III SA/Gl 1627/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Zarządcy Masy Sanacyjnej A sp. z o.o. w restrukturyzacji w Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2017 r. Zarządcy Masy Sanacyjnej A sp. z o.o. w restrukturyzacji w Z., pismem z dnia 18 listopada 2016 r. złożyła skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu [...] z dnia [...] r., nr [...], w której zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych w związku z licznymi zobowiązaniami kredytowymi oraz problemami z odzyskaniem swoich własnych wierzytelności. Wnioskodawca stwierdziła, że o jej złej sytuacji ekonomicznej świadczy otwarcie w stosunku do niej postępowania sanacyjnego. Z oświadczenia spółki wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie 200.000 zł, a wartość jej środków trwałych wg bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 69.417.490,33 zł. Spółka oświadczyła, że za okres pierwszego półrocza 2016 r. poniosła stratę netto w kwocie (-) 16.531.431,43 zł. Z oświadczenia zawartego na druku formularza PPPr wynika, że spółka aktualnie nie posiada rachunków bankowych, natomiast w rubryce nr 10 druku formularza PPPr, spółka zawarła sformułowanie: "stan środków na rachunkach bankowych spółki na dzień 30.11.2016 r." Kwestia ta nie została w żaden sposób rozwinięta. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 16 marca 2017 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na ww. wezwanie, spółka nadesłała do akt następujące materiały źródłowe: rachunek zysków i strat w układzie porównawczym za 2015 r.; bilans na dzień 31 grudnia 2015 r.; sprawozdanie z przepływów pieniężnych za 2015 r.; bilans na dzień 30 czerwca 2016 r.; rachunek zysków i strat w układzie porównawczym za pierwsze półrocze 2016 r.; ewidencję środków trwałych na koniec 2016 r.; zestawienie sald na dzień 31 grudnia 2016 r. na 26 rachunkach bankowych skarżącej spółki oraz zestawienie zaciągniętych kredytów (9 kredytów) ze wskazaniem daty umowy kredytowej, daty "zapadalności" i kwoty udzielonego kredytu. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że w nadesłanych do akt materiałach źródłowych brak jest wielu istotnych dokumentów, o które spółka była wzywana. Z nadesłanych natomiast do akt materiałów nie wynika, że jej kondycja finansowa jest obiektywnie na tyle ciężka, że uniemożliwia jej ponoszenie kosztów sądowych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca pismem z dnia 4 maja 2017 r. wniosła sprzeciw, żądając zmiany zaskarżonego postanowienia oraz zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że uważa że wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodała, że wypełniła formularz PPPr (wniosek o przyznanie prawa pomocy) w terminie. Nadto w treści uzasadnienia wniosku wskazywał, iż spółka w chwili obecnej posiada liczne zobowiązania wynikające z bieżącej działalności, w tym z kredytów bankowych, które nie pozwalają jej na uiszczenie kosztów sądowych. Jednocześnie podnosił, iż wobec strony skarżącej toczą się inne postępowania sądowe, a niniejsza sprawa prowadzona jest kredytowo. Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji źródłowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Należy zaznaczyć, Zarządca Masy Sanacyjnej A sp. z o.o. w restrukturyzacji w Z., składając wniosek o prawo pomocy, żądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku złożonego przez skarżącą spółkę, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować między innymi zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W samym sprzeciwie strona skarżąca nie odniosła się w żaden sposób do zarzutów referendarza zawartych w zaskarżonym postanowieniu dotyczących braków w nadesłanej dokumentacji źródłowej. Ni uzupełniła także tej dokumentacji, gdyż do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji. Sąd w ślad za referendarzem sądowym stwierdzić należy, że luki w zakresie materiału dowodowego nie pozwalają na dokonanie rzetelnej oceny rzeczywistej kondycji finansowej skarżącego w aspekcie spełniania przez niego przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu wątpliwości wskazane w orzeczeniu referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2017 r. nie zostały przez stronę skarżącą rozwiane, gdyż do chwili obecnej nie wykonała w całości wezwania z 16 marca 2017 r. co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić trzeba, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy dokonać rzetelnej i wyczerpującej analizy całokształtu sytuacji majątkowej skarżącej spółki. Nienadesłanie przez stronę skarżącą pełnej dokumentacji uniemożliwiło Sądowi uwzględnienie wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd stanął na stanowisku, iż słusznie rozpoznający sprawę uznał, że Zarządca Masy Sanacyjnej A sp. z o.o. w restrukturyzacji w Z. nie wykazała w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.