III SA/Gl 1699/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą Spółkę od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej Spółki adwokata z urzędu. Pismem z dnia 10 sierpnia 2010 r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu w kwocie 5.890,00 zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. Wniosek ten rozszerzyła następnie na urzędowych formularzach (vide: druki PPPr z dnia 20 września 2010 r. oraz z dnia 4 listopada 2010 r.), gdzie jako zakres swego żądania wskazała zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu, które połączono do wspólnego rozpoznania. W ich uzasadnieniu skarżąca Spółka podała, iż poza kapitałem w wysokości [...]zł nie posiada żadnego majątku ani kont bankowych. Od [...]r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wywiązuje się z ewidencyjnych obowiązków podatkowych. Jedynym członkiem jej zarządu oraz dyrektorem jest B.S., który jak ustalono z akt o sygn. III SA/Gl 1490/10 został wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w W. Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] r. sygn. [...]). Jego zaległości wobec Dyrektora Izby Celnej objęte tytułami wykonawczymi wynoszą [...]zł (vide: zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 12 lutego 2009 r.) oraz [...]zł (vide: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego z dnia 8 czerwca 2010 r.). Ponadto na podstawie wyroku z dnia [...]r. sygn. akt [...]został on ukarany grzywną w wysokości [...]zł za wykroczenie skarbowe polegające na nie złożeniu zeznania podatkowego Spółki za rok [...] oraz sprawozdania finansowego wraz z uchwałą zatwierdzającą to sprawozdanie. Tymczasem posiadane przez Spółkę zaległości, stwierdzone tytułem wykonawczym wystawionym w dniu 14 czerwca 2010 r. wynoszą [...]zł plus odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł, a skierowane w dniu 20 lipca 2010 r. do (...) Bank zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego Spółki dotyczyło kwoty [...] zł. Jednocześnie w piśmie z dnia 4 listopada 2010 r. wyjaśniono, iż Spółka nie zajmuje już lokalu wskazanego jako jej siedziba. Zawarta ze Spółdzielnią Handlowo-Usługową "B" w C. umowa najmu pomieszczeń biurowych o pow. [...] m2 obowiązywała bowiem tylko do [...]r.i nie została odnowiona. Stąd wszelka korespondencja odbierana jest pod adresem członka zarządu będącego jego dyrektorem. Dodatkowo powołano się na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. umarzające prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne jako nieskuteczne, a także pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r. informujące o wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT z dniem [...] r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu o ile ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. To bowiem na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona. Przedłożona do akt dokumentacja źródłowa w sposób wystarczająco przekonujący potwierdza, iż skarżąca Spółka nie funkcjonuje aktywnie w obrocie gospodarczym i nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania zainicjowanego przed tut. Sądem, w tym na opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego. Od 1 września 2004 r. do nadal nie przeprowadziła bowiem żadnej transakcji, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ponadto nie osiąga dochodu i nie składa zeznań podatkowych. Nie posiada też żadnych składników majątku, a na jej rachunku bankowym od [...]r. nie wykonano jakichkolwiek operacji. Co więcej prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania spornych zaległości zostało umorzone z braku środków pieniężnych na ich pokrycie. Okoliczność ta przemawia za pozytywnym rozpoznaniem złożonych wniosków. Tym bardziej, że aktualna kwota należności objętych tytułem wykonawczym z dnia 14 czerwca 2010 r. wynosi [...]zł, podczas gdy zajęcie rachunku bankowego dotyczy [...]zł (vide: zawiadomienie z dnia 20 lipca 2010 r.). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.