III SA/Gl 1745/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 3 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 listopada 2010 r. postanawia przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 listopada 2010 r. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r. zapadłym w niniejszej sprawie Sąd oddalił skargę. W piśmie z dnia [...] r. strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W uzasadnieniu podała, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy, albowiem powodem tego była bardzo trudna sytuacja rodzinna, która trwała od kilku miesięcy. Zaznaczyła, że mieszka z wnukiem, którym się opiekuje – T. J., który od [...] r. leczy się [...]. Jeśli przyjmuje leki, to jego stan jest stabilny, ale – jak zauważyła – od pewnego czasu następuje silny nawrót choroby, wnuk odmawia stosowania środków farmaceutycznych, co prowadzi od konieczności przymusowego leczenia. W tym miejscu wskazała, że w czasie wydania wyroku T. J. został powtórnie przyjęty do szpitala [...], gdzie przebywa po dziś dzień. Na potwierdzenie tego strona dołączyła do wniosku dokumentację medyczną T. J. w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego za okres od [...] r. do [...] r. i karty informacyjnej pobytu na Izbie Przyjęć dnia [...] r. oraz podała adres placówki, w której obecnie się on znajduje – [...] w R. W osobnym piśmie z dnia [...] r. podała dodatkowo, że w [...] wystąpiła u wnuka [...], która trwała prawie [...] miesiące, przez które brał duże ilości [...]. Jak zaznaczyła strona, nie pomagały tłumaczenia, łzy i prośby, wnuk był bardzo nerwowy, przejawiał wybuchy złości i nie spał po nocach. Dalej strona podkreśliła, że jej życie w tym okresie legło w gruzach, ponieważ bała się, aby wnuk nie przedawkował i nie wiedziała, co przyniesie następny dzień. Zaznaczyła, że w [...] wnuk poinformował ją, że idzie leczyć się do [...] i od [...] jest w [...]. Podkreśliła, że "nie zlekceważyła wyroku" i że "przez te miesiące przeżyła gehennę". Oświadczyła, że została wprowadzona w błąd, co do otrzymania wyroku, albowiem była przekonana, że jest on przesyłany z urzędu wraz z uzasadnieniem. Według strony termin 7 dni do złożenia wniosku został dochowany, gdyż wniosek został złożony po rozmowie z pracownikiem sekretariatu Sądu, kiedy to dowiedziała się o zapadłym wyroku. Do wniosku o przywrócenie terminu strona dołączyła równocześnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd jest zobowiązany zwrócić uwagę, czy wniosek ten wpłynął w terminie, gdyż jeśli nie, to wniosek należy odrzucić nie rozpatrując go merytorycznie, co wynika z art. 88 P.p.s.a. Przyjmuje się, że fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. Jeśli z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (zob. B.Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 88 P.p.s.a.). Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne występujące w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że nie można ustalić jednoznacznie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu w postaci opisanej trudnej sytuacji rodzinnej niezależnej od woli strony, dlatego przyjąć należy, że moment uzyskania informacji w sekretariacie będzie początkowym terminem jego biegu. Przy tym strona wyraźnie oświadczyła, że wniosek z [...] r. został złożony w terminie 7 dni od tego momentu. Sąd nie ma podstaw do kwestionowania tego oświadczenia. Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii przywrócenia terminu w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że w świetle wyżej wymienionych przepisów nie dochowany termin należy przywrócić, gdy wnioskodawca uprawdopodobni we wniosku, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. W literaturze i orzecznictwie panuje zgodność, co do tego, że spełnienie tej przesłanki polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy jej ocenie Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (M.Jaśkowska, A.Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego.Komentarz" Kraków 2000, str. 368-370; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego" Tom 1, Warszawa 2003, str. 362; wyrok NSA z 4.11.1998 r. III SA 1243/97; postanowienie NSA z 2.10.2002 r. V SA 793/02, Mon. Pr. z 2002 r., Nr 23, str. 1059). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że strona uprawdopodobniła, że wystąpiły okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu wyznaczonego terminu, które to okoliczności trwały przez czas od [...] r. do [...] r. Stan chorobowy wnuka, którym opiekuje się strona skarżąca i jego zachowania wynikające z [...], mogły wytworzyć taką sytuację zewnętrzną, w której znalazła się bezpośrednio strona, że mogła się ona obawiać o życie podopiecznego. Tym samym niezależnie od swojej woli była w takim stanie [...], że odbierając dnia [...] r. zawiadomienie o terminie rozprawy mogła również pominąć treść pkt 3 i 4 pouczenia zawartego w tym zawiadomieniu. Z pouczeń tych wynika, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku (pkt 3) i że uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę jest doręczane z urzędu (pkt 4). W ten sposób mogła także pozostawać w mylnym własnym przekonaniu, do czasu uzyskania informacji w sekretariacie Sądu, że wyrok z uzasadnieniem będzie doręczony z urzędu. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd orzekł, jak w sentencji.