III SA/Gl 1634/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r. nr [...]uchylające na podstawie art. 138 § 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) rozstrzygnięcie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z [...]r. nr [...]określające na [...]zł wysokość kwoty nieprzekazanej przez Bank [...] S.A. z/s w K. wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego dla A Sp. z o.o. w C. W odpowiedzi na skargę z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o odrzucenie skargi z tego powodu, że skarżącemu będącemu organem egzekucyjnym nie służył środek zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W uzasadnieniu przedstawił stan sprawy podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie jest przedmiotem skargi. Natomiast według art. 53 § 1 tej ustawy, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, którą zgodnie z art. 52 § 1 i 2 można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem również na posiedzeniu niejawnym, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt. 6, art. 58 § 3). W tej sprawie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest tutaj rozstrzygnięcie kasacyjne wydane przez organ wyższego stopnia w stosunku do organu właściwego do wykonywania egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek. Będący zarazem organem nadzoru oraz organem odwoławczym od postanowień wydanych przez nadzorowany organ egzekucyjny Dyrektor Izby Skarbowej w K. w tych ramach po rozpoznaniu zażalenia banku uchylił postanowienie pierwszo instancyjnego organu egzekucyjnego - Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z [...]r. Postępowanie egzekucyjne w administracji reguluje ustawa z 17 czerwca 1966 r., której kolejny już tekst jednolity ogłoszono w 2005 r. (Dz. U. Nr 229, poz. 1954), ponieważ ten ponad trzydziestoletni akt prawny ze względu na zmiany warunków ekonomicznych i zmiany w systemie zarządzania państwem był wielokrotnie nowelizowany. Ustawa jest skonstruowana w ten sposób, że reguluje co do zasady sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonywania ciążących na nich obowiązków, prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące do wykonania lub zabezpieczenia wykonania tych obowiązków oraz sposób i zakres udzielania obcemu państwu lub korzystania z jego pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych. W postępowaniu egzekucyjnym mają również odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w tej ostatniej ustawie szereg zagadnień szczegółowych zostało ponadto uregulowanych w dziesięciu aktach prawnych niższego rzędu. Natomiast jeśli chodzi o obowiązki, które zostały poddane egzekucji administracyjnej, to zostały one określone w art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dzielą się one na obowiązki o charakterze niepieniężnym oraz - należności pieniężne, takie jak: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej, wpłaty na rzecz funduszy celowych oraz należności pieniężne wynikające z tytułów ustawowo określonych. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru zawierającego, między innymi: oznaczenie wierzyciela, oznaczenie zobowiązanego, treść obowiązku i jego podstawę prawną, datę wystawienia tytułu, pouczenie zobowiązanego o jego prawie do wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Podstawowymi podmiotami biorącymi udział w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych są: - organ egzekucyjny - organ uprawniony do stosowania środków służących do wykonania obowiązku np. naczelnik urzędu skarbowego, dyrektor izby celnej, Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), - wierzyciel - podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku, - zobowiązany - osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Innym uczestnikiem postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnych może być dłużnik zajętej wierzytelności, którym jest dłużnik zobowiązanego, jak również bank, pracodawca, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasat oraz inny podmiot realizujący na wezwanie organu egzekucyjnego zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Pozycję prawną dłużnika zajętej wierzytelności określają przepisy szczególne normujące egzekucję należności pieniężnych. Przepisy te przewidują, że w razie zajęcia wierzytelności dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Ponadto na dłużniku ciążą inne obowiązki np. informowanie organu egzekucyjnego o pewnych zdarzeniach mających wpływ na przebieg egzekucji. W przypadku, kiedy dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, wierzytelność ta może być od niego ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej, dłużnik staje się wówczas zobowiązanym. Ponadto dłużnik, który nie wykonuje należycie swoich obowiązków może zostać ukarany przez organ egzekucyjny karą pieniężną. Skargę na postanowienie organu odwoławczego mógł w tym wypadku wnieść bank będący dłużnikiem zajętej wierzytelności, a nie orzekający w sprawie właściwy organ egzekucyjny I instancji. Z tego też powodu, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6, art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. O zwrocie całego wpisu orzeczono w trybie art. 232 § 1 pkt. 1 lit. a tej ustawy.