III SA/Gl 1686/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-03-15
Skład orzekający: Barbara Orzepowska - Kyć, Barbara Brandys - Kmiecik, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie jest stroną postępowania administracyjnego, ma interes prawny do wniesienia skargi na postanowienie dotyczące pełnomocnika innej osoby?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ spółka nie była stroną postępowania administracyjnego, a zaskarżone postanowienie dotyczyło pełnomocnika innej osoby. Brak jest podstaw do przyjęcia, że spółka posiada interes prawny do wniesienia skargi, nawet jeśli posiada interes faktyczny. Dokumenty mogły zostać wydane na wniosek spółki lub jej prawidłowo ustanowionego pełnomocnika.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku radcy prawnego o wydanie kserokopii dokumentów. Radca prawny działał jako pełnomocnik spółki, jednak organ pierwszej instancji wezwał go do przedstawienia pełnomocnictw do konkretnych postępowań, co nie zostało uczynione w sposób właściwy. Spółka zarzuciła organom stosowanie metody mutacji i mnożenia sygnatur tej samej sprawy. Sąd odrzucił skargę spółki, uznając ją za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku złożonego przez radcę prawnego w sprawie sporządzenia i wydania kserokopii "pisma" oraz "notatki") postanawia odrzucić skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania radcy prawnego S. S. A., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. nr [...], którym pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek złożony przez radcę prawnego S. S. A. w sprawie sporządzenia i wydania kserokopii "pisma" oraz ‚"notatki" wymienionych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr j/w z [...] r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postanowieniami nr: [...],[...] i [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu postępowania podatkowe wobec Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" Spółka z o.o. z siedzibą w D., w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym odpowiednio za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień 2009 r. Postępowania wszczęte w 2011 r. postanowieniami oznaczonymi w/w sygnaturami akt, w 2012 r. zostały przerejestrowane i nadano im sygnatury akt: [...],[...] i [...], co wynika m.in. z postanowień z dnia [...] r., którymi wyznaczono nowe terminy załatwienia spraw.
Postanowieniem nr [...] z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. włączył do akt postępowań podatkowych w sprawie określenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres czerwca, lipca i sierpnia 2009 r. następujące dokumenty:
1. pismo Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. nr [...],
2. notatkę służbową pracownika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r.
Postanowienie to skierowane do strony postępowania, PW "A" Sp. z o.o. doręczone zostało [...] r.
W dniu [...] r. do Urzędu Celnego w K. wpłynęło pismo radcy prawnego S. S. A., w którym wskazując, iż działa jako pełnomocnik "A" Sp. z o.o., zwrócił się z wnioskiem o wydanie kserokopii "pisma" oraz "notatki" wymienionych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. pismem z [...]r. wezwał wnoszącego podanie w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749) do usunięcia braków we wniosku poprzez przedstawienie pełnomocnictw uprawniających do reprezentowania P.W. "A" Sp. z o.o. w sprawach prowadzonych pod numerami [...] wraz z potwierdzeniem dokonania zapłaty opłaty skarbowej w wysokości 17,00 zł od każdego udzielonego pełnomocnictwa.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił jednocześnie, że pod numerami spraw [...],[...] i [...] prowadzone są postępowania wszczęte z urzędu wobec P.W. "A" Sp. z o.o. w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym odpowiednio za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wskazał także, iż radca prawny S. S. A. przedstawił pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki z o.o. P.W. "A", jednakże były to pełnomocnictwa złożone w sprawach od nr [...], które dotyczyły postępowania zabezpieczającego należności podatkowe, zakończonego decyzjami, od których wniesione zostało odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w K.. Z kolei przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w K. prowadzone są odrębne postępowania mające na celu określenie prawidłowej kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące roku 2009 r., w tym za miesiące: czerwiec lipiec i sierpień, zaś wniosek złożony przez radcę prawnego o wydanie kserokopii dokumentów dotyczy tych właśnie postępowań.
Pismo wzywające do usunięcia braków we wniosku z [...]r. doręczone zostało radcy prawnemu S. S. A. w dniu [...]r.
W odpowiedzi na wezwanie radca prawny S. S. A. pismem z [...]r. poinformował, iż stosowne pełnomocnictwa wraz z opłatą skarbową znajdują się w aktach sprawy.
W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Celnego w K. postanowieniem z [...]r. w oparciu o art. 169 § 1 O.p. pozostawił bez rozpatrzenia złożony przez radcę prawnego S. S. A. wniosek z [...]r. w sprawie sporządzenia i wydania kserokopii wskazanych we wniosku dokumentów.
W zażaleniu na to postanowienie radca prawny S. S. A., wniósł o jego zmianę, argumentując, iż pełnomocnictwa zostały dołączone do akt sprawy w związku z odwołaniami od postanowień zabezpieczających i tym samym odpadła podstawa opisana w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Postanowienie doręczone zostało radcy prawnemu S. S. A.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniosło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" Sp. z o.o., wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skarżąca Spółka zarzuciła, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji stosują metodę mutacji i mnożenia sygnatur tej samej merytorycznej sprawy, dodając nowy składnik (numer) do tej samej sygnatury, używając kolejnych znaków ukośnika. Skarżący zarzucił, że opisany przez niego mechanizm potwierdza sam organ w piśmie z dnia [...]r. pisząc, że na dzień [...]r. w teczce [...] zarejestrowanych było [...] spraw.
W ocenie Skarżącego sprawa jest tylko jedna, a oba organy państwowe w przedmiotowym postępowaniu utworzyły jedną teczkę i [...] sprawy znajdujące się w tej teczce. Skarżący stwierdził, że przedstawiony mechanizm jest sprzeczny z przepisami prawa, gdyż prawo nie pozwała na tego typu manipulacje.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, stwierdzając, że podniesione przez skarżącego (który nie jest adresatem zaskarżonego postanowienia) zarzuty, nie odnoszą się bezpośrednio do zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6).
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W myśl art. 133. § 1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Z kolei art. 136 O.p. stanowi, że: "Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania."
Stosownie zaś do art. 137 § 3 O.p.: " Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 429/10, wskazał, że: "Przez akta, o których mowa w art. 137 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), nie można rozumieć ewidencji prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.), lecz akta konkretnego postępowania podatkowego, w którym strona ma zamiar korzystać z ustanowionego w tym postępowaniu pełnomocnika." (publ.: ONSAiWSA 2012/6/102).
W uzasadnieniu tego wyroku wyjaśnił też, że:
"1. Z treści art. 137 § 3 O.p. wynika jednoznaczny obowiązek złożenia pełnomocnictwa do akt. Oznacza to, że osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis. Organ podatkowy nie ma natomiast podstaw prawnych do zastąpienia pełnomocnika w realizacji obowiązku wynikającego z tego przepisu, ponieważ jest to ewidentnie obowiązek pełnomocnika.
2. Dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu. Złożenie pełnomocnictwa jest wyrazem woli występowania w danym postępowaniu. Organ nie może zastępować strony w tym zakresie i doszukiwać się istnienia pełnomocnictwa w aktach wszystkich wiadomych mu spraw toczących się przed tym organem, innymi organami administracyjnymi czy też sądami. Zgłoszenie pełnomocnictwa musi być konkretne i wskazywać, że dotyczy określonego postępowania i że celem jego złożenia jest reprezentowanie podatnika w tym właśnie postępowaniu.
3. Nieprawidłową jest praktyka składania pełnomocnictw o szerokim zakresie reprezentowania strony we wszystkich rodzajach postępowań mogących toczyć się przed organem podatkowym, jak i innymi organami, z uzasadnieniem jakie najczęściej podają strony, że pełnomocnictwo zostało złożone do organu tj. naczelnika danego urzędu skarbowego, właściwego dla tych postępowań, a więc to organ jest zobowiązany przekazywać je do postępowań w pełnomocnictwie wymienionych.
4. Wobec tego, że przepisy O.p. nie zawierają odpowiednika art. 94 § 1 k.p.c., wynikająca z tego przepisu reguła, zgodnie z którą wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny z chwilą zawiadomienia o tym organu, znajduje zastosowanie także w postępowaniu podatkowym.
5. W art. 137 § 3 O.p. mowa jest o dołączeniu przez pełnomocnika pełnomocnictwa do akt, z czego można wywieść sposób skutecznego doręczenia pełnomocnictwa organom podatkowym. Postawienie przez ustawodawcę wymogu dołączenia pełnomocnictwa do akt sprawy nie może być inaczej rozumiane niż jako warunek skuteczności jego działania. Organ podatkowy jest zobligowany do honorowania pełnomocnictwa, ale pod warunkiem posiadania wiedzy o jego istnieniu, a tę może posiąść z chwilą otrzymania dokumentu. Omówione regulacje należy uznać za jednoznaczne i nie wymagające ich uzupełnienia przez odesłanie do przepisów prawa cywilnego."
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć przyjdzie, że postanowieniami nr: [...],[...] i [...] z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu postępowania podatkowe wobec Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" Spółka z o.o. z siedzibą w D., w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym odpowiednio za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień 2009 r. Postępowania wszczęte w 2011 r. postanowieniami oznaczonymi w/w sygnaturami akt, w 2012 r. zostały przerejestrowane i nadano im sygnatury akt: [...],[...] i [...], co wynika m.in. z postanowień z dnia [...]r., którymi wyznaczono nowe terminy załatwienia spraw. Postanowienia te zostały doręczone stronie postępowania P.W. "A" Sp. z o.o. w D.
Zatem skuteczne dokonanie doręczeń postanowień o wszczęciu wskazanych postępowań zakreśliło granice sprawy podatkowej. Określiło zakres podmiotowy i przedmiotowy prowadzonej sprawy.
W toku prowadzonego postępowania radca prawny S. S. A., wystąpił wnioskiem o wydanie kserokopii "pisma" oraz "notatki" wymienionych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...]r. nr [...], wskazując, że jest pełnomocnikiem strony skarżącej. Organ wezwał profesjonalnego pełnomocnika do przedstawienia prawidłowego pełnomocnictwa, czego on nie uczynił. Radca prawny S. S. A., wyraził wolę występowania w postępowaniu podatkowym jednakże nie wskazał, że jego pełnomocnictwo dotyczy sprawy o nr [...]. Nie doszło więc, do konkretyzacji jego procesowych obowiązków i uprawnień w tym postępowaniu.
Zatem Naczelnik Urzędu Celnego w K. postanowieniem z [...]r. nr [...], na mocy art. 169 § 4 O.p. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek złożony przez radcę prawnego S. S. A. w sprawie sporządzenia i wydania kserokopii "pisma" oraz ‚"notatki" wymienionych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr j/w z [...]r. Postanowienie to zostało skierowane do S. S. A., który złożył zażalenie na to postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Również to postanowienie zostało doręczone do rąk S. S. A..
W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że uprawnieniem do wniesienia skargi dysponuje jedynie S. S. A., którego wyłącznie dotyczy zaskarżona decyzja. P.W. "A" Sp. z o.o., nie była stroną postępowania administracyjnego i po jej stronie nie występuje interes prawny w złożeniu skargi od decyzji, która dotyczy innej osoby. Ewentualny interes faktyczny po stronie P.W. "A" Sp. z o.o., nie może jej legitymować procesowo. Tym bardziej, że żądane dokumenty w każdej chwili na wniosek P.W. "A" Sp. z o.o., bądź na wniosek prawidłowo przez Spółkę ustanowionego pełnomocnika mogą być przez organ wydane. Brak jest więc podstaw do przyjęcia w oparciu o akta sprawy i powołany przepis art. 50 § 1 P.p.s.a., by uprawnienie do wniesienia skargi w niniejszej sprawie służyło skarżącej Spółce.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a, odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło