III SA/Gl 1608/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie inne koncesje i zezwolenia (cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego) w kwestii sprzeciwu od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania postanawia: pozostawić wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. W skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, gdyż "sytuacja spółki jest bardzo trudna, w związku z czym spółka nie dysponuje aktualnie środkami na uiszczenie kosztów". Pismem z dnia 15 października 2013 r. referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do nadesłania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 29 października 2013 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej wezwanie, znajdującej się w aktach sądowych sprawy). Wnioskodawca nie nadesłał urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, zarządzeniem z dnia 14 listopada 2013 r., referendarz sądowy pozostawił bez rozpozna wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie to zostało uzasadnione tym, że skarżąca spółka, pomimo wezwania, nie nadesłała druku PPPr (druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dla podmiotów nie będących osobami fizycznymi). Od zarządzenia tego, w ustawowym terminie strona wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu strona zarzuciła zarządzeniu referendarza sądowego naruszenie przepisów postępowania poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, mianowicie poprzez nienadesłanie stronie skarżącej odpisu pustego formularza, o który spółka została wezwana zarządzeniem z dnia 15 października 2013 r. Strona przyznała, że została poinformowana w wezwaniu o tym, że wzór formularza określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2003 r., jednak skarżąca nie potrafiła go odnaleźć na żadnej stronie internetowej. Jednocześnie wnioskodawca zauważyła, że znacznym utrudnieniem logistycznym było dla niej udać się osobiście do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, aby w sekretariacie pobrać pusty druk formularza. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami.) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie (także postanowienie), przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o prawo pomocy złożony w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinien odpowiadać wymogom określonym w art. 252 P.p.s.a. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Jednocześnie – stosownie do regulacji zwartej w art. 257 P.p.s.a. – wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, zamieszczając go w skardze inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne. W tym stanie rzeczy wnioskodawca został wezwany przez referendarza sądowego do nadesłania wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPPr. Referendarz sądowy wyznaczył skarżącemu w tym zakresie termin siedmiodniowy i pouczył skarżącego o tym, że w przypadku niezastosowania się do wezwania, wniosek o prawo pomocy zostanie pozostawiony bez rozpoznania. W powyższym wezwaniu (pismo z dnia 15 października 2013 r.) wskazano wnioskodawcy, że wzór urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, o który wzywana jest spółka, stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) – zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem". W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie mają regulacje zawarte w § 2 tego rozporządzenia. Mianowicie § 2 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. W tym przypadku chodzi o formularze PPF, przeznaczone dla osób fizycznych. Jedynie więc druki urzędowych formularzy PPF, przeznaczonych dla osób fizycznych, są przesyłane przez Sąd wnioskodawcom. Brak jest natomiast analogicznej regulacji dla urzędowych druków formularzy PPPr, przeznaczonych dla wnioskujących o przyznanie prawa pomocy: osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Bezsprzecznie skarżący podmiot: "A" Spółka jawna w K. nie jest osobą fizyczną. Jest to osobowa spółka prawa handlowego, która w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa na formularzu PPPr, który stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia. Brak było podstaw do przesyłania takiemu podmiotowi skarżącemu (wnioskodawcy) egzemplarza druku urzędowego formularza PPPr. Trudno jednak dać wiarę wyjaśnieniom wnioskodawcy, zgodnie z którymi nie potrafiła odnaleźć druku urzędowego formularza PPPr na żadnej stronie internetowej. Druki takich formularzy mogą być pobrane ze stron internetowych wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych (w tym i tutejszego Sądu – www.wsa.gliwice.pl), jak również i ze strony internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.gov.pl). Trudno przyjąć, że strona rzeczywiście nie była w stanie "odnaleźć" tego formularza na żadnej stronie internetowej. Jednocześnie, stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, wzory urzędowych formularzy są przekazywane przez prezesów wojewódzkich sądów administracyjnych organom zarządzającym gmin mających siedziby w obszarze właściwości podległych im sądów. Tak więc, aby uzyskać fizycznie druk formularza PPPr, nie trzeba udawać się do siedziby tutejszego Sądu, ponieważ formularz taki można było uzyskać w urzędzie właściwej miejscowo gminy (K. jest położony w gminie I.), jak również w jakimkolwiek innym urzędzie gminy. W tym stanie rzeczy, trudno więc jest zaaprobować zarzuty podnoszone przez skarżącą spółkę. Należy przyjąć, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez stronę skarżąca na druku formularza urzędowego PPPr, a Sąd nie miał jednocześnie obowiązku przesyłać stronie formularza takiego druku. Należy dla porządku stwierdzić, że obowiązek taki obciąża Sąd tylko w stosunku do osób fizycznych, które składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie składają go na druku urzędowego formularza PPF. Należy podkreślić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest pismem kwalifikowanym, co oznacza, że oprócz wymogów przypisanych mu na mocy art. 46 i następnych P.p.s.a. powinien zostać złożony na stosownym druku. Obowiązek taki nakłada przepis art. 252 § 2 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z treści przywołanego wyżej art. 257 P.p.s.a., wynika natomiast jednoznacznie, że niezłożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie żądania strony gdyż obliguje sąd do wydania zarządzenia o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 257 i art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.