III SA/Gl 1647/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-02-19
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 500 zł bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prowadzona przez nią działalność gospodarcza generuje regularny i stabilny dochód, a rachunki bankowe wykazują płynność finansową. Obciążenia kredytowe, choć istnieją, są spłacane i nie mogą stanowić priorytetu nad zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą zabezpieczenia zobowiązania w podatku VAT. Wnioskodawca oświadczył, że nie dysponuje środkami na pokrycie wpisu sądowego, który wynosi 500 zł. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, referendarz sądowy uznał, że przedstawione dokumenty nie potwierdzają niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. akt: III SA/Gl 164714
UZASADNIENIE
Wraz ze skargą strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że wpis sądowy wynosi w tej sprawie ponad 20.000 zł – a taką kwotą wnioskodawca w żadnej mierze nie dysponuje.
Strona oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną I. N. i córką Z. N.
Wg oświadczenia wnioskodawcy, na dochód wspólnego gospodarstwa składa się: kwota około [...] zł brutto osiągana przez wnioskodawcę z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz renta uzyskiwana przez jego żonę w kwocie 730 zł. Córka strony jest obecnie studentką i wg oświadczenia zawartego na druku formularza PPF nie osiąga żadnego dochodu.
Wnioskodawca wskazał, że jego żona jest właścicielem [...] domu o powierzchni [...] m2, a ponadto, od [...] r. w jego małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej.
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: rachunek zysków i strat (wnioskodawca zaznaczył, że do dnia [...] r. prowadził pełną księgowość) – na dzień [...] r.; swoje zeznanie podatkowe PIT 36L za [...] r.; zaświadczenie organu skarbowego o dochodach uzyskanych w [...] r. przez żonę skarżącego I. N.; kserokopie deklaracji podatkowych VAT – 7 składanych w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę w okresie od [...] r. do [...] r.; decyzję o przeliczeniu renty I. N. z dnia [...] r.; wyciągi z rachunków bankowych wnioskodawcy: firmowego (okres od dnia [...] r. do dnia [...]r.) oraz konto prywatne (okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.; wyciąg z rachunku bankowego I. N. (za okres od dnia [...] do dnia [...]r.); wydruki obrazujące spłatę kredytu zaciągniętego przez firmę skarżącego (łączna miesięczna rata wynosi od [...] zł do [...]zł); pismo z [...] informujące o zajęciu egzekucyjnym; pismo z dnia [...] r. informujące o tym, że Z. N. jest studentką i w bieżącym roku akademickim nie pobiera stypendium; kserokopia dokumentów obrazujących zaciągniecie pożyczek: w kwocie [...] w "A", na kwotę [...]zł w "B", [...]zł w "C"; odpis wydruku ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa wnioskodawcy; oraz kserokopie rachunków opłat za media: prąd elektryczny (około 140 zł miesięcznie); woda (141 zł); paliwo gazowe (590 zł).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku R. N., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wstępie należy stwierdzić, że przedmiotem skargi jest decyzja organu podatkowego w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, a nie decyzja wymiarowa (precyzyjnie określająca kwotę zaległości podatkowej). W tej sytuacji nie pobiera się od takiej skargi wpisu sądowego w postaci stosunkowej, lecz pobierany jest wpis stały. Na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami), wpis sądowy od skargi w tej sprawie wynosi 500 zł.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił w sposób przekonujący, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżący prowadzi trzyosobowe wspólne gospodarstwo domowe, razem ze swoją żoną I. oraz studiującą córką Z. Skarżący oraz jego żona uzyskują regularny dochód miesięczny: żona uzyskuje kwotę 730 zł tytułem renty, natomiast skarżący osiąga miesięcznie (wg swojego oświadczenia) kwotę [...] zł z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Wynika z tego, że łączny, średni miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy zamyka się w kwocie około [...] zł. Nie jest to więc, relatywnie, niski dochód.
Z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi zysk. W [...] r. dochód zamknął się w kwocie [...]zł. Rok ubiegły również przyniósł stronie zysk, na co wskazuje nadesłany rachunek zysków i strat (zestawienie na dzień [...]r.). Stan ten potwierdza również analiza deklaracji VAT-7 oraz wyciągów z rachunków bankowych nadesłanych przez skarżącego.
Z analizy deklaracji podatkowych VAT – 7 (za okres drugiej połowy [...] r.) wynika, że firma wnioskodawcy wykazuje regularny obrót. Należy zaznaczyć, że dane z tych deklaracji nie wskazują na wysokość dochodów uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo skarżącego, lecz właśnie na sam fakt prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, oraz obrotów osiąganych z tej działalności – ich dynamiki, częstotliwości i wysokości. Wysokość podstawy opodatkowania podatkiem VAT (podatek należny) wyniosła: od [...] zł (w [...] r. do [...] zł ([...]r. W [...] i [...] r. podstawa ta wyraźnie przekroczyła kwotę [...] zł. Z powyższych danych wynika, że firma skarżącego osiąga wysoki obrót, który jednocześnie posiada cechę regularności i stabilności.
Stwierdzenie to znajduje również oparcie w analizie nadesłanych rachunków bankowych. Oba rachunki bankowe wnioskodawcy, zarówno rachunek firmowy, jak i prywatny wykazują płynność finansową. Operacje obciążeniowe nie przeważają nad operacjami uznaniowymi, na rachunkach tych nie występuje saldo ujemne. W efekcie oba rachunki cechuje stabilność oraz zrównoważenie operacji finansowych.
Takie same wnioski wyciągnąć należy z analizy rachunku bankowego żony skarżącego.
Faktem jest, że skarżący posiada obciążenie kredytowe, jednak spłaca on zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek. Strona nie powołała się na żadne zaległości w tym zakresie. Należy podkreślić także, że utrwalony jest, zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie sądowym pogląd, że regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych (takich, jak spłata kredytu, pożyczki) nie może korzystać z pierwszeństwa przed zaspokojeniem zobowiązań publicznoprawnych (a do takich zalicza się także obowiązek ponoszenia kosztów sądowych). Tak więc fakt obciążenia strony z tytułu zaciągniętych kredytów, spłacanych zresztą przez niego, nie może stanowić przesłanki, która sama w sobie skutkuje uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Reasumując, strona skarżąca nie zdołała wykazać w świetle przedstawionych przez siebie materiałów źródłowych, aby nie była w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Brak również podstaw do przyjęcia, że uiszczenie takiej kwoty narazi wnioskodawcę na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego samego oraz jego rodziny.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło