III SA/Gl 1653/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-12-09

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, przekraczających kwotę 200 zł. Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, jednakże nie wykazała przesłanek do całkowitego zwolnienia od opłat sądowych, gdyż jest w stanie uiścić kwotę 200 zł.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, a jej dochody nie pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 28.283 zł. Po analizie złożonych dokumentów, sąd uznał, że skarżąca jest w stanie uiścić część opłaty.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 200 zł. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 200 (dwieście) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 28.283 zł, skarżąca złożyła na druku urzędowego formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jej dochody nie pozwalają na uiszczenie takiej kwoty. Z oświadczenia skarżącej wynika, że prowadzi ona czteroosobowe gospodarstwo domowe razem ze swoim mężem S. P. oraz dwójką dzieci: P. (14 lat) oraz Z. (niecały roczek). Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że ani skarżąca, ani jej mąż nie posiadają żadnego majątku, żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Wnioskodawca oświadczyła, że z cennych rzeczy posiada złotą obrączkę, meble dziecięce oraz rzeczy osobiste. Na dochód wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy składają się kwoty: 1.780 zł netto – tytułem świadczenia macierzyńskiego oraz kwota 1.280 zł netto tytułem wynagrodzenia za pracę jej męża. Załącznikami do druku urzędowego formularza PPF były: umowa nr [...] najmu lokalu użytkowego oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że w oparciu o protokół o stanie majątkowym wnioskodawcy sporządzonym w dniu [...] r. przez poborcę skarbowego, stwierdzono, że w toku prowadzonej egzekucji nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy skarżącej oraz jej męża. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała następujące dokumenty: umowę najmu lokalu użytkowego; zeznania podatkowe za 2014 r. PIT-37 wnioskodawcy i jej męża; zaświadczenia o osobach zameldowanych pod adresem miejsca zamieszkania strony skarżącej; faktury obrazujące zapłatę czynszu za wynajem lokalu (za lipiec i listopad 2015 r.); zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za pracę skarżącej oraz jej męża; opis operacji wykonywanych na karcie kredytowej wnioskodawcy i S. C. oraz wyciąg z rachunku bankowego skarżącej. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku S. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca udowodniła w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona nie zdołała jednak wykazać, że spełnia przesłanki skutkujące uwzględnieniem jej wniosku w całości. Z oświadczenia wnioskodawcy, zawartego na druku urzędowego formularza PPF, potwierdzonego stosownymi zaświadczeniami, wynika, że S. P. pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, w skład którego wchodzi jej mąż S. P. oraz dwoje małoletnich dzieci: P. P. (14 lat) oraz niespełna roczna Z. P. Na wspólny dochód miesięczny gospodarstwa domowego wnioskodawcy składają się wynagrodzenia za pracę strony oraz jej męża. Skarżąca pobiera aktualnie świadczenie z ubezpieczeń społecznych z tytułu macierzyństwa (zasiłek macierzyński). Z przedstawionego materiału źródłowego wynika, że wnioskodawca pełni funkcję prezesa jednoosobowego zarządu [...] Sp. z o.o. w D. Będąc prezesem tej spółki, jest stroną umowy najmu lokalu użytkowego, w której to umowie spółka ta jest podmiotem wynajmującym ten lokal. Zgodnie z umową czynsz najmu lokalu wynosi 500 zł. Wnioskodawca na druku urzędowego formularza PPF oświadczyła, że pozostaje w związku małżeńskim ze S. P., natomiast do akt sprawy nadesłała wydruk z operacji dokonywanych za pośrednictwem karty kredytowej przez S. C. Z wyciągu bankowego z rachunku wnioskodawcy, obrazującego operacje dokonane w okresie od sierpnia 2015 r. do października 2015 r. wynika, że jest ona dłużnikiem alimentacyjnym w stosunku do S. C. (wypłata rat alimentacyjnych w kwotach: [...] zł sierpniu i w październiku oraz [...] zł we wrześniu). Skarżąca jest jednocześnie uprawniona z tytułu alimentów uzyskiwanych za pośrednictwem komornika sądowego od T. P. (rata alimentacyjna w kwocie: [...] zł w październiku). Na rachunek bankowy wnioskodawcy wpływają miesięcznie, w sposób regularny: kwota 1.783,58 zł tytułem zasiłku macierzyńskiego (świadczenie z ZUS) oraz wynagrodzenie S. P. w kwocie 1.234,53 zł. Ponadto [...] r. wpłynęła na ten rachunek bankowy kwota 1.896,95 zł tytułem wypłaty diet za lipiec 2015 r. dla S. P., a w dniu [...] r., z tego samego tytułu, kwota 1.768,11 zł (wypłata diet za sierpień 2015 r.). Z kolei regularnymi operacjami obciążeniowymi z tego rachunku są: operacje spłaty zadłużenia karty kredytowej wnioskodawcy ([...] zł w sierpniu i [...] zł w październiku) oraz spłaty karty [...] w imieniu S. C. ([...] zł w sierpniu; [...] zł we wrześniu oraz [...] zł w październiku). Z powyższej analizy wynika, że średni wpływ na rachunek bankowy wnioskodawcy wynosi około 5.042 zł, natomiast wydatki na spłaty zadłużeń z kart zamykają się średnio w kwocie około 2.530 zł. Faktem jest, że na utrzymaniu wnioskodawcy pozostaje dwoje małoletnich dzieci, natomiast z postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu egzekucji, stanowiącego załącznik do urzędowego druku wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego nie zostanie uzyskana kwota przewyższająca wydatki egzekucyjne. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy wskazuje na to, że faktycznie uiszczenie kwoty [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi jest poza zasięgiem jej możliwości płatniczych. Jednak, w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Uiszczenie takiej kwoty z pewnością mieści się w granicach jej możliwościach płatniczych i nie narazi jej samej oraz jej rodziny na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Kwota ta stanowi mniej, niż 1 % kwoty, którą skarżąca byłaby zobowiązana uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi w sytuacji, w której jej wniosek zostałby całkowicie nieuwzględniony. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło