III SA/Gl 1741/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008r. przy udziale - sprawy ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru, wymiaru należności celnych 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii adwokata T.S. w G., wynagrodzenie w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych), podwyższone o 22% podatku od towarów i usług tj. kwotę [...] zł (słownie: [...]złote [...] groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania W.W. powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzją nr [...] uznał zgłoszenie celne dokonane na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...]z dnia [...] r. za nieprawidłowe, określając kwotę wynikającą z długu celnego w prawidłowej wysokości. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu [...]r. Strona nie wniosła odwołania i stała się ona ostateczna z [...] r. Następnie w dniu [...]r. decyzją nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. określił dla towaru objętego tym zgłoszeniem celnym prawidłową kwotę podatku od towarów i usług. Strona również nie wniosła odwołania i decyzja stała się ostateczna z dniem [...]r. W dniu [...] r. wpłynęło do Urzędu Celnego w G. pismo z dnia [...]r., nazwane przez stronę "wnioskiem", o udzielenie informacji dotyczącej zmiany wartości towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...]z dnia [...]r. oraz o wyjaśnienie kwestii dotyczących wyceny towaru dokonanej w postępowaniu likwidacyjnym. W piśmie tym strona zaakcentowała, że złożyła 26.051 m tkaniny, zaś z przedłożonej opinii biegłego wynika, że było tylko 26.020 m. Ponadto nie zgodziła się z przedstawioną przez biegłego wyceną tkaniny na kwotę [...]zł, wskazując, że wartość tkaniny w decyzji organu została ustalona w wysokości [...]zł i od takiej wartości został obliczony podatek od towarów i usług. Pismem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. udzielił stronie wyjaśnień dotyczących kwestii zawartych w powyższym piśmie. Ponadto do organów celnych wpłynęło szereg innych pism strony: - z dnia [...]r. w sprawie braku odpowiedzi na opisane wyżej pismo z dnia [...] r., - z dnia [...]r. w sprawie braku odpowiedzi na pisma wysłane do Urzędu Celnego w G. dotyczące wyceny towaru, - z dnia [...]r. w sprawie braku odpowiedzi na pisma dotyczące próbek towaru, - z dnia [...]r. zażalenie na zaginięcie próbek towaru, - z dnia [...]r. o udzielenie informacji o "sposobie i przyczynie zawyżenia wartości towaru". W dniu [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. udzielił stronie wyjaśnień dotyczących kwestii zawartych w powyższych pismach i poinformował, że wartość celną towaru ustala się według przepisów prawa celnego, natomiast wycena towaru w postępowaniu likwidacyjnym ma na celu ustalenie wartości handlowej towaru. Poinformował też o możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. nadzwyczajnymi środkami egzekucyjnymi. W dniu [...] r. do Urzędu Celnego w G. wpłynął wniosek strony z dnia [...]r., w którym strona na podstawie art. 253 a w związku z art. 247 i art. 240 Ordynacji podatkowej wniosła o zwrot nadpłaconych należności celnych w postaci podatku od towarów i usług i cła. W dniu [...]r. wniosek strony z dnia [...] r. z identycznym żądaniem wpłynął również do Dyrektora Izby Celnej w K. Następnie w odpowiedzi na pismo Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r. strona pismem z dnia [...] r. wniosła o zmianę wartości celnej towaru ustalonej przez organ I instancji nie wskazując jednak trybu, w którym miałaby być wzruszona decyzja ostateczna - przywołała art. 247 § 1 z art. 253 a Ordynacji podatkowej. Do sprecyzowania żądania ponownie wezwano stronę pismami z dnia [...] i [...] r. Pismem z dnia [...]r. strona wniosła o wzruszenie decyzji ostatecznej poprzez "wznowienie postępowania na podstawie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej pkt 3" - nie podając decyzji, której ten wniosek mógłby dotyczyć. W związku z powyższym organ I instancji pismem z dnia [...]r. poprosił stronę o sprecyzowanie, czy wnosi o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ostatecznej na podstawie art. 240 Ordynacji podatkowej, czy też o stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o art. 247 ww. ustawy oraz o wskazanie numeru i daty decyzji, której wniosek dotyczy. W odpowiedzi W.W. - pismem z dnia [...]r. złożył skargę na ignorancki sposób prowadzenia postępowania dotyczącego wzruszenia decyzji ostatecznej. Po dokonaniu analizy całości akt, Naczelnik Urzędu Celnego w G. uznał, że przedmiotem żądania strony jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...], uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...]z dnia [...]r. Decyzję wydał w oparciu o art. 2652 pkt 2, ustawy Kodeks celny, wskazując, że upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego wobec powyższego organ celny nie może wznowić postępowania. W odwołaniu od tej decyzji W.W. wniósł o "znormalizowanie sytuacji, poprzez naliczenie należności zgodnych ze stanem faktycznym tj. fakturami zakupu i certyfikatami jakości, oraz sprostowanie błędnych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r. i [...] r." Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji i podzielił prezentowane tam stanowisko. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.W. wniósł ponownie o naprawienie szkody jaką wyrządził Naczelnik Urzędu Celnego w G., poprzez zawyżenie wartości towaru sprowadzonego z Korei w dniu [...]r. objętego dokumentem SAD [...]. Wniósł też szereg zarzutów dotyczących decyzji z dnia [...]r. w zakresie wartości celnej towaru. Nie zgodził się też z wyceną tego towaru dokonaną przez biegłego. Dodatkowo stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Celnego zawyżył fakturę bezpodstawnie, pragnąc wymusić korzyść majątkową w wysokości [...] EURO, której to łapówki nie zapłacił. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K., wniósł o jej oddalenie. Poinformował też, że pismem z dnia [...] r. przekazano kserokopię skargi w części dotyczącej żądanej przez organ celny pierwszej instancji łapówki do odpowiedniej komórki Izby Celnej w K. celem rozpatrzenia. Następnie powołując się na art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z 2004r.) oraz na art. 262 i art. 2652 pkt 2 ustawy Kodeks celny, uznał, iż nie można wznowić postępowania, gdyż minęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie dług celny powstał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego tj. z dniem [...] r. Wynika stąd, że 3 letni termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania upłynął z dniem [...]r. Strona skarżąca zaś, wniosek taki złożyła dopiero w piśmie z dnia [...]r., czyli po upływie ustawowego terminu. Zauważył też, iż w skardze - prócz zaprezentowania własnego stanowiska w przedmiotowej sprawie, tj. konkretnie w kwestii ustalenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. wartości celnej towaru - strona skarżąca nie zawarła żadnych konkretnych zarzutów, czy to prawa procesowego, czy też materialnego, które odnosiłyby się do zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zaznaczył, iż w uzasadnieniu skargi skarżący zawarł zarzuty, które w całości dotyczą ostatecznych decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. oraz postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) co oznacza, iż może uwzględnić z urzędu inne zarzuty i orzec odmiennie od wniosków skargi. W tej sprawie Sąd uznał, że nie istnieją przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie można stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a także przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c - p.p.s.a.). W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, dotyczącym postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, której dotyczy wniosek o wszczęcie postępowania. Należy podzielić rozumowanie organów celnych, iż zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z 2004r.) - "przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej". Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy działu I tytułu IX Kodeksu celnego w art. od 262 do 2742 , które regulują wznowienie postępowania w sprawach celnych. W myśl art. 262 ustawy Kodeks celny: "do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego". Oznacza to, iż przepisy Kodeksu celnego dotyczące postępowania w sprawach celnych mają zastosowanie w pierwszej kolejności, zaś w przypadku braku w ustawie odpowiednich regulacji, zastosowanie znajdują przepisy art. 12 i działu IV Ordynacji podatkowej. Z kolei przepis art. 2652 Kodeksu celnego, dodany ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402) – z mocą obowiązującą od 21 maja 1999 r., jest przepisem szczególnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania i również wyłącza w zakresie w nim unormowanym – stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt GSK 1461/04, publ. System Informacji Prawnej LEX nr 168008). Z uregulowań zawartych w Kodeksie celnym dotyczącym postępowania w sprawach celnych wynika, że przepis art. 2652 Kodeksu celnego, jako przepis szczególny, odnosi się do wszelkich decyzji wydanych przez organy celne bez względu na przedmiot rozstrzygnięcia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Z treści tego przepisu (pkt 2) wynika, że: jeżeli minęły 3 lata od dnia powstania długu celnego organ celny nie wznawia postępowania. Przepis ten określa, zatem negatywną przesłankę wszczęcia postępowania wznowienie postępowania, poprzez precyzyjne wyznaczenie początku biegu terminu – od dnia powstania długu celnego. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, dług celny- to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. W myśl art. 209 § 2 tej ustawy, dług celny w przywozie powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać trzeba, iż w myśl art. 209 § 2 ustawy Kodeks celny, dług celny wobec W.W. powstał z dniem [...] r., tj. dniem przyjęcia zgłoszenia celnego dokonanego na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...]. Oznacza to, że od dnia [...] r., należy liczyć trzyletni termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu termin ten został przekroczony, albowiem wniosek o wznowienie postępowania strona skarżąca złożyła dopiero w dniu [...] r. W tym miejscu należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, że strona skarżąca złożyła szereg pism po wydaniu decyzji ostatecznej przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...]r. nr [...], skierowanych do różnych organów celnych. Pisma te dotyczyły wniosków o udzielenie informacji w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, stanowiły również skargi na działanie organów celnych. Analizując ich treść Sąd uznał, że pismo strony skarżącej z dnia [...]r. (data wpływu do organu [...] r.) skierowane do Naczelnika Urzędu Celnego w G. stanowiło wniosek o wyjaśnienie kwestii związanych z postępowaniem likwidacyjnym. Świadczy o tym kolejna wymiana korespondencji pomiędzy skarżącym a organami celnymi: (pismo Izby Celnej Wydziału Egzekucji Referatu Likwidacji Towarów z dnia [...] r. i pismo Urzędu Celnego w G. z dnia [...]r.), w których organy celne wyjaśniały kwestie związane z likwidacją zabezpieczonych towarów. W ocenie Sądu, wniosek o wznowienie postępowania sporządzony dnia [...] r. wpłynął do Urzędu Celnego w G. w dniu [...]r. Konstatacji tej nie może zmienić fakt, iż Naczelnik Urzędu Celnego w G. pismem z dnia [...]r. poinformował W.W., że pismo z dnia [...]r., w związku z pismem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., traktuje jako wniosek o wzruszenie decyzji ostatecznej. Takie stanowisko organu pierwszoinstancyjnego nie jest uzasadnione treścią pisma z dnia [...]r. W dalszym toku postępowania organy podatkowe dokonały ponownej oceny treści pism, które zostały sporządzone przez stronę skarżącą i doszły do przekonania, że wnioskiem o wznowienie postępowania było pismo z [...]r., w którym strona skarżąca sformułowała swoje zarzuty. Z akt administracyjnych wynika, że kolejnymi pismami Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. strona była wzywana o jego uzupełnienie w trybie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Reasumując w przedmiotowej sprawie dług celny powstał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego tj. z dniem [...]r, a trzy letni termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania upłynął z dniem [...]r. Z kolei żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zostało sformułowane przez stronę w piśmie z dnia [...]r., czyli po upływie ustawowego terminu. W tym stanie rzeczy stwierdzić wypada, że zasadnie Naczelnik Urzędu Celnego w G. - rozpatrując wniosek strony o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] r., wziął w pierwszej kolejności pod uwagę przepis art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego, i odmówił wznowienia postępowania. Słusznie też Dyrektor Izby Celnej utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, akcentując, że upływ terminu wskazanego w art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego stanowił negatywną przesłankę dla wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako nieuzasadnioną. Działając na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.) Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii adwokata T.S. kwotę [...] zł powiększoną o 22 % podatku od towarów i usług tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu.