III SA/Gl 1696/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...]r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 6.842,00 zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W uzasadnieniu powyższego podała, iż w zakres jej działalności wchodzą usługi sportowo-rekreacyjne, gastronomiczne i hotelarskie. Wprawdzie jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie 4.080.679,49 zł, nie mniej jednak w 2010 r. poniosła stratę rzędu 1.460.885,36 zł. Dodatkowo jej konta bankowe w wyniku podejmowanych przez organy egzekucyjne działań zostały zablokowane. Ich saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło minus 50.000,00 zł. Dodatkowo wyjaśniła, iż w okresie zimowym, czyli od grudnia do marca największe przychody generują: stok narciarski, wypożyczalnia sprzętu narciarskiego i snowboardowego, a także szkółka narciarska. W pozostałych miesiącach, tj. od kwietnia do listopada głównym źródłem dochodu jest działalność gastronomiczna, usługi hotelarskie, organizacji imprez firmowych, przyjęć okolicznościowych i pikników. Sezonowość działalności sprawia, iż posiadane przez Spółkę obciążenie kredytowe nie jest spłacane terminowo. Ponadto firma ma problemy z regulowaniem składek ZUS, a posiadane zaległości przyczyniły się do zajęcia majątku. Jak ustalono z nadesłanych jako uzupełnienie złożonego wniosku dokumentów źródłowych postępowanie egzekucyjne jest w toku. Poza rachunkami bankowymi zajęte są również należne Spółce wierzytelności. Część majątku w postaci sprzętu komputerowego oraz wyposażenia została zlicytowana w 2010 r. Wartość szacunkowa ruchomości wynosiła 3.600,00 zł i 17.780,00 zł. Do wyceny rzeczoznawcy oddano również samochód osobowy marki [...] rocznik 2009. Poza tym za ubiegły rok obrotowy Spółka wypracowała przychód w wysokości 8.795.357,84 zł, który po pomniejszeniu o koszty jego uzyskania rzędu 9.119.633,70 zł przyniósł stratę w kwocie 324.275,86 zł (vide: zeznanie podatkowe CIT-8). Z kolei posiadane przez nią w tym okresie środki w kasie i na rachunkach bankowych oscylowały w granicach 927.792,52 zł (vide: bilans za wskazany rok), podczas gdy aktywa trwałe i obrotowe wynosiły: 20.930.273,30 zł i 20.596.103,67 zł. Z aktualnych danych wynika, iż w trzecim kwartale bieżącego roku z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług Spółka zadeklarowała podstawę opodatkowania w kwocie 54.009,00 zł (vide: VAT-7K za trzeci kwartał 2011 r.), a na koniec sierpnia 2011 r. w jej kasie pozostało 3.457,89 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie opłat sądowych i wydatków. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza sytuacji finansowej strony skarżącej, dokonana w oparciu o przedłożone do akt dokumenty źródłowe, nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, iż przychód Spółki za ubiegły rok obrotowy wynosił 8.795.357,84 zł, a wartość jej środków trwałych zamykała się w kwocie 4.080.679,49 zł. Jednocześnie posiadany kapitał zakładowy w wysokości 2.590.890,82 zł uzupełniał zapas rzędu 1.575.008,81 zł. Powyższe świadczy o tym, iż skarżąca mimo prowadzonego postępowania egzekucyjnego prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. To oznacza, iż powinna partycypować w kosztach niniejszego postępowania zwłaszcza, że w ramach tej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu sądowego od skargi. Te bowiem w ubiegłym roku wynosiły 9.119.633,70 zł. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach wspomnianych kosztów przyjmujących dużo wyższe wartości znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Wprawdzie wobec Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, nie mniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego. Z treści art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wynika przecież, że w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego też przyjąć należało, iż skarżąca Spółka nie wykazała w dostateczny i przekonujący sposób jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu Państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Tym bardziej, że pomimo licytacji ruchomości, których wartość oszacowano na kwotę 3.600,00 zł i 17.780,00 zł, aktywa trwałe Spółki wzrosły z 9.164.316,13 zł do kwoty 20.930.273,30 zł, a jej kapitał wielkości [...] zł zasila jeszcze rezerwa w wysokości 1.575.008,81 zł. Ponadto zajęcie samochodu osobowego marki [...] rocznik 2009 nie utrudnia wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, zważywszy choćby na fakt, iż ten nie był wykazany w przedłożonej do akt ewidencji środków trwałych. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.