III SA/Gl 1711/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] r. Ł. Z. zwrócił się do tut. Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (vide: rubryka [...] formularza). Uzasadniając wniosek wskazał, że jest osobą [...], któremu stosowny [...] przyznano na okres [...] miesięcy, tj. do [...] [...] r. Dodatkowo w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w druku PPF, podał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną w mieszkaniu o pow. [...] m², które obciążone jest kredytem spłacanym do [...] r. (wysokość rat – [...] zł). Tymczasem miesięczny dochód jego rodziny oszacował na kwotę [...] zł. Na powyższe składa się zasiłek dla bezrobotnych skarżącego w wysokości [...] zł oraz dochody z prowadzonej przez jego żonę działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] r., zwrócono się do Ł. Z. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych potwierdzających podane przez niego dane. W tych ramach zobowiązano skarżącego do: przedłożenia odpisów lub kserokopii składanych przez niego i jego żonę - w okresie ostatnich [...] lat kalendarzowych - zeznań podatkowych albo wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego zaświadczenia o wysokości osiągniętego w tych latach dochodu oraz o wysokości dokonanych odliczeń; nadesłanie odpisów lub kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych w związku z kosztami utrzymania mieszkania wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, czynsz, gaz, energię elektryczną, telefon itp.; przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez urząd pracy potwierdzającego fakt, iż skarżący jest osobą bezrobotną z prawem lub bez prawa do zasiłku, dla którego brak jest stosownych ofert zatrudnienia; nadesłanie odpisów lub kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość osiąganego przez żonę skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochodu w postaci stosownych deklaracji podatkowych VAT-7 z okresu ostatnich [...] miesięcy, podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji środków trwałych, jeżeli takie są prowadzone, a także wyciągu z posiadanego rachunku bankowego obrazującego ilość zgromadzonych tam środków. Do wykonania powyższego zakreślono stronie [...] termin informując zarazem, iż niezastosowanie się do wezwania w terminie wyznaczonym może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę istnienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Przesyłkę, zawierającą powyższe wezwanie, doręczono w dniu [...] r. do rąk dorosłego domownika, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi Wezwanie pozostało jednak bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskodawcy, który uiścił już należny w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł, było uzyskanie prawa pomocy w zakresie "zwolnienia zarówno z kosztów postępowania sądowego jak i honorarium adwokata" (patrz pkt [...] druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Badanie, czy w danym przypadku spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy następuje przede wszystkim w oparciu o oświadczenie złożone na stosownym formularzu. Składane oświadczenie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (patrz art. 252 § 1 P.p.s.a.), a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem Sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W takim bowiem znaczeniu pojawiło się w tym przepisie sformułowanie "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r.). Innymi słowy, na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wypada więc zaakcentować, że art. 255 P.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Ponieważ zakreślony skarżącemu do uzupełnienia wniosku termin upłynął bezskutecznie w dniu [...] r. należało stwierdzić, iż taki stan rzeczy uniemożliwia nie tylko weryfikację oświadczeń skarżącego, ale również nie pozwala ustalić jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Wysokość ponoszonych w związku z kosztami utrzymania mieszkania wydatków nie została bowiem wykazana stosownymi dokumentami źródłowymi podobnie jak nie potwierdzono wysokości osiąganych przez skarżącego i jego żonę dochodów. Niewykonanie wezwania nie pozwala zatem uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.