III SA/Gl 1647/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-08-02
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w okresie stanu epidemii, powinien zastosować procedurę przewidzianą w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, polegającą na wyznaczeniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w okresie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, powinien zastosować procedurę określoną w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Przepis ten nakłada obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia jej 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Niewłaściwe zastosowanie tej procedury stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Decyzją organu I instancji umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowe. Następnie strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na brak świadomości nieterminowego przesłania deklaracji, podeszły wiek i brak informacji. Organ II instancji (Prezes ZUS) stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając go za spóźniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2021 r. nr 090000/71/87297/2021 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z 17 lutego 2021 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm. – dalej jako kpa) w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – dalej jako ustawa COVID-19), stwierdził uchybienie terminu do złożenia przez J. N. (dalej: strona, skarżący) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 r.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Strona 8 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.
Decyzją organu I instancji z 12 sierpnia 2020r. umorzono postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego jako bezprzedmiotowej bowiem organ stwierdził, że warunkiem zwolnienia było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych nie później niż do 30 czerwca 2020r. Natomiast strona w tym terminie ich nie przesłała. Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego. Decyzja ta została uznana za doręczoną 25 sierpnia 2020r.
We wniosku z 28 stycznia 2021r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uwzględnienie wniosku o zwolnienie ze składek należnych za kolejne miesiące. Wskazał na brak świadomości w nieterminowym wysłaniu deklaracji, podeszły wiek i brak dostatecznych informacji w tej sprawie. Zaakcentował, że zawsze wszystko było rozliczane terminowo; zwolnienie ze składek jest niezbędne w związku z trudnościami płatniczymi w tym okresie.
Zaskarżoną decyzją organ stwierdził uchybienie terminu do złoże-nia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 oraz art. 129 § 2 K.p.a. i wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skierowana do strony decyzja odmowna została odebrana 25 sierpnia 2020r., zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 8 września 2020r. Wobec tego wniosek taki, złożony 20 listopada 2020r., jest spóźniony.
W skardze do tutejszego Sądu strona skarżąca podtrzymała zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy akcentując przeżytą tragedię rodzinną i podeszły wiek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Na wstępie należy zwrócić uwagę na nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255). Na mocy ustawy nowelizującej do ustawy COVID-19 dodany został przepis art. 15zzzzzn2, którego ust. 1 pkt 2 i ust. 2 stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Przepis ten wszedł w życie z dniem 16 grudnia 2020r., jednak znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, skoro wskazana wyżej ustawa nowelizująca nie zawiera przepisu przejściowego, który wyłączyłby zastosowanie art. 15zzzzzn2 w niniejszej sprawie. Jednocześnie nie zawiera ograniczeń czasowych odnosząc się jedynie do uchybienia terminu w okresie stanu epidemii. Natomiast stan epidemii został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 491) z dniem 20 marca 2020r.
Zatem termin do wniesienia odwołania upływający 8 września 2020r. został uchybiony już po tej dacie. Wobec powyższego, w sytuacji, gdy organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że został on wniesiony z uchybieniem terminu winien był wdrożyć tryb wskazany w art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czego nie uczynił.
Rozpatrując ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania co do dalszego procedowania w sprawie.
Z tych względów decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło