III SA/Gl 1675/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...] działający w imieniu strony pełnomocnik adwokat J.J. domagał się przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. Do powyższego dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach D.J., tj. urzędowy formularz PPF. W jego treści wskazano, iż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Natomiast jej mąż z uwagi na rozpoczętą [...] działalność gospodarczą nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Tymczasem na ich utrzymaniu pozostają dwie małoletnie córki w wieku [...] lat oraz [...] roku. Dlatego też korzystają z pomocy finansowej swoich rodziców i innych członków rodziny, u których zamieszkują, jako że nie posiadają wymienionych w rubryce nr 7 formularza składników majątku, takich jak: nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe czy przedmioty o wartości powyżej 3000 euro. Na potwierdzenie podanych we wniosku danych do akt sprawy nadesłano: zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. oraz w S. potwierdzające fakt nieskładania zeznań podatkowych za 2009 r. z uwagi na brak dochodów podlegających opodatkowaniu, a nadto dokumenty księgowe związane z prowadzoną przez męża skarżącej działalnością gospodarczą zarejestrowaną jako A Spółka cywilna (vide: zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej wystawione przez Prezydenta Miasta B. w dniu [...]). Obejmowały one: deklarację VAT za lipiec 2010 r., gdzie zadeklarowana podstawa opodatkowania zamykała się w kwocie [...] zł oraz podatkową księgę przychodów i rozchodów za wskazany wyżej okres, gdzie wartość sprzedanych towarów i usług oszacowano na [...] zł, a pozostały przychód na [...] zł, natomiast poniesione wydatki oscylowały wokół następujących kwot: [...] zł, [...] zł i [...] zł, podczas gdy stan konta firmy na koniec miesiąca wynosił [...] zł. Ponadto skarżąca przedłożyła oświadczenie teściów w przedmiocie udzielanej pomocy finansowej, która w zależności od potrzeb wynosi od [...] zł do [...] zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, iż skarżąca do [...] była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (vide: decyzja Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...]). Podobnie w ubiegłym roku razem z mężem pozostawała bez pracy i nie osiągała żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu (vide: zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. oraz w S.). Ponieważ jej sytuacja materialna, mimo zarejestrowanej przez męża działalności gospodarczej, nie uległa większej poprawie. Ta bowiem jak wynika z treści przedłożonej do akt kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz wyciągu z rachunku bankowego nie przynosi jeszcze żadnych dochodów, zatem stosowne środki na utrzymanie całej czteroosobowej rodziny w dalszym ciągu zmuszona jest pozyskiwać od swoich teściów, którzy zaspokajają ich bieżące potrzeby. Dlatego też przyjąć należało, iż uiszczenie występujących w sprawie kosztów sądowych rzeczywiście przekracza możliwości finansowe strony. Tym bardziej, że równolegle z przedmiotową sprawą przed tut. Sądem zawisło sześć innych skarg, a łączna kwota wpisów do których uiszczenia skarżąca została zobowiązana wynosi [...] zł. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.