III SA/Gl 1658/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 118 zł skarżąca złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona wyraziła swoją dezaprobatę dla działań organu podatkowego i oświadczyła, że nie stać jej na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru, ani na opłacenie kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe razem ze swoim mężem W. R. i córką A. ([...] lata). Strona i jej domownicy nie posiadają żadnych nieruchomości, ani ruchomości, żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jedynym źródłem dochodu we wspólnym gospodarstwie domowym jest wynagrodzenie skarżącej w kwocie 800 zł brutto z tytułu umowy o pracę na ¼ etatu. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2015 r. mającego na celu uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych zawartych przez skarżąca we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nie nadesłała żadnych dokumentów, ani materiałów źródłowych. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu zaznaczył, że do wykazania aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie wystarcza samo jego oświadczenie. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy, należy ocenić stan majątkowy wnioskodawcy, a następnie podjąć stosowną decyzję w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa pomocy. Dla dokonania rzetelnej oceny stanu majątkowego potrzebne jest jego wykazanie przez wnioskodawcę za pomocą stosownych dokumentów, czy też zaświadczeń. Od tego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. Środek ten nie zawierał żadnego uzasadnienia, strona nie dołączyła do niego żadnych materiałów, ani dokumentów, o które była wzywana. Brak w nim również jakichkolwiek oświadczeń, ani merytorycznego ustosunkowania się do postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że G. R., składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku G. R., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, adwokata, bądź doradcy podatkowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca nie zdołała udowodnić, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca złożyła jedynie wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, wypełniła odpowiednie rubryki druku formularza PPF, lecz nie udowodniła w żaden sposób, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca w ogóle nie wykazała jaki jest jej aktualny, obecny stan majątkowy. Istotne jest to, że aby wykazać, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy nie wystarczają jedynie same jego oświadczenia. Stosownie do art. 255 P.p.s.a., wskazanym zresztą w cytowanym wezwaniu referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2015 r., skierowanym do skarżącej, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to strona zobowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżąca nie nadesłała jednak do akt jakichkolwiek materiałów źródłowych i dokumentów, o jakie była wzywana. Należy zaznaczyć, że skarżąca wnosząc sprzeciw, zapoznała się z uzasadnieniem postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu w sposób dokładny wskazano przyczynę nieuwzględnienia jej wniosku. Strona powinna się do tych wniosków zastosować, a przynajmniej ustosunkować się do nich. Tymczasem strona wniosła jedynie sprzeciw. Nie nadesłała żadnych dokumentów, nie podjęła nawet żadnej polemiki z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. W ten sposób brak jest jakiejkolwiek argumentacji strony skarżącej mającej doprowadzić do uwzględnienia jej wniosku. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na całkowity brak udokumentowania i uprawdopodobnienia oświadczeń zawartych w złożonym przez nią wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.