III SA/Gl 1728/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. sp. z o. o. w K. na czynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania części kosztów wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenie społeczne stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Zaskarżoną czynnością (pismem) z dnia 19.08.2020r. Prezydent Miasta K. (dalej: organ), negatywnie rozpatrzył wniosek M sp. z o.o. z siedzibą w K. dalej skarżąca, spółka o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne, w przypadku spadku obrotów gospodarczych, w następstwie wystąpienia COVID-19. Czynność ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca pismem z dnia 01.07.2020r zwróciła się do organu o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne, w przypadku spadku obrotów gospodarczych, w następstwie wystąpienia COVID-19. Wniosek dotyczył przyznania dofinansowania od m-ca lipca 2020r. z przeznaczeniem na dofinansowanie do kosztów wynagrodzeń pracowników i należnych od nich składek na ubezpieczenie społeczne dla 35 pracowników . Organ, zajmując negatywne stanowisko, w piśmie z 19.08.2020r. stwierdził iż podmiot, może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeżeli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Art. 15g ust. 16 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych –dalej ustawa COVID-, stanowi, że dofinansowanie przysługuje na okres 3 miesięcy od miesiąca złożenia wniosku. Z kolei art. 15zzb ust. 5 stanowi, iż dofinansowanie może być przyznane na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, natomiast zgodnie z art. 15zzb ust. 12 przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych. Oznacza to w ocenie organu, że jeśli przedsiębiorca skorzystał przez okres 3 miesięcy ze wsparcia w ramach art. 15g to nie może uzyskać dofinansowania w ramach art. 15 zzb na kolejne 3 miesiące na tych samych pracowników. W związku z powyższym organ odmówił realizacji wniosku. M sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę do WSA w Gliwicach na czynność organu z dnia 19.08.2020 o negatywnym rozpatrzeniu wniosku z dnia 01.07.2020. o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne. W skardze zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 15 zzb ust 12 ustawy COVID przez błędną wykładnię i uznanie, że pod pojęciem "tych samych kosztów" rozumieć należy wynagrodzenie i składki ZUS z tytułu umowy o pracę bez względu na okres, za który przysługuje takie wynagrodzenie lub składki, podczas gdy takie rozumienie przedmiotowego zapisu w żadnym zakresie nie wynika z jego brzmienia i przeczy ratio legis samej ustawy; art. 15 zzb ust 5 ustawy COVID w zw. z art. 15 g ust 16 ustawy COVID poprzez błędną wykładnię i wyprowadzenie z tych dwóch przepisów wniosku, iż fakt, że dofinansowanie w trybie art. 15 g przysługuje na okres 3 miesięcy, natomiast dofinansowanie w trybie art. 15zzb na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, oznacza, że łączne dofinansowanie z obydwu tych tytułów nie może przekroczyć 3 miesięcy, podczas gdy takiej interpretacji nie sposób z powołanych przepisów wyprowadzić. Zdaniem skarżącej wskazują one dwa różne kryteria otrzymania dofinansowania i okres 3 miesięcy winien być rozpatrywany dla każdego z tych przypadków z osobna, w sytuacji gdy wniosek dotyczy innych kosztów pracowniczych (tj. obejmujących inne okresy). Skarżąca wskazała, iż w dniu 13.05. 2020 r. otrzymała z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. pomoc w postaci dofinansowania wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19 ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie [...] zł za okres kwiecień, maj, czerwiec 2020 r. Przedmiotowe dofinansowanie obejmowało m.in. tych samych pracowników, którzy objęci byli jej wnioskiem obejmującym okres lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. Zdaniem Skarżącej nie można w tej sytuacji interpretować, że wniosła o sfinansowanie "tych samych kosztów". Art. 15 zzb ust 12 posługuje się pojęciem tych samych kosztów w przeciwieństwie do art. 15g ust. 18, który stanowi, że przedsiębiorca może otrzymać pomoc z FGSP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Zdaniem strony gdyby interpretować ów zapis tak jak to czyni organ, stałoby to w sprzeczności z ratio legis jego wprowadzenia, sprowadzającego się do ochrony miejsc pracy, bowiem oznaczałoby wykluczenie jakiejkolwiek pomocy publicznej zmierzającej do sfinansowania kosztów wynagrodzeń pracowników objętych umową, a nie tylko tę udzieloną w celu ochrony miejsc pracy. Oznaczałoby to, że przedsiębiorca nie może pozyskać pomocy publicznej w innej formie i/lub z innego tytułu, którą przeznaczyłby na sfinansowanie części wynagrodzeń pracowników objętych umową ze starostą. Taka wykładnia jest sprzeczna z celem wprowadzenia ustawy COVID-19. Dodatkowo już na poziomie wniosku pojawiają się elementy, które przeczą wykładni prezentowanej przez Organ. We wniosku przedsiębiorca składa dwa oświadczenia w tym zakresie, tj. że nie otrzymał dofinansowania na ten sam cel z innych środków publicznych oraz, że nie ubiegał się i nie będzie się ubiegał o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie tych samych tytułów na rzecz ochrony miejsc pracy. Nie jest zatem pewne, jaki jest zakres wyłączenia i czy przedsiębiorca nie może skorzystać również z innych form pomocy ze środków publicznych, czy tylko tych, które są dedykowane stricte ochronie miejsc pracy. Z kolei załącznik Nr 1 do wniosku przedsiębiorcy, zawiera oświadczenia co do skorzystania przez przedsiębiorcę z innych form pomocy publicznej rekompensującej negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19, wymieniając jako te formy: dotacje, pożyczkę, gwarancję, dopłatę do oprocentowania kredytu, zaliczkę zwrotną, pożyczkę umarzalną, ulgę podatkową, ulgę w zakresie innych płatności, inne. Strona podkreśliła rozróżnienie art. 15g ustawy COVID-19, w oparciu o który możliwe jest otrzymanie dofinansowanie do wynagrodzeń wypłacanych w czasie przestoju ekonomicznego lub podczas redukcji etatu oraz środków na zapłatę składek ZUS od art. 15 zzb w oparciu o który starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Na zaś mocy art. 15zzb można uzyskać dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne. Dofinansowanie może wynieść maksymalnie 90% minimalnego wynagrodzenia za pracę powiększonego o składki ZUS. Są to dwie różne podstawy przyznania dofinansowania, zaś w razie domagania się sfinansowania ich za różne okresy, nie mogą być rozumiane jako te same koszty w ujęciu art. 15 zzb ust 12 ustawy COVID-19. W efekcie, uznać należy, że jeżeli pracodawca dostał dofinansowanie z FGŚP do wypłacanych wynagrodzeń, to nie może dostać dofinansowania do tych samych wynagrodzeń od starosty. Nie ma jednak przeszkód, aby starać się o dofinasowanie od starosty w innym okresie niż ten, za który przyznano dofinasowanie z FGŚP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że jego rozstrzygnięcie było prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest w ocenie Sądu uzasadniona. Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa COVID, specustawa) przewiduje różne formy pomocy dla przedsiębiorców, którzy znajdą się w trudnej sytuacji w związku z epidemią COVID-19. Wsparcie to z zasady dotyczy ochrony miejsc pracy, które odbywa się przy współudziale finansowania przez wskazane w ustawie podmioty wynagrodzeń oraz świadczeń im towarzyszących. Ochrona miejsc pracy jest celem omawianej ustawy, dlatego poszczególne jej przepisy (w tym przykładowo art. 15g, 15gg i 15 zzb) dotyczą dofinansowania wynagrodzenia zatrudnianych przez przedsiębiorcę pracowników, ustalając określone warunki tych świadczeń. Spółka przed złożeniem wniosku o przyznanie dofinansowania, o którym mowa w art. 15 zzb ustawy COVID, niespornie korzystała przez okres 3 miesięcy (w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r.) z dofinansowania przyznanego jej na podstawie art. 15g tej ustawy. Następnie, w dniu 01.07.2020 r., wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dofinansowania na podstawie art. 15 zzb tej ustawy, na okres od 1 lipca do września 2020r. Niespornym przy tym jest, że skarżąca posiada status małego przedsiębiorcy i odnotowała spadek obrotów gospodarczych w okresie od 01.04.2020 r. w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego w wysokości 83,34%, co stanowi o spełnieniu przez nią przesłanek formalnych do wystąpienia z takim wnioskiem. Poza sporem jest i to, że do dofinansowania przedstawiono tych samych pracowników zakładu, co w wypadku dofinansowania otrzymanego na podstawie art. 15g ustawy COVID. Organ nie przeanalizował jednak warunków formalnych wskazanych wprost w art. 15zzb ust. 1-5 ustawy, bowiem uznał, że przyznanie dofinansowania na podstawie art. 15g przez okres 3 miesięcy na tych samych pracowników, uniemożliwia przedsiębiorcy skuteczne ubieganie się o takie świadczenie przy zastosowaniu innej normy tej ustawy. Zgodnie z art. 15 gg ustawy COVID, podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych: 1. przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub 2. przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub 3. obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5. Podmiotom, o których mowa (...), przysługują środki z FGŚP na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należne od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 2 ustawy). Świadczenia, o których mowa w ust. 1 przywołanego przepisu oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 6 ustawy). Podmiot, o którym mowa w ust. 1 może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 7 ustawy). Z kolei, w myśl art. 15zzb tej samej ustawy, możliwe jest uzyskanie od starosty dofinansowania wynagrodzeń pracowników, osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług. Zgodnie z ust. 5 artykułu 15zzb, dofinansowanie to może być przyznane mikroprzedsiębiorcom, małym oraz średnim przedsiębiorcom na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, przypadające od miesiąca złożenia wniosku. Natomiast zgodnie z ust. 12, przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych. Redakcja obu wskazanych przepisów, ale też innych przepisów ustawy COVID, np. art. 15g, 15ga, wskazuje na fakt, że stanowisko organu o maksymalnym terminie dla wszystkich świadczeń przyznawanych na ich podstawie (3 miesiące) nie jest prawidłowe. Każdy z przepisów wskazuje bowiem odrębnie termin, na który określone w nim świadczenie może zostać udzielone (art. 15g ust. 16art. 15ga ust. 7, art. 15gg ust. 6, art. 15zzb ust. 5 ustawy COVID). W żadnym z przepisów ustawy COVID nie wskazano przy tym, że łączny termin świadczeń z poszczególnych tytułów nie może przekroczyć 3 miesięcy. Nie jest to zatem, jak chce organ, termin wspólny dla wszystkich świadczeń. Każde z nich korzysta z odrębnej regulacji tej kwestii, chociaż dla niektórych ze świadczeń maksymalny okres ich udzielenia jest analogiczny. Trzymiesięczny termin świadczenia liczony jest każdorazowo od miesiąca złożenia konkretnego wniosku, z odpowiednim jednak zastrzeżeniem, charakterystycznym dla poszczególnych świadczeń (art. 15g ust. 18, art. 15gg ust. 7 i art. 15zzb ust. 12). W przypadku dofinansowania, o jakie ubiegała się spółka zastrzeżenie tym jest ust. 12, w którym – co należy powtórzyć - przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych. Nie można też zgodzić się z organem, że przyznanie dofinansowania na podstawie art. 15gg na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy eliminuje możliwość przyznania świadczenia na innej podstawie, w tym w szczególności na podstawie art. 15zzb ustawy. Ust. 12 art. 15zzb wskazuje wprawdzie, że przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych, jednak dokonana przez organ wykładnia tego przepisu w badanych w sprawie realiach jest zdaniem Sądu wadliwa. Ustawodawca posłużył się w tym względzie we wskazanej wyżej normie prawnej pojęciem "te same", a nie "takie same", "tożsame", podczas gdy np. w art. 15gg ust. 7 ustawy wskazano już, że podmiot może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Obydwa przepisy brzmią zasadniczo odmiennie, a i wnioski z nich wypływające są odmienne. Art. 15zzb ust. 12 kreuje przesłanki negatywne dla wniosku o dofinansowanie, zaś art. 15 gg ust. 7 – pozytywne. Przepis art. 15 zzb ust. 12 nie zawiera wyłączenia dofinansowania wynagrodzeń i składek ubezpieczeniowych dla tych samych pracowników. Stanowi jedynie, że "te same koszty" nie mogą być niejako dwukrotnie współfinansowane ze środków publicznych. "Te same koszty" to - według znaczenia leksykalnego, nie takie same rodzajowo wydatki przedsiębiorcy (wynagrodzenie określonych pracowników i składki ubezpieczeniowe), jak interpretuje przepis organ, ale wydatki tożsame co do podmiotu, przedmiotu, podstawy, wysokości i okresu, za który przysługują (a zatem dokładnie te, które już uprzednio sfinansowano). Nie oznacza to tym samym, że wydatki przedsiębiorcy na podstawowy cel związany z utrzymaniem miejsca pracy, a więc na wynagrodzenie pracowników i należne składki, obciążające go w innym niż dotychczas sfinansowany z tarczy antykryzysowej, nie mogą być objęte dofinansowaniem z art. 15zzb. Stanowczego podkreślenia wymaga, że żaden z przepisów ustawy COVID nie wskazuje że omawiane przepisy (art. 15gg i 15 zzb) wzajemnie się wykluczają co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego. Zgodzić należy się z tym, że oba świadczenia (jakkolwiek pochodzące z całkowicie odmiennych źródeł, jednak mające charakter środków publicznych) nie powinny (nie mogą) się dublować, ale tylko jeśli chodzi o te same dokładnie wydatki, w rozumieniu, o jakim mowa powyżej. Takie założenie służy realizacji podstawowego celu ustawy, jakim jest ochrona miejsc pracy i pomoc przedsiębiorcom w tym zakresie, a w tym zachowaniu zasady sprawiedliwości podziału środków publicznych w szczególnym okresie pandemicznym. Dofinansowanie zatem wynagrodzeń i związanych z nimi składek na ubezpieczenie społeczne, nawet dla tych samych pracowników, zatrudnianych przez przedsiębiorcę, ale za różne okresy, może zostać sfinansowane w części na podstawie ustawy COVID, przy czym z uwagi na wyczerpanie możliwości ubiegania się o dopłaty z art. 15gg, przedsiębiorcy przysługiwało pełne prawo do wystąpienia z wnioskiem na podstawie art. 15zzb. W związku z powyższym, Sąd stwierdził na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. bezskuteczność zaskarżonej czynności jako dokonanej z naruszeniem art. 15zzb ust. 12 ustawy COVID . Rzeczą organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie dokonanie formalnej i merytorycznej oceny wniosku spółki, złożonego w dniu 1 lipca 2020r., z uwzględnieniem zaprezentowanej wykładni.