III SA/Gl 166/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-09-02
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy prawne do wykreślenia agencji zatrudnienia z rejestru w sytuacji, gdy podmiot uzyskał odroczenie terminu płatności składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a następnie przedstawił zaświadczenie o niezaleganiu z tymi składkami, mimo że nastąpiło to po terminie wyznaczonym przez organ do usunięcia naruszenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organ nie miał podstaw do wykreślenia agencji zatrudnienia z rejestru. Kluczowe było ustalenie, że spółka uzyskała odroczenie terminu płatności składek, a następnie przedstawiła zaświadczenie o niezaleganiu, co oznaczało, że w dacie wszczęcia postępowania i wydania decyzji o wykreśleniu nie zalegała z płatnościami. Sąd podkreślił, że wezwanie do przedłożenia zaświadczenia o niezaleganiu nie miało umocowania prawnego, a samo zaleganie ze składkami nie jest automatyczną podstawą do wykreślenia, jeśli zaległości zostaną uregulowane lub objęte ulgą w zakreślonym przez organ terminie.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. została wykreślona z rejestru agencji zatrudnienia decyzją Marszałka Województwa, a następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z powodu posiadania zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dzień kontroli. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o promocji zatrudnienia, argumentując, że podjęła działania w celu uregulowania zaległości poprzez wnioski o odroczenie płatności i uzyskała zaświadczenie o niezaleganiu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...]: 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) oraz art. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. (skarżąca, spółka) z siedzibą w C. od decyzji Marszałka Województwa [...] (organ, organ prowadzący rejestr) nr [...] z [...] r. o wykreśleniu skarżącej z rejestru agencji zatrudnienia, w którym została wpisana pod numerem [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca posiada wpis do rejestru agencji zatrudnienia uprawniający do świadczenia usług pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego lub poradnictwa zawodowego oraz usługi pracy tymczasowej, numer certyfikatu [...]. Zgodnie bowiem z art. 19 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia podmiot zamierzający wykonywać usługi lub świadczący usługi, o których mowa w art. 18 ust 1 (agencja zatrudnienia) nie może posiadać zaległości z tytułu podatków, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych.
W wyniku kontroli przestrzegania warunków prowadzania agencji zatrudnienia sprawowanej na podstawie art. 18o ustawy organ prowadzący rejestr ustalił, że spółka posiada zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia o jakich mowa w art. 19 pkt 1 ustawy na dzień [...] r.
Pismem z [...] r. organ prowadzący rejestr wezwał spółkę do usunięcia stwierdzonego naruszenia w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania, poprzez przedłożenie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Wezwanie zostało doręczone [...] r. Termin usunięcia naruszenia warunku prowadzenia agencji zatrudnienia upłynął zatem [...] r. W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. wpłynęło pismo spółki (data stempla pocztowego [...] r.) informujące o złożonym wniosku do ZUS o odroczenie terminu płatności zaległych składek.
[...] r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. działając w imieniu Marszałka Województwa [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wykreślenia skarżącej z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia. W toku postepowania, w dniu [...] r. spółka dostarczyła umowę z ZUS, Oddział w C. o odroczenie terminu płatności składek oraz zaświadczenie ZUS z [...] r. informujące, że nie posiada zaległości, gdyż korzysta z ulgi w postaci odroczenia terminu płatności należności, które nie są wymagalne na dzień wydania zaświadczenia. Organ zauważył, że naruszenie zostało usunięte po terminie wyznaczonym zgodnie z art. 18 m ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia, pomimo że wezwanie było jednoznaczne. Spółka miała przedłożyć zaświadczenie ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek w zakreślonym terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Termin ten, w ocenie organu nie był nadmiernie krótki a zgodnie z art. 18m ust. 1 pkt 6 w związku z art. 19 pkt 1 ustawy marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku nieusunięcia w zakreślonym terminie wskazanych w wezwaniu naruszeń. Nieusunięcie w terminie objętych wezwaniem naruszeń obliguje organ do wykreślenia podmiotu z rejestru, co też uczynił.
Nie zgadzając się z decyzją spółka wniosła odwołanie. Wniosła
o stwierdzenie nieważności decyzji z racji podpisania jej przez osobę nieuprawnioną, tj. wicedyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy działającego w imieniu Marszałka Województwa lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, gdyż spółka usunęła wskazane w wezwaniu naruszenia, gdyż złożyła w ZUS wnioski o odroczenie płatności zaległych składek, zaś [...] r. przesłała organowi zaświadczenie o niezaleganiu w ich opłacaniu. Podkreśliła, że zaległości za [...] uiściła [...], a termin drugiego układu nie upłynął.
Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] r.
W uzasadnieniu decyzji SKO podkreśliło, że analiza stanu faktycznego sprawy potwierdziła zaistnienie przesłanki zobowiązującej organ rejestracyjny do wydania decyzji o wykreśleniu skarżącej z rejestru agencji zatrudnienia. Zgodnie z art. 18m ust. 1 pkt 6 ustawy na przesłankę wykreślenia podmiotu z przedmiotowego rejestru składa się: naruszenie wskazanych w tym przepisie warunków prowadzenia agencji zatrudnienia, skuteczne wezwanie organu do jego (ich) usunięcia oraz nieusunięcie naruszenia (naruszeń) przez podmiot w wyznaczonym terminie. W ocenie SKO warunki te zostały w rozpatrywanej sprawie spełnione.
Z raportu z [...] r. dotyczącego stanu rozliczeń na dzień [...] r. wynika, że spółka posiadała zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z akt sprawy wynika, że podmiot posiadał zaległości także w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, tj. [...] r., pomimo pisemnego wezwania z [...] r. do usunięcia ich naruszenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Organ I instancji zapewnił zatem spółce możliwość usunięcia naruszenia, z czego świadoma niespełnienia warunku prowadzenia agencji nie skorzystała i w terminie do [...] r. nie uregulowała zaległych składek.
Zaistniała zatem przesłanka zobowiązująca organ do wydania decyzji o wykreśleniu podmiotu wpisanego pod numerem [...] z rejestru agencji zatrudnienia. Należy w tym miejscu podkreślić, że sporządzone wezwanie w sposób wyraźny określało naruszenie, którego dopuściła się strona oraz termin na jego usunięcie. Co więcej, wyznaczony przez organ I instancji czternastodniowy termin nie był terminem nadmiernie krótkim i umożliwiał skuteczne usunięcie naruszenia. Nie jest sporne, że nieusunięcie przez podmiot w wyznaczonym terminie naruszeń warunków prowadzenia agencji miało miejsce, co w świetle postanowień zawartych w art. 18m ust. 1 ustawy obliguje organy administracji publicznej do wydania decyzji o wykreśleniu.
SKO podkreśliło, że wystąpienia z wnioskiem o odroczenie płatności zaległych składek czy rozłożenie zaległości na raty, nie można traktować na równi z usunięciem naruszenia. Gdyby podmiot złożył wnioski i otrzymał odpowiedź o ich pozytywnym rozpatrzeniu do końca terminu wyznaczonego przez organ I instancji można byłoby uznać, że w wyznaczonym terminie usunął naruszenia. Tak się jednak nie stało, bowiem strona otrzymała zaświadczenie o niezaleganiu dopiero [...] r. Jednocześnie SKO podkreśliło, że w orzecznictwie, przedłożenie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek na etapie postępowania odwoławczego, a zatem już po wydaniu decyzji organu I instancji jest działaniem oczywiście spóźnionym i nie mogącym w swoisty sposób retrospektywnie unicestwiać stanu umożliwiającego organowi wydanie decyzji o wykreśleniu danego podmiotu z rejestru z uwagi na nieusunięcie przez ten podmiot, w wyznaczonym terminie, naruszeń warunków prowadzenia agencji zatrudnienia. Usunięcie naruszeń warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 1 tej ustawy dokonane po upływie wyznaczonego w tym celu terminu nie może bowiem unicestwić negatywnego skutku o charakterze materialnoprawnym, o którym mowa w przepisie art. 18m ust. 1 pkt 6 ustawy, w postaci konieczności wydania decyzji o wykreśleniu podmiotu wpisanego do określonego rejestru (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 19.07.2018 r., III SA/Gd 220/18, CBOSA). SKO wskazało także na art. 8 ust. 5 ustawy, z którego wynika, że marszałek województwa może w formie pisemnej, upoważnić dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwienia w imieniu marszałka województwa spraw, w tym wydawania decyzji i postanowień w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, analogicznie jak w odwołaniu, zarzuciła organowi naruszenie: art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; art. 7a § 1 kpa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony; art. 8 § 1 kpa poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności z naruszeniem zasady proporcjonalności; art. 8 § 2 kpa poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym na niekorzyść strony bez uzasadnionej przyczyny; art. 18 m ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 19 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie usunęła naruszeń warunków prowadzenia agencji zatrudnienia zarzucanych przez organ, podczas gdy stwierdzone naruszenia zostały usunięte.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa.
W uzasadnieniu skargi spółka zakwestionowała w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w petitum skargi, zaprezentowała ocenę prawną podstawy działania organu podnosząc, że organ rozpoznający sprawę nieprawidłowo rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaniechał właściwego i wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz nie ustosunkował się do podniesionych przez stronę zarzutów. Zwłaszcza jej argumentu w zakresie przedłożenia [...] r. zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek. Nadto spółka podjęła starania o odroczenie terminu płatności składek w ZUS nie tylko przed wezwaniem organu do przedłożenia zaświadczenia o dokonaniu zapłaty zaległych składek ale przed upływem ich płatności. Podkreśliła, że ZUS ma dwa miesiące na załatwienie sprawy, czego organ nie uwzględnił zakreślając termin wezwania. Podkreśliła, że zaległości są konsekwencją kłopotów z płynnością finansową jej kontrahentów, którymi są spółki górnicze. Podkreśliła również, że stan prawny nie uległ zmianie, podobnie jak stan faktyczny dotyczący jej kondycji finansowej i zależności regulowania należności od kondycji kontrahentów, co było organowi znane i uznawane w procedurze wykreślenia podmiotu z rejestru agencji. Zmienność poglądów organów w decyzjach tego samego adresata stanowi naruszenie art. 8 kpa, zwłaszcza w przypadku decyzji mających daleko idące konsekwencje dla zatrudnionych przez skarżącą ok. [...] pracowników.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wskazane w skardze argumenty nie wnoszą do sprawy jakichkolwiek nowych elementów, tym samym nie prowadzą do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta została wydana w oparciu o kompletny materiał dowodowy sprawy, po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ, wbrew zarzutom skargi, nie miał wątpliwości co do treści normy prawnej. Powtórzył przy tym zasadnicze motywy zawarte w objętej skargą decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ppsa). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie normami prawnymi, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Nie jest związany zarzutami I wnioskami skargi, orzeka na podstawie akt sprawy po przeprowadzeniu rozprawy (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa). Sąd nie ma obowiązku badania zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z 11.10.2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, przyczyną wykreślenia podmiotu z agencji zatrudnienia było zaleganie na dzień [...] r. z opłatą składek
na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zdaniem Kolegium, powyższa okoliczność wypełnia przesłankę art. z art. 18m ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którą marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku: nieusunięcia przez podmiot, w wyznaczonym terminie, naruszeń warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 1 i art. 19e-19h. Przepis art. 19 pkt 1 ustawy stanowi z kolei, że podmiot zamierzający wykonywać usługi lub świadczący usługi, o których mowa w art. 18 ust. 1, powinien spełniać następujące warunki: nie posiadać zaległości z tytułu podatków, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych.
Ponieważ strona w stosownym terminie, wyznaczonym przez organ I instancji na podstawie wezwania z dnia [...] r. (tj. [...] r.), nie usunęła stwierdzonego na dzień [...] r. naruszenia, SKO utrzymało w mocy decyzje o wykreśleniu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona usunęła naruszenie dopiero [...] r., gdyż taka datę nosi żądane przez organ zaświadczenie ZUS.
Stan faktyczny w istocie nie jest sporny ale w ocenie Sądu nie odpowiada rzeczywistości. Organ dokonał kontroli spełnienia warunków prowadzenia agencji przez skarżącą na dzień [...]. Uczynił to poprzez wysłanie [...] zapytania do ZUS o stan rozliczeń spółki na ten dzień, która wykazała zaległości. Wydruk z ZUS nosi datę [...] r. i wykazał na [...] r. zaległości w opłacaniu składek na ZUS, ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FGŚP oraz FEP.
W tym miejscu wskazać należy, że dla skarżącej termin regulowania składek upływał 15 danego miesiąca, co wynika z ustawy 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 20 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych oraz innych dokumentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2495). Płatnik może wystąpić o odroczenie płatności, rozłożenie płatności na raty czy umorzenie składek. Wniosek należy złożyć przed upływem terminu płatności i dotyczy składek bieżących i przyszłych. Organ, zgodnie z kodeksem postepowania administracyjnego ma miesiąc a nawet dwa na załatwienie wniosku (art. 35 § 3 kpa), gdyż w tym trybie jest załatwiany. Po uzyskaniu informacji organ wezwał spółkę, pismem z [...] r. o usunięcie naruszenia z art. 19 pkt 1 ustawy przez przedłożenie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Przypomniał, że ciąży na nim ustawowy obowiązek kontrolowania opłacania składek przez podmioty wpisane do rejestru w terminie kwartalnym oraz, że z uzasadnionej przyczyny odstępuje od dotychczasowego sposobu rozstrzygania spraw w stanie faktycznym, gdy podmiot usunął naruszenie warunku prowadzenia agencji po wyznaczonym terminie, lecz przed zakończeniem postępowania o wykreślenie. Odwołał się do obowiązujących przepisów oraz orzecznictwa dotyczącego uchybienia terminowi wezwania. Wezwanie zostało doręczone [...] r. [...] r. (data stempla pocztowego) skarżąca udzieliła odpowiedzi na wezwanie. Organ zapoznał się z nią [...] r. Uczyniła to zatem z uchybieniem terminu zakreślonego w wezwaniu, który upłynął [...]. Wskazała, że [...] wystąpiła o odroczenie terminu płatności składki za [...]r. do [...] r., a [...] z wnioskiem o odroczenie terminu płatności składki za sierpień do [...] r., które nie zostały jeszcze rozpatrzone. Na potwierdzenie załączyła ich kopie.
Pismem z [...] r. (doręczonym [...] r.) organ powiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania o wykreślenie jej z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia. [...] r. do organu wpłynęło zaświadczenie ZUS wydane dla skarżącej o niezaleganiu w opłacaniu składek. Zaświadczenie zostało wydane [...] r. i wynika z niego, że skarżąca na ten dzień korzysta z ulgi w postaci odroczenia terminu płatności należności i nie posiada zaległości wg stanu na dzień wydania zaświadczenia. Prócz zaświadczenia spółka przedstawiła dwie umowy o odroczenie terminu płatności składek z [...] r. dotycząca prolongaty spłaty składek za [...] r. do [...] r. oraz z [...] r. dotyczącej prolongaty spłaty składek za [...]r. do [...] r.
Posiadając tą wiedzę organ rejestracyjny decyzją z [...] r. wykreślił spółkę z Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia.
Poza sporem pozostaje zatem brak zaległości w opłacaniu składek za [...] r. w dacie wszczęcia postępowania ([...] r.) oraz orzekania przez organ pierwszej instancji ([...] r.). Wynika to z zaświadczenia ZUS oraz oświadczenia skarżącej, którego organ nie zweryfikował dając mu wiarę. Uznał zatem, że składki za [...] skarżąca uiściła [...] r., zgodnie z podpisaną umową. Nie jest też prawdą, że dysponował wiedzą o zaległościach skarżącej na dzień [...] r., gdyż w dacie tej dopiero wysłał organ zapytanie do ZUS a nadto termin płatności składek za [...] r. nie upłynął. Do [...] r. nie były wymagalne. Spółka wystąpiła w terminie o prolongatę spłaty na co organ miał 2 miesiące i marszałek winien mieć tego świadomość a także poszerzyć zakres żądanej informacji z ZUS o prowadzenie postępowania z wniosku skarżącej o skorzystanie z ulgi w spłacie składek, co jest jej prawem.
Nie jest sporne, że brak zadłużenia, m.in.: z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i terminowość ich opłacania jest warunkiem koniecznym, określanym prawnie jako warunek sine quo non, wymaganym mocą art. 19 ust. 1 ustawy do wykonywania lub świadczenia usługi, wymienionej w art. 18 ust. 1 lit. a-g ustawy, tj. prowadzenia działalności w zakresie usług pośrednictwa pracy. Ustawodawca też jednoznacznie wskazał na powinności organu - marszałka województwa, stanowiąc w art. 18m ust. 1 pkt 1 do 10, przesłanki, których spełnienie skutkuje wykreśleniem podmiotu z rejestru agencji. Jedną z przesłanek jest nieusunięcie przez podmiot, w wyznaczonym terminie, naruszeń warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 1 i art. 19e–19h (pkt 6).
Właśnie uchybienie tej przesłance zarzucono skarżącej. Była jej znana, co wynika ze złożonego oświadczenia we wniosku o wpis do rejestru. Wątpliwe jest natomiast, czy spółka posiadała zaległości. Nie jest sporne, że spółka posiadała zaległości w płatnościach na [...] w dniu [...], kiedy ZUS udzielał odpowiedzi, gdyż postępowanie w sprawie odroczenia płatności wszczęto wnioskiem z [...], kiedy upływał termin ich płatności. Takiej informacji ZUS nie przekazał a organ jej nie żądał.
W tych okolicznościach, które były mu nieznane organ wezwał spółkę do usunięcia naruszenia czyli zapłaty zaległych składek w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Jednocześnie organ poinformował skarżącą, że niewykonanie wezwania w wyznaczonym terminie, skutkować będzie wszczęciem postępowania w sprawie wykreślenia podmiotu, w drodze decyzji, z rejestru agencji zatrudniania. Zawarł też pouczenie o możliwości przedłużenia tego terminu przez przedstawienie dowodów na okoliczność ustalenia, że przyczyny wskazane we wniosku są obiektywne i niezależne od wnioskodawcy. Skarżąca z tej możliwości nie skorzystała. Pismem z [...], wysłanym [...] odpowiedziała na wezwanie wykazując brak zaległości w opłacie składek za [...] i [...] r. i podpisane umowy o odroczenie ich płatności. Z wezwania nie wynika na jaki dzień spółka miała przedłożyć zaświadczenie. Wysyłając wezwanie [...], można by się domyślać, że chodziło o [...]r., gdyż termin płatności składek za ten miesiąc minął [...] r. Pomimo stwierdzenia przesłanki wznowieniowej, o ujawnieniu dowodów nieznanych organowi w dniu wysłania wezwania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) organ nie uwzględnił tej wiedzy i wszczął postępowanie o wykreślenie z rejestru uznając, że termin wyznaczony do przedłożenia zaświadczenia był adekwatny do sytuacji. Rozważenia też wymaga kwestia możliwości żądania przez organ zaświadczenia o wskazanej treści oraz jego żądanie przed wszczęciem postępowania.
Takie działanie organu należy ocenić jako wadliwe i naruszające prawo. Marszałek Województwa w systemie kwartalnym pozyskuje z systemu teleinformatycznego ZUS informację, czy agencja ma zaległości z tytułu niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne oraz spełnia warunki z art. 19e-19f. (...)., gdyż dla prowadzenia działalności agencja winna składki regulować na bieżąco (art. 19 ust. 1). Po uzyskaniu informacji o zaleganiu podmiotu w opłacie składek organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające czyli zażądać od agencji dokumentów, że spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1. Umocowanie takie wynika wprost z art. 18j ust. 3 pkt pkt 2 lit c ustawy, który nakazuje organowi wezwać podmiot do dostarczenia dokumentów w zakreślonym terminie. Ustawodawca nie wymaga przedłożenia w tej kwestii zaświadczenia. Skierowanie zatem wezwania do przedłożenia zaświadczenia o niezaleganiu w opłacie składek w zakreślonym terminie rodzącym skutki w postaci wykreślenia agencji z rejestru nie znajduje umocowania prawnego. Organ może żądać zaświadczenia lub oświadczenia tylko
w przypadku wskazanym w art.18j ust. 3 pkt 2 lit. b (dla potwierdzenia danych NIP
i wpisu w KRS). Ustalenia dotyczące zalegania podmiotu w opłacie składek organ winien czynić na podstawie dokumentów a nie zaświadczenia i zgodnie z wymogami kpa. Zwłaszcza, że termin dla przedłożenia dokumentów nie jest terminem, którego uchybienie skutkuje wykreśleniem podmiotu z urzędu. Podstawą wykreślenia agencji z rejestru może być wyłącznie nieusunięcie przez podmiot, w wyznaczonym terminie naruszeń warunków prowadzenia agencji, w tym uregulowanie zaległych składek
w zakreślonym przez organ terminie. Nieusunięcie naruszenia a uchybienie terminowi przedłożenia zaświadczenia o niezaleganiu z opłatą składek, nie są wymogami tożsamymi. Tym samym organ nie miał podstaw faktycznych i prawnych do wykreślenia agencji z rejestru decyzją z [...] r. Podmiot nie był wezwany do usunięcia naruszenia, a w terminie wezwania do przedłożenia zaświadczenia w toku było postępowanie o skorzystanie z ulgi w opłacie składek.
W ocenie Sądu wezwanie skarżącej winno odpowiadać wymogom art.18m ust. 1 pkt 6 ustawy i może być wysłane po jednoznacznym ustaleniu o zaleganiu podmiotu w opłacie składek na konkretną datę (za konkretny miesiąc). Nie istnieje też przesłanka uprawniająca organ do wykreślenia podmiotu z rejestru w postaci uchybienia terminowi do przedłożenia dowodu, gdyż za takowy należało uznać wskazane zaświadczenie.
Dodatkowo w stanie faktycznym sprawy nie można bezwzględnie przyjąć, że strona nie zareagowała w zakreślonym terminie na wezwanie organu wypełniając nałożone nań ustawą obowiązki, gdyż sama podjęła działania o spłatę składek poprzez uzyskanie ulgi, co mogła uczynić w dacie ich wymagalności. Nie wiadomo też dlaczego działający w ramach uznania administracyjnego organ wyznaczył [...] r. spółce termin 14 dni do przedłożenia zaświadczenia, skoro zaświadczenie miało potwierdzać brak zaległości w opłacie składek na [...] r. Zaświadczenie natomiast wydaje się wg stanu na dzień wydania. Faktem jest, że zaświadczenie wydaje się bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni (art. 217 § 3 kpa), ale organ miał wiedzę o prawie podmiotu do uzyskania ulgi w spłacie zaległych składek, której przyznanie ma formę decyzji i wymaga przeprowadzenia postępowania, co wymaga co najmniej 1 miesiąca od złożenia wniosku. Organ mając wiedzę o podpisaniu układu i bez żądania potwierdzenia jego realizacji wszczął postępowanie i wykreślił skarżącą z rejestru. W dacie wszczęcia postępowania, jak i wykreślenia spółka nie zalegała z opłatą składek na ubezpieczenie społeczne za [...] i [...] r., co wynikało z przedłożonego zaświadczenia. a wręcz miała je uregulowane na bieżąco z wykorzystaniem przysługującej jej ulgi.
W aktach brak jest dokumentów czy informacji obrazujących kondycję finansową spółki i stan zadłużenia, jak także jej dotychczasowe wypełnianie ustawowych obowiązków, co dla dokonania wykreślenia podmiotu z rejestru ma fundamentalne znaczenie. Ustawodawca wskazał, które naruszenia stanowią o obowiązku wykreślenia podmiotu z rejestru przez organ prowadzący rejestr, a które są warunkowe i mogą zostać konwalidowane na wezwanie organu w zakreślonym terminie. Takim warunkiem jest spłata zaległych składek. Wezwanie takie do skarżącej nie zostało wysłane, zatem nie mogła skarżąca uchybić terminowi do jego wykonania. Nie została zatem spełniona przesłanka uprawniająca do jej wykreślenia, zwłaszcza, że przedłożyła dowód potwierdzający niezaleganie w opłacie składek.
Mając powyższe na względzie wskazać należy, że stwierdzenie uchybienia wskazanemu przez organ terminowi nie ma umocowania prawnego (vide: wyroki NSA z 11.03.2011 r., sygn. akt II GSK 337/10, z 22.02.2012 r., sygn. akt II GSK 3/11, a nadto wyrok WSA w Gliwicach z 26.08.2009 r., sygn. akt II SAB/Gl 51/08, z 11.02. 2020 r., sygn.. akt III SA/GL 1177/20, z 2207.20, sygn. akt III SA/Gl 31/20).
Innymi słowy – brzmienie art. 18m ust. 1 pkt 6 ustawy w zw. z art. 19 pkt 1 i art. 19 e-19h należy rozumieć w ten sposób, że tylko nieusunięcie zaległości w spłacie składek w zakreślonym terminie, który musi być realny i adekwatny do poczynionych ustaleń dowodowych (postępowanie o przyznanie ulgi w toku) wskazanym przez organ, po bezspornym ich ustaleniu na wskazany dzień stanowi podstawę wykreślenia podmiotu z rejestru. Nie może stanowić jej uchybienie terminowi do przedłożenia zaświadczenia o niezaleganiu w opłacie składek, gdyż ustawodawca takiego wymogu nie wskazał we wskazanej normie. To organ musi ustalić, że składki zostały zapłacone lub nie a nie zastępować swoich ustaleń zaświadczeniem ZUS.
W następstwie takiego stanowiska, mając przy tym na uwadze sankcyjny charakter wskazanych regulacji prawnych, w okolicznościach przedmiotowej sprawy i woli strony wyrażonej w piśmie z [...] r. nie można zgodzić się z organem, że bezspornie, w tak ustalonym stanie faktycznym, zaistniały podstawy do wykreślenia spółki z rejestru agencji zatrudnienia, jak stwierdziły kategorycznie organy obu instancji. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji obu instancji podstawą wykreślenia podmiotu z rejestru nie było wskazane w ustawie uchybienie wyznaczonemu terminowi do zapłaty zaległych składek. Obowiązujące w postępowaniu dowodowym regulacje, wynikające z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa wskazują na konieczność zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego oceny z zachowaniem zasad logiki oraz uwzględnienia celu regulacji prawnej i interesu strony (WSA w Poznaniu w wyroku z 19.06.2018 r., sygn. akt III SA/Po 161/18, CBOSA).
W tym miejscu wskazać należy także, że ustawodawca w kodeksie postępowania administracyjnego unormował dwie nowe zasady: rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a kpa) oraz współdziałania organów administracji publicznej (art. 7b kpa), z których druga powinna mieć zastosowanie w sprawie. Zasada ta pozwala przy tym na realizację zasady pogłębiania zaufania do organu, ustanowionej w art. 8 kpa, której naruszenie zasadnie zarzuciła skarżąca. Organ nie może, bez istotnej przyczyny, którą musi przekonująco uzasadnić odstąpić od dotychczasowego trybu postępowania, przy niezmienionych przepisach prawa.
Wskazać też należy, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 kpa, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak wskazano wyżej organy obu instancji poczyniły ustalenia faktyczne niepełne lub odbiegające od rzeczywistego przebiegu i kolejności zdarzeń. Szybkość postępowania wskazuje na konieczność zebrania pełnej informacji o wystąpieniu nieprawidłowości lub negatywnych przesłanek nakazujących jego wszczęcie. Samo zaś wezwanie winno odpowiadać prawu. Zwłaszcza, że kontrola dotyczyła II kwartału 2019 r. a samo zaleganie w opłacie składek nie jest podstawą do wykreślenia podmiotu z rejestru, co wskazano wyżej. Tylko uchybienie terminowi zakreślonemu do ich zapłaty stanowi podstawę do wykreślenia podmiotu z rejestru a zatem podstawę do wszczęcia postępowania w tej sprawie. Nie każde zaleganie ze spłatą składek uzasadnia wykreślenie podmiotu z rejestru. Ustalenie zaległości i wszczęcie postępowania ma być sygnałem dla podmiotu o konieczności ich uregulowania z racji grożących konsekwencji i czasem na wyjaśnienie organowi przyczyn zaistniałej sytuacji oraz podjętych działaniach w celu spłaty zaległych składek i ich realności.
Organ odwoławczy nie dostrzegł wadliwości postępowania organu I instancji co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Podsumowując stwierdzić należy, że w dacie wszczęcia postępowania i wydania decyzji o wykreśleniu skarżącej z rejestru nie zalegała ona z płatnościami składek za [...] i [...] r. a za wrzesień składki nie były wymagalne. Celem regulacji ustawowej była kontrola przesłanek uprawniających do prowadzenia działalności regulowanej jaką jest prowadzenie agencji zatrudnienia oraz nadzór nad podmiotami w ich spełnianiu. Nie jest celem wskazanej regulacji dążenie do wykreślenia podmiotu z rejestru, ale weryfikacja przestrzegania nałożonych ustawą obowiązków, wśród nich bieżącego regulowania składek lub uregulowanie zaległych na wezwanie organu w zakreślonym terminie.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło