III SA/Gl 163/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że w chwili obecnej jej sytuacja materialna jest skrajnie trudna. Strona nie jest wiec w stanie pokryć kosztów sądowych w żadnym zakresie. Obecnie skarżący jest zatrudniony na ¼ etatu z miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie 500 zł netto. Dodatkowo, otrzymuje on nieregularne dochody z tytułu prac dorywczych (wykańczanie wnętrz). Żona skarżącego jest z kolei zatrudniona na ½ etatu i jej wynagrodzenie wynosi 700 zł netto miesięcznie. Małżonkowie nie posiadają żadnego majątku przekraczającego 5.000 zł, ani żadnych nieruchomości. Posiadają natomiast na swoim utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Aktualnie, wobec wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne na łączną kwotę ponad 3.000.000 zł. Skarżący pozostaje we wspólnym czteroosobowym gospodarstwie domowym, w skład którego wchodzi jego żona oraz dwójka małoletnich dzieci: N. (10 lat) i N. (4 lata). Rodzina skarżącego pobiera świadczenie "500+" na dwójkę dzieci – czyli łącznie świadczenie to pobierane przez rodzinę skarżącego wynosi 1.000 zł miesięcznie. Reasumując, na miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa skarżącego składa się jego wynagrodzenie w kwocie 500 zł i wynagrodzenie z wykonywanych przez niego prac dorywczych w kwocie 1.200 zł miesięcznie. Żona skarżącego osiąga wynagrodzenie w kwocie 700 zł miesięcznie. Jednocześnie rodzina strony uzyskuje świadczenie "500+" w kwocie 1.000 zł. Łączny dochód rodziny wynosi więc 3.400 zł netto. Stałe miesięczne wydatki wspólnego gospodarstwa domowego zostały oszacowane przez wnioskodawcę w następujący sposób: czynsz – 600 zł; media – 400 zł; żywność – 800 zł; środki czystości – 100 zł; telefon – 100 zł na trzy osoby; odzież – 200 zł; zajęcia komornicze w okresie miesiąca – 500 zł; przybory szkolne i podręczniki – 100 zł; komunikacja miejska – 300 zł; kosmetyki, lekarstwa i telewizja – po 100 zł. Załącznikiem do druku urzędowego formularza PPF była dokumentacja obrazująca historię choroby i leczenia wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 18 maja 2017 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy – w tym zaświadczenie o osobach zameldowanych pod adresem podanym przez skarżącego, jako jego adres zamieszkania, dokumenty obrazujące spłatę kredytów oraz nadesłanie stosownych oświadczeń osób, które udzielają mu pomocy finansowej. W odpowiedzi na wezwanie do akt sprawy nadesłano następujące dokumenty: zeznania podatkowe za 2016 r. – swoje oraz swojej żony; dokumenty wykazujące wysokość wynagrodzeń netto małżonków G.; wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za okres od marca 2017 r. do maja 2017 r.; dokumentacja obrazująca stan spłaty zaciągniętych kredytów oraz stan prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego, w piśmie przewodnim z dnia 6 czerwca 2017 r. oświadczył, że skarżący nie posiada aktualnie zobowiązań z tytułu pożyczek od banków, ani osób trzecich, a jedynym dodatkowym świadczeniem, jakie pobiera wraz z żoną, jest świadczenia "500+" na dwójkę dzieci. W piśmie tym zmodyfikowano oszacowanie wydatków ponoszonych miesięcznie we wspólnym gospodarstwie domowym skarżącego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. G., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący zdołał wykazać, że spełnia przesłanki, skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości. Skarżący w dostateczny jasny sposób uprawdopodobnił swój aktualny stan majątkowy, nadsyłając do akt sprawy szereg materiałów źródłowych. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w zakresie kompetencji referendarza sądowego nie znajduje się ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednak na potrzeby postępowania wpadkowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wartość tę ustalić. Strona jest w postępowaniu sądowym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, który na druku urzędowego formularza PPF wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie wynosi [...] zł (rubryka nr 3.6. druku formularza PPF). Kwota ta została także określona, jako wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że w sprawie, przedmiotem której jest należność podatkowa w podatku od towarów i usług, pobierany jest wpis stosunkowy. W sprawie tej wpis sądowy od skargi wyniesie więc 1.156 zł. Kwota ta obliczona jest na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Przyjmując oświadczenia o miesięcznym dochodzie wspólnego gospodarstwa skarżącego (wynagrodzenia skarżącego i jego żony oraz świadczenie z programu "500+ na dwoje dzieci) stwierdzić należy, że przeciętny dochód ten wynosi około 3.400 zł. Wydatki miesięczne, określone zostały na druku PPF na kwotę 3.400 zł – z kolei w piśmie z dnia 6 czerwca 2017 r. zmodyfikowano kwotę tych wydatków do około 2.500 zł. Tę wartość, precyzującą oświadczenia szacunkowe złożone na druku formularza PPF należało więc przyjąć za miarodajną, tym bardziej, że kwota wydatków na żywność (800 zł), czynsz i media (700 zł i około 400 zł) są takie same w tych dwóch oszacowaniach. Należy jednocześnie uwzględnić fakt prowadzenia postepowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko skarżącemu (zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego i zasiłku chorobowego z dnia 15 lutego 2017 r. – należność główna: [...] zł) oraz przeciwko jego żonie (np. zawiadomienie o wszczęciu przeciwko niej egzekucji z dnia 24 marca 2017 r. – należność główna [...] zł). Egzekucja tej ostatniej kwoty jest również skierowana do skarżącego (zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 18 kwietnia 2017 r.). Dane powyższe wskazują na to, że aktualna sytuacja finansowa skarżącego oraz jego żony faktycznie nie pozwala ponieść pełnych kosztów postepowania sądowego w tej sprawie bez uszczerbku koniecznego utrzymania małżonków G. oraz ich dwójki małoletnich córek. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.