III SA/Gl 1711/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi D.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] roku D. G. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za grudzień 1999 roku, styczeń 2000 roku, od marca 2000 roku do lipca 2000 roku, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres wrzesień 2004 roku, luty 2009 roku, obciążających go jako spadkobiercę I. G.. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż odbywa staż z urzędu pracy, a jego dochody są niewielkie i nie jest w stanie spłacić zadłużenia ojca. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił umorzenia należności, do których zapłaty zobowiązany był zmarły ojciec wnioskodawcy I. G. z racji prowadzonej przez niego działalności gospodarczej z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za grudzień 1999 roku, styczeń 2000 roku, od marca 2000 roku do lipca 2000 roku, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres wrzesień 2004 roku, luty 2009 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zobowiązany zgodnie z jego oświadczeniem z dnia [...] roku ze strony zmarłego ojca, I. G. nie otrzymywał żadnego wsparcia finansowego, poza krótkim okresem gdy komornik odzyskał należności alimentacyjne. W wyniku postępowania spadkowego zobowiązany uzyskał kwotę [...] złotych z tytułu 1/[...] wartości samochodu. Nadto organ ustalił, że zobowiązany, mężczyzna [...] letni, mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matka J. G.-K. i ojczymem W. K. oraz z siostrą D. K.. Jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu odbywanego stażu w kwocie [...] złotych brutto, faktycznie pozostając na utrzymaniu prowadzącej działalność gospodarczą matki. Wnioskodawca nie złożył dokumentów stwierdzających wysokość przychodów z tytułu tej działalności. Organ ustalił również, że W. K. również prowadzi działalność gospodarczą, a jego dochód miesięczny wynosi [...] zł – [...] zł. Wnioskodawca ponosi miesięczne wydatki z tytułu opłat za telefon w kwocie [...] złotych oraz z tytułu wyżywienia około [...] złotych. W oparciu o złożone do akt sprawy dokumenty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalono, że matka wnioskodawcy ponosi koszty utrzymania rodziny w postaci opłat za wodę w kwocie [...] złotych, energię elektryczną w kwocie [...] złotych, fundusz remontowy w kwocie [...] złotych i czynsz w kwocie [...] złotych. W [...] roku zobowiązany zaciągnął pożyczkę w "A" w wysokości [...] złotych, którą spłaca w ratach po [...] złotych miesięcznie do dnia [...] roku. Decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] roku przyznano świadczenie rodzinne na rzecz siostry zobowiązanego w kwocie [...] złotych miesięcznie oraz jednorazowe świadczenie w związku z rozpoczęciem roku szkolnego w wysokości [...] złotych. W dniu [...] roku Skarżący doznał urazu głowy, a leczenie trwało około roku. Poza wskazanymi wyżej dowodami wnioskodawca nie złożył żadnych innych dokumentów w sprawie wniosku o umorzenie należności. Dokonując oceny prawnej tak zgromadzonego materiału dowodowego organ powołał się na dyspozycję art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, z którego wynika, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 3a ustawy. Odnosząc wskazane w powołanym przepisie przesłanki całkowitej nieściągalności należności do rozpoznawanej sprawy organ stwierdził, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego skarżący nie wykazał by któraś z wyżej wymienionych przesłanek zaistniała. W ocenie organu Skarżący nie wykazał również, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, który pozwala na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast przepis § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. (Dz.U. nr 141, poz.1365 z 2003r.) daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych uprawnienia do umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprawie nie zachodzą powołane wyżej przesłanki. Skarżący po zakończeniu stażu będzie mógł kontynuować zatrudnienie, na bieżąco spłacają pozostałe należności. Jednocześnie Skarżący nie wskazał by stan zdrowia osób najbliższych spełniał przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje kompetencja do ustalania istnienia wynikającego z przepisów prawa uzasadnionego przypadku w drodze uznania administracyjnego. Korzystając z tego uprawnienia Zakład uznał, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go lub ewentualnie jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych co mogłoby się stać przesłanką umorzenia. Nadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że nie naruszył praw Skarżącego jako strony postępowania w rozumieniu art. 10 § 1 kpa. Pismem z dnia [...] roku D. G. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podtrzymał w całości dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie zarzucając organowi oparcie decyzji na analizie sytuacji finansowej osób z nim zamieszkujących, mimo tego, że to tylko wnioskodawca jest osobą zobowiązaną, a to na skutek uzyskania statusu spadkobiercy. Skarżący winien sam móc się utrzymać, a nie pozostawać na utrzymaniu matki. Nadto w ocenie zobowiązanego Zakład Ubezpieczeń Społecznych błędnie założył, że po odbyciu stażu uzyska stałe zatrudnienie, a co za tym idzie jego sytuacja finansowa ulegnie poprawie. Wnioskodawca wskazał również na moralny aspekt jego zobowiązania jako spadkobiercy w miejsce zmarłego ojca, który nie interesował się nim jako synem. W ocenie Skarżącego zaległości sięgają lat 1999-2000, a więc upłynęło już 10 lat od daty wymagalności świadczenia, a zatem należności uległy przedawnieniu. Istnienie zobowiązania przez tak długi okres czasu wskazuje na zaniedbania po stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a Skarżący nie czuje się zobowiązany do zapłaty należności we wskazanych okolicznościach i podtrzymuje swój wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] roku. W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż organ przeprowadził skrupulatne postępowanie, mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które miały wpływ na merytoryczne jej rozstrzygnięcie. W tym celu uzyskano szereg informacji dotyczących sytuacji finansowej, materialnej, a także rodzinnej Skarżącego, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wskazać należy, iż organ rentowy spełnił obowiązek szczegółowego omówienia ustalonego w oparciu o przedłożone przez Skarżącego dokumenty stanu faktycznego oraz zastosowanych w rozstrzygnięciu podstaw prawnych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w przeważającej mierze odnosi się do stanu faktycznego sprawy i oceny zgromadzonego materiału w postaci dokumentów. Podsumowując rozważania organ stwierdził, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego. W dniu [...] roku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., wpłynęła skarga D. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku, Znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] roku odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 12/1999 - 01/2000, 03/2000 - 07/2000 oraz Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 09/2004, 02/2009. Skarżący w skardze podnosi, iż przedmiotem rozważań jest wyłącznie jego odpowiedzialność za zaległości składkowe spadkodawcy i w związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych winien oceniać wyłącznie jego sytuację materialną, a nie członków rodziny. Skarżący zarzuca, ze organ rentowy błędnie ocenił stan faktyczny sprawy, który w istocie przemawia za umorzeniem należności składkowych. Ponadto wnioskuje o przeanalizowanie działań Zakładu, mających na celu ściągnięcie zaległości składkowej od spadkodawcy. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, gdyż przytoczone tam argumenty nie wniosły do sprawy żadnych nowych przesłanek natury faktycznej i prawnej w postaci dodatkowych, nieznanych organowi okoliczności sprawy, które uzasadniałyby dokonanie przez organ zmiany zaskarżonej decyzji w całości lub w części. Postępowanie przed odwoławczym organem administracji zostało przeprowadzone w sposób rzetelny i dokładny, co znalazło odzwierciedlenie w szczegółowym uzasadnieniu decyzji z dnia [...] roku Organ ustosunkował się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, poddał je zasadzie swobodnej, ale nie niczym nieograniczonej oceny, kierując się przy ocenie dowodów zasadami prawidłowej logiki, zgodnością oceny z prawidłami nauki, a także doświadczeniem życiowym, uznał iż przesłanki które pozwalają na umorzenie składek z tytułu ubezpieczenia społecznego, wymienione w art. 28 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji, pod względem jej zgodności z prawem, pozwala na przyjęcie, że decyzja Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem. Rozpoznając Skargę Sąd oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez organ. W tym miejscu należy podkreślić, iż zobowiązania Skarżącego rozpoznawane w niniejszej sprawie są pochodną wcześniej toczących się postępowań, gdyż to w ich trakcie ustalono zasady odpowiedzialności Skarżącego jako pochodną zobowiązań jego zmarłego w dniu [...] roku ojca I. G.. Przywołać należy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] roku. W decyzji tej ustalono odpowiedzialność Skarżącego jako spadkobiercy za zobowiązania I. G. z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W decyzji tej ograniczono odpowiedzialność Skarżącego do wysokości czynnej spadku ustalonej w spisie inwentarza. Powyższa decyzja zawiera pouczenie o możliwości odwołania się od niej do Sądu Wojewódzkiego w K., zaś z materiału dowodowego sprawy nie wynika by Skarżący skorzystał z tej możliwości. Z dniem uprawomocnienia się powołanej decyzji zasada odpowiedzialności Skarżącego została przesądzona, a zatem na obecnym etapie postępowania nie jest dopuszczalne kwestionowanie zasady odpowiedzialności, a argumenty podnoszone w tym zakresie przez Skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. Wskazując podstawę prawną rozstrzygnięcia należy powołać z art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 3a ustawy. Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, gdy nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Odnosząc wskazane wyżej przesłanki do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego skarżący nie wykazał by któraś z wyżej wymienionych przesłanek zaistniała. W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał również, że w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, który pozwala na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W tym miejscu należy powołać przepis § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. (Dz.U. nr 141, poz.1365 z 2003r.) Przepis ten daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych uprawnienia do umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W niniejszej sprawie nie zachodzą również powołane wyżej przesłanki. Skarżący odbył staż co umożliwia mu podjęcie zatrudnienia, na bieżąco spłacają pozostałe należności, jest osobą rozpoczynającą drogę zawodową. Jednocześnie Skarżący nie powoływał się na stan zdrowia osoby bliskiej, który spełniałby przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Należy również podkreślić, że w kwestii umarzania należności Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje kompetencja do ustalania istnienia uzasadnionego przypadku w drodze uznania administracyjnego. Korzystając z tego uprawnienia Zakład w kontekście świadczenia pracy, posiadanego majątku i możliwości rozłożenia zaległości na raty przez Skarżącego, uznał, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go lub ewentualnie jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co mogłoby się stać przesłanką umorzenia. Z mocy art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 4 należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie - do dnia 31 grudnia 2002 roku - 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Od dnia 1 stycznia 2003 roku należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W dacie wydania decyzji przenoszącej odpowiedzialność za składki na ubezpieczenie społeczne na Skarżącego nie upłynął okres przedawnienia w stosunku do żądnej z należności. Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Wyżej wymienione przepisy wyraźnie wskazują na brak możliwości umorzenia należności z tytułu składek ze względu na ich przedawnienie. Na mocy art. 83 ust 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w przedmiocie umarzania składek na ubezpieczenie społeczne. Natomiast z pkt 4 powołanego przepisu wynika uprawnienie strony do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Prezes Zakładu może natomiast swe uprawnienia w tym zakresie scedować na Dyrektorów Oddziałów Zakładu, a to zgodnie z art. 66 ust. 5 ustawy. Jak wynika z akt sprawy Skarżący miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów (art. 10 § 1 kpa). Na wniosek Skarżącego sprawa została rozpoznana ponownie, a więc z zachowaniem zasady dwuinstancyjności przewidzianej w art. 15 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Reasumując należy stwierdzić, iż zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, a wobec powyższego skarga winna ulec oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr153, poz. 1270 )