III SA/Gl 166/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T.L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 9 grudnia 2024 r. nr 164/K/24 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. T. L. (dalej jako "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z 9 grudnia 2024 r. o numerze 164/K/24. Decyzją tą Komendant Wojewódzki utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. z 17 czerwca 2021 roku o zwolnieniu Skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. w Dz.U. z 2025 r., poz. 636). Wydanie tych decyzji poprzedzone było postępowaniem o następującym przebiegu. 19 maja 2021 r. Komendant Miejski Policji w C. wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji. Podstawą wszczęcia tego postępowania było postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z 19 maja 2021 r. o przedstawieniu Skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego. Zarzucony Skarżącemu czyn polegał na tym, że 19 maja 2021 r. w C. prowadził samochód osobowy będąc w stanie nietrzeźwości. Skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyraził wolę dobrowolnego poddania się karze. W toku wszczętego postępowania Komendant Miejski w C. pozyskał dokumenty z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w C. oraz z Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w C., w tym: protokół z badania stanu trzeźwości Skarżącego, protokoły przesłuchania świadków i podejrzanego. Na podstawie tego materiału dowodowego Komendant Miejski uznał, że popełnienie przez Skarżącego czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W odwołaniu od rozkazu Skarżący zarzucił Komendantowi Miejskiemu w pierwszej kolejności naruszenie przepisu art. 39 k.p.a. w zw. z art. 135 ustawy o Policji przez brak zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w kierunku zwolnienia ze służby, co doprowadziło do uchybienia terminowi z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, który wyklucza wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Skoro, jak dalej Skarżący stwierdził w odwołaniu, postępowania dyscyplinarnego nie można było wszcząć i prowadzić, to wydanie rozkazu personalnego z 17 czerwca 2021 r. należy uznać za bezskuteczne. Drugi zarzut odwołania dotyczył naruszenia przez Komendanta Miejskiego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przez uznanie, że zaistniała druga z przesłanek zwolnienia Skarżącego ze służby w postaci niemożności pozostawania w służbie. Utrzymując w mocy decyzję Komendanta Miejskiego, Komendant Wojewódzki Policji uznał, że zarzuty odwołania są bezpodstawne. Wyjaśnił, że 19 maja 2021 r. usiłowano wręczyć Skarżącemu w siedzibie Komendy Miejskiej w C. postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Skarżący odmówił przyjęcia dokumentów, w związku z czym odczytano mu postanowienie i decyzję. Czynność udokumentowano notatką spisaną przez dwóch funkcjonariuszy Policji. Spełnia to wymogi prawidłowego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Odpowiadając na drugi z zarzutów Komendant Wojewódzki powołał się na przepisy art. 25 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Wskazał również na art. 27 ustawy, zawierający tekst ślubowania składanego przez policjanta obejmującego służbę, zgodnie z którym zobowiązuje się on chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia, a wykonując powierzone zadania ślubuje przestrzegać prawa oraz zasad etyki zawodowej. W świetle tych zasad Komendant Wojewódzki uznał, że charakter czynu popełnionego przez Skarżącego uniemożliwia mu dalsze pozostawanie w służbie, bowiem godzi w dobre imię Policji i wszystkich jej funkcjonariuszy. Ponadto czyn, którego dopuścił się Skarżący jest zachowaniem społecznie nieakceptowanym, wymagającym napiętnowania i nie sprzyja budowaniu autorytetu Policji. W skardze wniesionej do Sądu znalazły się następujące zarzuty: 1. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, w szczególności na uznaniu, że doszło do spełnienia przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz, że zachowano rygory dotyczące doręczeń wynikające z k.p.a., co skutkować miało skutecznym doręczaniem Skarżącemu dokumentów. 2. Naruszenie art. 39 § 2 oraz 3 k.p.a. w zw. z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji przez wskazanie w rozkazie, że odwołującemu właściwie doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w kierunku zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji, podczas gdy w do skutecznego doręczenia nie doszło, co doprowadziło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 135 ustawy o Policji. 3. Naruszenie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji przez wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego w sytuacji, gdy doszło do naruszenia terminów określonych w ust. 3 tego przepisu, a tym samym organowi nie przysługiwało uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia postępowania. 4. Naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przez uznanie, że w sprawie zaistniały przesłania do skorzystania z dyspozycji tego artykułu w sytuacji, kiedy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie ustalono jednoznacznie, że doszło do popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa przy założeniu, że popełnienie to jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie; W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o: 1. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935, w skrócie jako "p.p.s.a") oraz na podstawie przepisu art. 135 tej ustawy uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie. 2. Zasądzenie na swą rzecz na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisach. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Pierwszy zarzut skargi zawiera w sobie dwa aspekty, pierwszy to wadliwe uznanie, że zaistniały przesłanki do zwolnienia Skarżącego ze służby na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz drugi - uznanie, że miało miejsce skuteczne doręczenie Skarżącemu dokumentów (tutaj postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego). Po kolei zatem. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi, że Policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach: popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Mamy tu zatem dwie przesłanki zwolnienia policjanta ze służby: - oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, - czyn jest tego rodzaju, że uniemożliwia pozostawanie policjanta w służbie. Zdaniem Sądu Komendant Wojewódzki, a wcześniej w toku instancji Komendant Miejski, słusznie uznali, że przesłanki te w stosunku do Skarżącego zaistniały. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów. Sam fakt przyznania się Skarżącego w toku postępowania karnego do popełnienia czynu pozwala na uznanie jego oczywistości z czego, jak widać, sam Skarżący zdawał sobie sprawę. Organy dysponowały materiałem dowodowym obrazującym przebieg zdarzenia z 19 maja 2021 r. w sposób niebudzący wątpliwości. Dość dodać, że na podstawie tego materiału dowodowego zapadł wyrok Sądu Rejonowego w C. z 10 stycznia 2022 r. (sygn. akt [...]), którym Sąd uznał Skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Oczywiście, wyrok ten nie istniał w chwili wszczęcia postępowania o zwolnienie Skarżącego ze służby i wydania rozkazu przez Komendanta Miejskiego, ale nie było to konieczne, ponieważ przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie stawia warunku popełnienia przestępstwa potwierdzonego wyrokiem sądowym, a jedynie wykazania, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa było oczywiste. Wyrok Sądu Rejonowego w C. istniał już w chwili wydawania decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego i w oczywisty sposób musiał być wzięty od uwagę, przynajmniej jako potwierdzający wcześniej przyjętą tezę w chwili wszczęcia postępowania o oczywistym charakterze popełnienia przez Skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Druga przesłanka o charakterze czynu popełnionego przez Skarżącego również została słusznie oceniona przez orzekające w sprawie organy. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że przełożonym policjanta przysługuje swoboda w ocenie charakteru czyny zarzucanego policjantowi. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji posługuje się ogólnym określeniem, że czyn jest tego rodzaju, że uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. Wymaga to zatem każdorazowej oceny przez przełożonych policjanta na gruncie danego stanu faktycznego, czy zachodzi tego rodzaju przypadek. Sąd nie jest od tego, by zastępować właściwe organy Policji w tej ocenie. Rola Sądu polega tu na ustaleniu, czy te kryteria, którymi posłużył się organ Policji, w tym przypadku Komendant Miejski w C. oraz Komendant Wojewódzki w Katowicach, mieszczą się w porządku prawnym, mają umocowanie w normach prawa obowiązującego. Warunek ten został spełniony przez orzekające w sprawie organy, które powołały się na przepisy art. 25 i art. 27 ustawy o Policji, które wymagają od policjanta przestrzegania prawa i pozostawania z nieposzlakowaną opinią. Jak zawsze w tego typu przypadkach w grę wchodzi jeszcze inne aspekt - w jaki sposób tego typu zachowanie policjanta rzutuje na ocenę w społecznym odbiorze całej służby. Słusznie również ten aspekt został uwzględniony przez orzekające organy, które, z czym trudno się nie zgodzić, uznały, że tolerowanie takiego zachowania policjanta wpłynie negatywnie na społeczną ocenę formacji, nadwyręży jej autorytet. Sąd podzielił tę ocenę. Drugi zarzut, związany z doręczeniem Skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania, opiera się na twierdzeniu, że Skarżącemu nie doręczono tego postanowienia. Skutki przyjęcia takiej tezy byłyby dwojakie. Po pierwsze – skoro nie było doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania, to nie można było go prowadzić i zakończyć rozkazem personalnym. Po drugie – brak doręczenia postanowienia w terminie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego skutkuje przedawnieniem terminu do wszczęcia tego postępowania, a więc i z tego powodu nie można było go prowadzić. Zarzut ten jest błędny w każdym jego aspekcie. Został oparty na przepisach kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących doręczeń – art. od 40 do 49 k.p.a. Tymczasem przepisy te nie miały zastosowania w sprawie. Postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy o Policji jako ustawie szczególnej, tak zwanym pragmatyku, która w sposób odrębny i samodzielny reguluje organizację Policji, jej uprawnienia, formy działalności i kwestie związane ze służbą policjantów. Postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta jest uregulowane przepisami Rozdziału 10 ustawy o Policji “Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Tam, gdzie ustawa odsyła do stosowania przepisów innych ustaw, jest to wyraźnie wskazane. I tak, dla przykładu, w art. 15 ust. 1 pkt 2, pkt 3a, pkt 4 odsyła do stosowania przy określonych czynnościach przepisów Kodeksu postępowania karnego. W art. 15ab ust. 5 ustawa odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W art. 15ag ust. 1 pkt 5 odsyła do przepisów Kodeksu karnego wykonawczego. Jednocześnie tam, gdzie ustawa o Policji przewiduje działanie organów w formie decyzji administracyjnej, jest to wyraźnie wskazane w jej przepisach, np. w art. 83a ust. 3, art. 94 ust. 1, art. 96 ust. 1. Podobnie jest, gdy ustawa przewiduje wniesienie skargi do sądu administracyjnego od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie, w tym przypadku dyscyplinarne (patrz art. 138 ustawy o Policji). Żaden przepis ustawy o Policji nie odsyła do stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu dyscyplinarnym wobec policjanta stosuje się odpowiednio w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 135p ustawy o Policji). Jednakże przepis art. 135p ustawy o Policji wyklucza możliwość stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym policjanta przepisów k.p.k. dotyczących doręczeń, co oznacza, że doręczenia w postępowaniu dyscyplinarnym regulowane są wyłącznie przepisami ustawy o Policji. Jeśli zatem doręczeń w postępowaniu dyscyplinarnym policjanta dokonuje się w trybie przepisów przewidzianych w ustawie o Policji, to doręczenie wymagane przepisem art. 135f ust. 6 tej ustawy (Orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony...) polegać może na każdym faktycznym doręczeniu pisma, czyli takim, które umożliwia jego odbiór i zapoznanie się z jego treścią. Doręczenie takie miało miejsce, co zostało udokumentowane notatkami służbowymi sporządzonymi zgodnie z wymogami zawartymi w art. 135e ust. 2 ustawy o Policji. To, że Skarżący odmówił przyjęcia postanowienia nie stanowi o tym, że czynności tej nie dokonano. Jeszcze jedna uwaga, przepis art. 138 ustawy o Policji przyznaje policjantowi prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego od orzeczenia kończącego postepowanie dyscyplinarne. Kognicja sądu administracyjnego na gruncie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika wówczas z przepisu art. 3 § 3 tej ustawy (Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.). Nie oznacza to jednak, że zaskarżone do sądu orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne policjanta staje się z tego tytułu decyzją administracyjną, a do oceny tego postępowania należy stosować przepisy k.p.a. Orzeczenie to pozostaje bowiem orzeczeniem dyscyplinarnym wydanym na podstawie ustawy szczególnej - o Policji, a rola sądu polega na kontroli tego aktu pod kątem przepisów tej ustawy. Sumując, w zakresie zarzutu drugiego, prawidłowe i skuteczne doręczenie Skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego miało miejsce, postępowanie można było prowadzić i zakończyć orzeczeniem o zwolnieniu ze służby. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.