III SA/Gl 171/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-28

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z niedochodowej działalności rolniczej, ma majątek zajęty w postępowaniach egzekucyjnych, nie może znaleźć zatrudnienia ze względu na stan zdrowia i musi zaprzestać działalności gospodarczej, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo pewnych wątpliwości dotyczących dochodów z wynagrodzenia, całokształt zgromadzonych dowodów, w tym konieczność spłaty znacznego zadłużenia, wysokich alimentów, ograniczone możliwości płatnicze w wyniku egzekucji, ciężki stan zdrowia oraz zaprzestanie działalności gospodarczej przy niewielkich dochodach z rolnictwa, przemawia za przyznaniem prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że utrzymuje się jedynie z niedochodowej działalności rolniczej, jego majątek został zajęty w postępowaniach egzekucyjnych, a ze względu na stan zdrowia nie może znaleźć zatrudnienia i musiał zaprzestać działalności gospodarczej. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną, w tym dotyczące postępowań egzekucyjnych, zadłużenia, stanu zdrowia, dochodów z rolnictwa oraz wyroku rozwodowego z zasądzonymi alimentami.
Rozstrzygnięcie
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że utrzymuje się jedynie z niedochodowej działalności rolniczej oraz że cały jego majątek został zajęty w toku postępowań egzekucyjnych. Wyjaśnił również, iż część z dochodzonego zadłużenia (około [...] zł) stanowi zaległości w spłacie alimentów, zasądzonych od niego po rozwodzie jego małżeństwa. Jak zaznaczył nadto skarżący, ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie znaleźć zatrudnienia i musiał zaprzestać wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący dołączył do wniosku i nadesłał na wezwanie referendarza sądowego dokumenty, które generalnie potwierdzają powyższe okoliczności, w szczególności: obszerny plik dokumentacji związanej z toczącymi się przeciwko niemu postępowaniami egzekucyjnymi, m.in. odpisy kilkudziesięciu zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia z dnia [...] r. (najwyższą kwota do potrącenia z wynagrodzenia to [...] zł), z zaległościami w zakresie kosztów utrzymania, m.in. odpis pisma z dnia [...] r., informującego o działaniach windykacyjnych w sprawie spłaty zadłużenia w kwocie [...] zł oraz ze stanem zdrowia (skarżący cierpi na wiele schorzeń i jest poddany specjalistycznemu leczeniu, m.in. [...]), zaświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego skarżącego (skarżący użytkuje grunty rolne o łącznej powierzchni [...] ha przeliczeniowych), odpisy decyzji z dnia [...] r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz wyroku z dnia [...] r. orzekającego rozwód małżeństwa skarżącego i zasądzającego od niego alimenty w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W ocenie rozpoznającego wniosek w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zachodzi, aczkolwiek materiał dowodowy zgromadzony w sprawie budzi pewne wątpliwości. Dotyczą one wynagrodzenia, które stosunkowo niedawno skarżący musiał otrzymywać, skoro stało się ono przedmiotem licznych zajęć egzekucyjnych. Dokonanie tych zajęć pozostaje przecież w sprzeczności z wyjaśnieniami wnioskodawcy, iż od dłuższego czasu nie może on podjąć zatrudnienia. Niemniej jednak wątpliwości te, w świetle całokształtu dowodów sprawy, należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, i to nie tylko dlatego, iż pozostałe dokumenty potwierdzają te wyjaśnienia, także jeśli chodzi o jego sytuację dochodową. Bezsprzecznie wszak wnioskodawca stoi przed koniecznością spłaty bardzo znacznego zadłużenia, w tym z tytułu wysokich alimentów, a jego możliwości płatnicze są wydatnie ograniczone w wyniku licznych środków egzekucyjnych zastosowanych wobec jego osoby. Ważnym czynnikiem pogłębiającym te ograniczenia, i powiększającym zarazem rozmiary wydatków skarżącego, jest przy tym ciężki stan jego zdrowia, udokumentowany w sposób nader obszerny. Niewątpliwie też strona zaprzestała działalności gospodarczej, zaś dochody uzyskiwane przez nią z działalności rolniczej nie są duże, z uwagi na niewielki areał wykorzystywanych przez nią gruntów rolnych. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło