III SA/Gl 1610/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr 020000/71/RDZ-B6-ODW-66007/2021/RED w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 18 lutego 2021 r. K. D. ( dalej również jako strona skarżąca, skarżący) złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za listopad 2020r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, który uzasadnił ciężką chorobą księgowego. Decyzją z dnia 1 marca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na podstawie art. 31q ust. 7, art. 31zp ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DZ.U. z 2020 r. poz. 1842, dalej zwana ustawą) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DZ.U. z 2020 r. poz. 266, dalej zwana u.s.u.s.) odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczeniem społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Zaznaczył również, iż zgodnie z art. 31zp ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ust. 10 należnych za listopad 2020 r. płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do 31 stycznia 2021 r. Natomiast zgodnie z art. 31zp ust. 4 powołanej wyżej ustawy wniosek o zwolnienie z opłacania składek może być złożony wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystując sposób potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w systemie teleinformatycznym. Organ wskazał, że dokumenty rozliczeniowe dotyczące skarżącego wpłynęły po 31 stycznia 2021 r., w związku z czym warunek, o którym wyżej mowa uprawniający do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek nie został spełniony. W tej sytuacji stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Po jego rozpatrzeniu decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r., nr 020000/71/RDZ-B6-ODW-66007/2021/RED organ utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu powołał przepisy art. 31zq ust. 8 i art. 31zp ust. 4 ustawy COVID i wskazał, że z treści przytoczonego art. 31zp ust. 4 wynika, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, jest przesłanie formularza RDZ-B6 w formie dokumentu elektronicznego w nieprzekraczalnym terminie - do dnia 31 stycznia 2021 r. Organ podał, że dokumenty rozliczeniowe za listopad 2020 r. zostały złożone dnia 22 lutego 2021 r. Terminem ustawowym do złożenia dokumentów był 31 stycznia 2021 r. i jego przekroczenie stało się podstawą odmowy zwolnienia ze składek. W skardze wniesionej, z zachowaniem terminu, do tutejszego sądu przeciwko całości decyzji, pełnomocnik skarżącego zarzucił jej na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., naruszenie przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że przepisy prawne nie przewidują przywrócenia terminu do złożenia wniosku RDZ-B6. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 31zo ust. 10 ustawy na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Płatnik składek jest zobowiązany przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach u.s.u.s., chyba że zgodnie z tymi przepisami jest zwolniony z obowiązku ich składania ( art. 31zq ust. 3 ustawy). Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za listopad 2020 r., o których mowa w art. 31zo ust. 10, jest przesłanie wniosku o zwolnienie z opłacania składek, który może być złożony wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystując sposób potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w systemie teleinformatycznym nie później niż do dnia 31 stycznia 2021 r., chyba że płatnik składek jest zwolniony z obowiązku ich składania. Podstawą faktyczną odmowy zwolnienia było stwierdzenie przez organ złożenia wniosku o zwolnienie z uchybieniem terminu. Tym niemniej zauważyć należy, że pismem z 18 lutego 2021r. wraz z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku RDZ-B6. Wniosku o przywrócenie terminu organ nie rozpoznał, podczas gdy, stosownie do art. 59 § 1 zd. 2 Kpa, od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Organ wniosek ten całkowicie pominął pozbawiając jednocześnie stronę prawa do złożenia zażalenia na ewentualne niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie, podczas gdy wydanie decyzji co do zwolnienia winno być poprzedzone jego rozpoznaniem. Zawarł co prawda w decyzji jedno zdanie, że "przepisy prawne nie przewidują przywrócenia terminu do złożenia wniosku RDZ-B", ale takie stwierdzenie nie jest wystarczające w świetle cytowanego wyżej art. 59 § 1 zd. 2 Kpa, który wyraźnie przewiduje dla niego postanowienie jako formę rozstrzygnięcia i możliwość zaskarżenia zażaleniem. Już tylko marginalnie Sąd stwierdził, że swego poglądu o nieprzywracalności terminu do złożenia wniosku organ w żaden sposób nie uzasadnił. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wskazania wynikające z niniejszego wyroku i w pierwszej kolejności rozpozna formalnie wniosek o przywrócenie terminu, który uzasadni w sposób poddający się kontroli Sądu. Dopiero w następnej kolejności – w zależności od treści rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie – załatwi sprawę zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania tj. 480,00 zł składa się: wynagrodzenie adwokata w wysokości określonej na postawie § 14 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1797), o czym rozstrzygnięto na wniosek pełnomocnika skarżącego zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 cyt. ustawy.