III SA/Gl 1684/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.C. i J.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł skarżący domagali się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. Żądanie to rozszerzyli w druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazali zwolnienie z kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W uzasadnieniu powyższego podali, iż prowadzą wspólne gospodarstwo z synem, który jest osobą schorowaną. Wprawdzie ich łączne dochody z tytułu pobieranych świadczeń emerytalno-rentowych wynoszą [...] zł niemniej jednak znaczną ich część pochłaniają leki i kosztowna dieta. Wydatki z tym związane oszacowali w granicach od [...] zł do [...] zł miesięcznie. Ponadto jako składniki posiadanego majątku wymienili: mieszkanie spółdzielcze o pow. [...] m2, powstający pod K. dom, którego budowa od [...] r. nie jest kontynuowana oraz nieruchomość rolną syna o pow. [...] ha. Powyższe znalazło potwierdzenie w nadesłanych do akt dokumentach źródłowych, z których ustalono, iż wydatki z tytułu utrzymania mieszkania wynoszą [...] zł (woda), [...] zł (czynsz), [...] zł (energia elektryczna płatna raz na kwartał), [...] zł (gaz płatny kwartalnie) oraz [...] zł (telefon). Natomiast podatek rolny za 2010 r. wynosi [...] zł (tj. [...] zł rata). Dodatkowo skarżący spłacają raty pożyczki socjalnej, które ustalono na poziomie [...] zł. Jednocześnie opłacają składki ubezpieczenia na życie w oparciu o zawarte w formie indywidualnej i grupowej umowy w wysokości [...] zł i [...] zł oraz eksploatują samochód osobowy marki [...]. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia E. i J.C. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Analiza stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawców – przeprowadzona w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów - prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wykazali w dostateczny i przekonujący sposób jakoby ich sytuacja materialna i bytowa została zachwiana w taki sposób, iż w chwili obecnej nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wskazać bowiem należy, iż miesięczne dochody E. i J.C. z tytułu pobieranych emerytur wynoszą [...] zł i [...] zł netto. Natomiast renta socjalna syna skarżących, z którym pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, kształtuje się na poziomie [...] zł netto. Mając zatem na uwadze powyższe oraz wysokość ponoszonych w związku z utrzymaniem mieszkania oraz leczeniem wydatków, tj. ok. [...] zł miesięcznie stwierdzić należy, iż pozostała kwota – jest w ocenie rozpoznającego wniosek – wystarczająca na poniesienie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat, jako że te również wynosić będą 100,00 zł. Ponieważ kwota ta należy do najniższych kosztów jakie mogą wystąpić w postępowaniu sądowoadministracyjnym uznać należało, iż skarżących będzie stać na ich uiszczenie. Tym bardziej, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy nie została bowiem stworzona dla tych osób, które deklarują posiadanie innych nieruchomości czy gruntów rolnych, z tytułu których można przecież czerpać dodatkowe pożytki. Odnosząc się natomiast do rat spłacanej pożyczki oraz wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem samochodu należy zauważyć, iż te nie mogą mieć wpływu na ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że obciążenia z nimi związane nie są zaliczane do niezbędnych kosztów utrzymania. Co więcej okoliczność zaciągnięcia pożyczki socjalnej w [...] w C. oraz opłacania dodatkowych składek z tytułu ubezpieczenia grupowego w A SA daje podstawy przypuszczać, iż zdolności płatnicze skarżących są inne niż wskazano w rubryce nr 10 formularza. Wobec powyższego przyjąć należało, iż E. i J.C. nie uprawdopodobnili w sposób wystarczająco przekonujący jakoby poniesienie należnego – na tym etapie sprawy - wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100,00 zł leżało poza zasięgiem ich możliwości finansowych. Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.