III SA/Gl 1628/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 maja 2021 r. nr 480300/70-73/47839/2021 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z 12 maja 2021 r., nr 480300/70-73/47839/2021 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ, Prezes ZUS) działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm. – dalej jako kpa) w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – dalej jako ustawa COVID-19), stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Strona 1 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. W decyzji organu I instancji odmówiono skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres maj 2020 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ przywołując treść regulacji art. 31zo ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm. - zwanej dalej ustawą COVID-19) w związku z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z póź. zm.), wskazał, iż deklarację rozliczeniową ZUS DRA za maj 2020 r. złożono 6 lipca 2020 r., podczas gdy strona była obowiązana do jej złożenia do 30 czerwca 2020 r. Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego. Z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że decyzja została odebrana 25 lipca 2020 r. przez skarżącą. We wniosku z 21 kwietnia 2021 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uwzględnienie wniosku. Skarżąca wskazała, że z uwagi na różne okoliczności oraz sytuację epidemiologiczną nie była w stanie złożyć wymaganych dokumentów w terminie. Zaskarżoną decyzją z 12 maja 2021 r. ZUS stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 oraz art. 129 § 2 K.p.a. i wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca wskazała, iż prowadzi sklep z artykułami papierniczymi. Podniosła, że od 16 marca 2020 r. do 1 lipca 2020 r., w związku z sytuacją epidemiologiczną nie pracowała a sklep pozostawał zamknięty z uwagi na konieczność przeprowadzenia prac związanych z przystosowaniem sklepu do warunków pandemicznych. Zaznaczyła, iż cała sytuacja z pandemią, niemożność wykonywania pracy, wszelkie zmiany do których trzeba było się dostosować wpłynęły na opóźnienie złożonej deklaracji za maj 2020 r., a natłok problemów i podejmowanie różnych decyzji w związku z utrzymaniem się na rynku i powrotem do pracy spowodował, że nie złożyła odwołania od decyzji z 24 lipca 2021 r. w terminie wskazanym przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Na wstępie należy zwrócić uwagę na nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255). Na mocy ustawy nowelizującej do ustawy COVID dodany został przepis art. 15zzzzzn2, którego ust. 1 pkt 2 i ust. 2 stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten wszedł w życie z dniem 16 grudnia 2020r., jednak znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie skoro wskazana wyżej ustawa nowelizująca nie zawiera przepisu przejściowego, który wyłączyłby zastosowanie art. 15zzzzzn2 w niniejszej sprawie. Jednocześnie nie zawiera ograniczeń czasowych odnosząc się jedynie do uchybienia terminu w okresie stanu epidemii. Natomiast stan epidemii został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 491) z dniem 20 marca 2020r. Zatem termin do wniesienia odwołania przypadający na 8 sierpnia 2020r. został uchybiony już po tej dacie. Zatem w sytuacji, gdy organ stwierdził, że wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony został z uchybieniem terminu winien był wdrożyć tryb wskazany w art. 15 zzzzzn2, czego nie uczynił. Rozpatrując ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania co do dalszego procedowania w sprawie. Z tych względów decyzja Prezesa ZUS podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.