III SA/Gl 1755/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-07-08
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Barbara Brandys-Kmiecik, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy R. W. ponosi odpowiedzialność jako dłużnik celny za usunięcie spod dozoru celnego samochodu osobowego, który posiadał i użytkował, mimo braku dokumentów potwierdzających jego legalne wprowadzenie na polski obszar celny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zastosowały przepisy Kodeksu celnego, w tym art. 211 § 3 pkt 3, uznając R. W. za dłużnika celnego. Skarżący posiadał samochód, użytkował go, miał kluczyki i dokumenty, co potwierdza jego fizyczne posiadanie. Wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego, co skutkuje powstaniem długu celnego z mocy prawa. Zarzuty dotyczące ustalenia wartości pojazdu również uznano za bezzasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która stwierdziła usunięcie spod dozoru celnego samochodu osobowego i uznanie R. W. za dłużnika celnego. Samochód został ujawniony podczas przeszukania posesji, a R. W. posiadał upoważnienie do jego użytkowania. W toku postępowania R. W. podawał sprzeczne informacje dotyczące pochodzenia i właściciela pojazdu. Organy celne ustaliły, że samochód został wprowadzony na polski obszar celny bez odprawy celnej, co spowodowało powstanie długu celnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008r. przy udziale - sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z dnia [...] r., w której stwierdził, iż samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], nr identyfikacyjny [...] został w dniu [...] r. usunięty spod dozoru celnego co spowodowało powstanie długu celnego w wysokości [...] zł. Jednocześnie uznano R. W. za dłużnika w oparciu o art. 211 § 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), gdyż stwierdzono, że jest osobą, która posiadała towar i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego.
Powyższa decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, po uprzednim dwukrotnym uchyleniu w dniu [...] r. i [...] r. przez Dyrektora Izby Celnej w [...] decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. W podstawie prawnej powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68 poz.623 ze zm.), art. 35 § 1 i § 3 , art. 211 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 pkt 3, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.).
Natomiast w uzasadnieniu organ przedstawił obszernie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz argumentację prawną.
Przede wszystkim podkreślono, że w dniu [...] r, funkcjonariusze Policji w S. ujawnili w trakcie przeszukania posesji Pani E. G. w M. ul. [...] samochód osobowy marki [...] numer nadwozia [...], na którym były nałożone [...] tablice rejestracyjne o numerze [...]. W wyniku przeprowadzonego w dniu następnym przesłuchania R. W. uzyskano informacje, iż samochód ten jest własnością J. K., a R. W. posiada upoważnienie z dnia [...] r. do poruszania się tym pojazdem. Strona zeznała ponadto, iż pojazd pozostał u niego po kolizji, którą miał wracając z [...], zaś po dokonanej naprawie samochód miał zostać zabrany przez właściciela podczas jego pobytu w Polsce. Ze względu na fakt, iż właściciel pojazdu nie przebywał w tym czasie na terenie polskiego obszaru celnego, a R. W. jako osoba zamieszkała na polskim obszarze celnym nie posiada uprawnień do użytkowania tego pojazdu, stwierdzono iż przedmiotowy pojazd znajduje się w nieuregulowanej sytuacji prawnej i w konsekwencji powyższego w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie. Następnie w toku postępowania R. W. zeznał do protokołu przesłuchania strony, że samochodem marki [...] przyjechał do Polski, przekraczając granicę w C., w [...] jego kolega - obywatel [...] o imieniu K., jednakże nazwiska tej osoby nie pamiętał; nie podał także jej danych personalnych w dalszym toku postępowania pomimo takiej deklaracji, jak i później na wezwanie organu. W tychże zeznaniach strona przyznała również, iż trzy dni po wprowadzeniu przedmiotowego samochodu na polski obszar celny miała kolizję w B., a ów Pan K. przebywał w tym czasie u swoich znajomych w Polsce. Ponieważ zaś uszkodzony samochód nie mógł opuścić polskiego obszar celnego, Pan K. pozostawił go i wyjechał do [...].
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wszczęte zostało również postępowanie wobec Pani E. G. - współwłaścicielki nieruchomości na której ujawniono przedmiotowy pojazd. Skutkiem poczynionych ustaleń była pierwotna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z dnia [...] r., którą stwierdzono, iż nastąpiło nielegalne wprowadzenie na polski obszar celny towaru w postaci samochodu osobowego marki [...], co spowodowało powstanie długu celnego; dłużnikami zaś na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 ustawy Kodeks celny uznano R. W. i E. G.
W wyniku rozpatrzenia odwołań obu w/w stron Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ramach ponownie prowadzonego postępowania przesłuchana została w charakterze Strony E. G., która zeznała, iż posesja przy ulicy [...] w M. stanowi jej współwłasność wraz z R. W. Wyjaśniła również, że nie pamięta od kiedy przedmiotowy w sprawie pojazd znajduje się na posesji oraz nie wie kto pojazd ten pozostawił na posesji; nie była nigdy w posiadaniu dokumentów oraz kluczyków od przedmiotowego samochodu i nie użytkowała go, a samochodem tym poruszał się R. W.
Przesłuchany w charakterze strony R. W. zeznał, iż samochód osobowy marki [...] wraz z kluczykami, dokumentem [...] nr [...], upoważnieniem z dnia [...] r. otrzymał od Pana K., którego nazwiska i adresu zamieszkania nie pamięta; nie jest w stanie tych danych ustalić i podać. Przekazanie samochodu oraz dokumentów nastąpiło na posesji należącej do R. W. w C. – M. przy ulicy [...]. Zaś w momencie przekazania pojazdu był on uszkodzony wskutek kolizji, którą miał Pan K., więc strona dokonała naprawy przedmiotowego samochodu i następnie użytkowała ten pojazd. Strona oświadczyła, iż według jej wiedzy samochód marki [...] jest własnością Pana K. Na okazanie znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z dnia [...] r. wystawionego w języku [...] R. W. zeznał, iż otrzymał je od osoby o imieniu K. i było ono potrzebne stronie w celu poruszania się przedmiotowym pojazdem w Polsce. Strona zeznała, iż przedmiotowy samochód wprowadziła na polski obszar celny osoba o imieniu K. ok. [...] r. przez przejście graniczne w C. Rozbieżności w zakresie składanych przez siebie zeznań i wyjaśnień, z których wynikało, że przedmiotowym samochodem R. W. przyjechał osobiście, a właścicielem przedmiotowego samochodu jest obywatel [...] - Pan J. K. oraz że przedmiotowy samochód marki [...] wprowadziła na polski obszar celny osoba o imieniu K. – R. W. oświadczył, iż nie myślał aby okoliczność, że sam wjechał przedmiotowym samochodem do Polski będzie miała jakiekolwiek znaczenie dla sprawy, a byłoby niewiarygodne gdyby podał, że nie zna nazwiska Pana K. Odnośnie rachunku nr [...] z dnia [...] r. R. W. zeznał, iż dotyczy on holowania przedmiotowego samochodu po tym jak został zatrzymany przez policję w związku z brakiem dokumentów.
Nadto organ I instancji wystąpił również do Biegłego Skarbowego Izby Skarbowej w [...] o ustalenie wartości samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...], poj. silnika [...] cm3, nr identyfikacyjny [...] na dzień powstania długu celnego czyli [...] r. Uprawniony Rzeczoznawca Stowarzyszenia Rzeczoznawców Motoryzacyjnych i Maszynowych "A" w K. określił wartość rynkową przedmiotowego pojazdu na dzień [...] r. na kwotę [...] zł brutto, uwzględniając niejasności i wątpliwości związane z nieznana historią eksploatacji wozu.
Ponowną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] stwierdził, iż samochód osobowy marki [...], nr identyfikacyjny [...] został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny w dniu [...] r.; na mocy art. 210 § 3 pkt 3 ustawy Kodeks celny R. W. uznany został dłużnikiem i określono kwotę długu celnego, do zapłaty której zobowiązano dłużnika. Zaś wobec E. G. postępowanie umorzono odrębną decyzją.
W związku ze złożonym przez R. W. odwołaniem Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił pierwszoinstancyjną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nakazano podjęcie czynności w celu ustalenia kwalifikacji prawnej powstałego długu celnego oraz chwili powstania długu celnego; sprawdzenia czy rachunek nr [...] wystawiony przez M. M. Pomoc drogowa odnosi sie do pojazdu marki [...] nr identyfikacyjny [...] oraz uzyskanie wyjaśnień od poprzedniego właściciela przedmiotowego pojazdu – J. K. w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Nadto wskazano również na konieczność ustalenia stanu technicznego pojazdu w chwili powstania długu celnego, celem prawidłowego ustalenia wartości celnej towaru.
Wykonując powyższe zalecenia organ i instancji wystąpił do J. K. do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących pełnomocnictwa z dnia [...] r., którym legitymował się R. W. W odpowiedzi J. K. wyjaśnił, iż przedmiotowe pełnomocnictwo nie zostało udzielone ani nie zostało przez niego podpisane. Zaś przedmiotowy samochód z ważnym numerem rejestracyjnym [...] sprzedał w dniu [...] r. w salonie samochodowym "B" – R. L., [...], [...],[...]. Poza tym zwrócono się do T. M. - Biegłego Skarbowego Izby Skarbowej w [...] o wskazanie przyczyny obniżenia wartości rynkowej pojazdu będącego przedmiotem niniejszej sprawy w sporządzonym przez niego oszacowaniu w stosunku do średniej wartości rynkowej pojazdu o podobnych parametrach określonej w publikacji INFO-EKSPERT nr [...] str. [...] ([...] zł), na którą powołał się w swojej ocenie. W odpowiedzi Biegły wyjaśnił, iż obniżenia szacunkowej wartości pojazdu z kwoty [...] zł na [...] zł dokonał uwzględniając niejasności i wątpliwości wynikające z nieznanej historii eksploatacji. Na podstawie kodu VIN dla numeru nadwozia [...] wynika, iż jest to samochód typu [...] z kierownicą po prawej stronie. Z tego powodu Biegły obniżył wartość hipotetyczną przedmiotowego samochodu o około 4-5% tj. [...]-[...] zł, podając wartość ok. [...] zł. jako najbardziej zbliżoną do rzeczywistej.
Naczelnik Urzędu w [...] wystąpił także do R. L. - następnego posiadacza pojazdu - o wyjaśnienie okoliczności nabycia oraz sprzedaży przez niego przedmiotowego samochodu oraz udziału w tych czynnościach J. K. oraz R. W. Jednakże odpowiedzi nie udzielono. Przesłuchano również w charakterze świadka M. M. na okoliczność wystawienia rachunku nr [...] z dnia [...] r. dla R. W. Świadek wyjaśnił, iż okazany mu rachunek został wystawiony przez niego w C. we wskazanym w nim dniu za czynności polegające na dojeździe samochodem holującym do klienta oraz powrocie od niego na trasie M. C. na odcinku około [...] km, załadunku pojazdu na samochód holujący, następnie jego holowaniu na trasie M. C. na odcinku [...] km, a także za inne czynności spedycyjne; usługi powyższe wykonywał osobiście dla R. W. Przedłożył także Dyspozycję nr [...] usunięcia lub przemieszczenia pojazdu wystawioną w dniu [...] r. przez Komendę Powiatową Policji w C. i wyjaśnił, iż na podstawie tejże Dyspozycji nr [...] usunięcia lub przemieszczenia pojazdu może stwierdzić, iż dotyczy ona samochodu osobowego marki [...] nr rej.[...] , którego kierowcą był R. W. Dodatkowo świadek zeznał, iż na podstawie Dyspozycji nr [...] po wykonaniu holowania został wystawiony rachunek z dnia [...] r. nr [...] dotyczący samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...]. Pojazd ten przekazał mu w centrum C. na ulicy [...] w dniu [...] r. funkcjonariusz Policji, który dokonał jego zatrzymania z uwagi na brak polisy "zielona karta", celem przewiezienia na parking. Świadek zeznał, iż podczas przekazywania przedmiotowego pojazdu obecny był R. W.; zatrzymany pojazd był sprawny technicznie, poruszał się na własnych kołach, nie stwierdził uszkodzeń karoserii, a samochód nie posiadał jedynie przedniego zderzaka.
Nadto organ uzyskał informację od Biegłego, iż wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu marki [...] w oparciu o katalog obowiązujący na polskim rynku wynosi [...] zł na dzień [...] r. wg katalogu INFO EKSPERT [...] -strona [...].
Dodatkowo organ I instancji zwrócił się do Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w C. prośbą o wskazanie okoliczności kontroli samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] r. w miejscowości C. Z informacji przekazanych przez Policję wynika, iż w tym dniu w miejscowości C. na ulicy [...] dokonano kontroli samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]; w momencie kontroli przedmiotowym pojazdem kierował R. W., który legitymował się prawem jazdy, [...] dowodem rejestracyjnym. Jednak nie posiadał ubezpieczenia "zielona karta" więc samochód zatrzymano i przewieziono na parking strzeżony.
W tak ustalonym stanie faktycznym w dniu [...] r. ponownie wydana została decyzja pierwszoinstancyjna nr [...] stwierdzająca, że samochód osobowy marki [...] o nr rej [...], nr identyfikacyjny [...] został w dniu [...] r. usunięty spod dozoru celnego. Jednocześnie organ I instancji uznał iż w niniejszej sprawie dłużnikiem jest R. W. na podstawie art. 211 § 3 pkt 3 ustawy Kodeks celny. W związku zaś z usunięciem towaru spod dozoru celnego określono również kwotę powstałego z mocy prawa długu celnego .
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania w szczególności:
1) art. 210 §1 pkt 6 i art. 210 §4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie zawarcie w zaskarżonej decyzji wszystkich jej składników, w szczególności poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a w szczególności w zakresie okoliczności wprowadzenia przedmiotowego samochodu na polski obszar celny, a także osoby, która tego wprowadzenia dokonała; brak uzasadnienia na okoliczność zarzucanego R. W. zachowania tj. iż nielegalnie wprowadził samochód na polski obszar celny; w kwestii miejsca zdarzenia powodującej powstanie długu celnego; w zakresie okoliczności, które wskazywałyby, iż przedmiotowy samochód został wprowadzony nielegalnie na polski obszar celny; w zakresie wskazania, jaką procedurą został objęty niniejszy samochód (czy to odprawy czasowej, procedury uszlachetnienia czynnego lub procedury dopuszczenia do obrotu); w zakresie dotyczącym pełnomocnictwa z dnia [...] r. udzielonego R. W.
nie zastosowanie art. 62 § 1 pkt. 3 Kodeks celny, poprzez nieuwzględnienie, iż zgłoszenie celne dotyczące przedmiotowego samochodu zostało dokonane w dopuszczalnej formie, jednakże w innej niż pisemna,
obrazę art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez pominięcie nakazu zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego i pominięcie możliwości uzyskania informacji z [...] ([...]([...]) dotyczących własności i parametrów pojazdu marki [...] w sytuacji, kiedy biegły ustalił, iż z numeru VIN przedmiotowego pojazdu marki [...] wynika, iż jest to samochód serii [...] o pojemności [...] i ma kierownicę po prawej stronie. Zdaniem Skarżącego okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia wartości pojazdu, bowiem wartość pojazdu z kierownicą po prawej stronie jest w Polsce niepomiernie niższa i należy wydatkować ok. [...] zł na dokonanie przeniesienia kierownicy,
4) iż organ wydający decyzję rozstrzygnął niejasności i braki postępowania dowodowego przez niedopuszczalne domniemania tj. na niekorzyść R. W.
Po rozpatrzeniu odwołania w dniu [...] r. decyzją nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji uznając ją za prawidłową. Przedstawił uwarunkowania prawne związane z akcesją Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej i wskazał na konieczność zastosowania, zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, co niewątpliwie miało miejsce w sprawie, gdyż dług celny powstał w dniu [...] r.
Analizując normy prawne zawarte w art. 2, art. 35 – 39, art. 211 i art. 212 Kodeksu celnego oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. z 2001 Nr 18 poz.214 ze zm.) organ odwoławczy stwierdził, że skarżący użytkując przedmiotowy pojazd znalazł się w kręgu dłużników, zobowiązanych do uiszczenia należności celnych ciążących na tym pojeździe w związku z jego usunięciem spod dozoru celnego. Bezspornym jest bowiem, że był on w posiadaniu przedmiotowego samochodu; kierując pojazdem posiadał kluczyki oraz dokumenty samochodu, gdyż okazał je Policji podczas kontroli drogowej, co potwierdza że faktycznie użytkował przedmiotowy pojazd. Nadto wiedział, że w chwili wejścia w jego posiadanie był to towar o nieuregulowanym statusie celnym.
Organ podkreślił także, że zarówno z zeznań skarżącego jak i jego wyjaśnień wynika, iż wiedział, że samochód którym się poruszał był przywieziony z [...] bez dokonania odprawy celnej. W konsekwencji więc fakt dysponowania przez R. W. samochodem posiadającym obce ([...]) tablice rejestracyjne oraz brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających rejestrację samochodu oprócz [...] dokumentu "[...]" wystarczyło – zdaniem organu - aby uznać go za dłużnika w rozumieniu przywołanego przepisu. Wchodząc bowiem w posiadanie tegoż pojazdu, nie zachował należytej staranności w zakresie kontroli jego statusu.
Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji – Dyrektor Izby Celnej w [...] uznał je za bezzasadne obszernie przedstawiając argumentację na potwierdzenie swego stanowiska i powołując na konkretne dowody, m.in. na wyjaśnienia J. K., że nie udzielał on i nie podpisywał powoływanego przez stronę upoważnienia, a samochód sprzedał w salonie "B" – R. L. [...]; niespójność zeznań samego zainteresowanego i niemożność podania przez niego konkretnych danych, z których próbował wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne; zeznania M. M. wykonującego na polecenie Policji usługę holowania pojazdu na parking. Skonstatowano więc, iż wobec niepozyskania wyczerpujących dowodów w sposób jednoznaczny wskazujących miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące powstanie długu celnego, organ celny uznał w oparciu o art. 223 § 2 ustawy Kodeks celny miejscowość Chybie, w której funkcjonariusze Policji zatrzymali pojazd samochodowy po kontroli drogowej, do której doszło w dniu [...] r. za miejsce zaistnienia długu celnego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenie przepisów postępowania organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony decyzja pierwszo instancyjna zawierała wszystkie niezbędne elementy oraz wskazywała dowody, którym organ dał wiarę z podaniem przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Na zakończenie organ uznał, że wobec braku danych do zastosowania art.25-28 Kodeksu celnego, wartość celną ustalono zgodnie z postanowieniami wynikającymi art.29 § 1 tj. na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami. Dlatego też Naczelnik Urzędu Celnego w [...] prawidłowo przyjął wartość rynkową przedmiotowego samochodu osobowego w oparciu o ocenę techniczną biegłego, w której została ona oszacowana na [...] zł oraz zeznania M. M. potwierdzającego sprawność techniczną pojazdu. Następnie dokonał kalkulacji, polegającej na odliczeniu od wartości rynkowej kwoty przypadającej na zwyczajową marżę, cło, podatek akcyzowy, podatek od towarów i usług.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się R. W. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc zarzuty i argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organ nie udowodnił, że dozór celny został ustanowiony; nie uwzględnił, że zgłoszenie celne może zostać dokonane w sposób ustny jak to miało miejsce w niniejszej sprawie; naruszył procedurę przy przesłuchiwaniu właściciela pojazdu, gdyż wyjaśnienia pisemne nie mają waloru zeznań; zrezygnowano z przesłuchania innych świadków i tłumaczenia dokumentu samochodów przez tłumacza przysięgłego; nie odniesiono się do opinii biegłego.
Korzystając z prawa repliki pełnomocnik organu odwoławczego podkreślił, iż samochód został objęty procedurą czasowej odprawy celnej jako wprowadzony na polski obszar celny i tym samym został objęty dozorem. Skarżący – co sam potwierdził – nie wprowadził pojazdu na ten obszar więc nie miał prawa z niego korzystać; wskazywane zaś przez stronę upoważnienie nie ma wpływu na obowiązki wynikające z prawa celnego. Zaznaczył również, że nie ulega wątpliwości, iż pojazd nie został zgłoszony do dopuszczenia do obrotu. Nadto wyjaśnienia pisemne J. K. nie są zeznaniami lecz dowodem w sprawie podlegającym swobodnej ocenie organu, podobnie jak opinia biegłego. Na zakończenie pełnomocnik obszernie przedstawił kwestie wyceny przedmiotowego pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom celnym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro więc zdarzenie warunkujące wszczęcie przedmiotowej sprawy miało miejsce w dniu [...] r., to zasadnym było zastosowanie przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.). Natomiast z mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 Kodeksu celnego dług celny oznacza powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. Zaś na podstawie art. 262 tego Kodeksu do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy Działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa.
Wskazać również należy, że zgodnie z art.2 § 1 ustawy Kodeks celny wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego następuje w chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny lub jego faktycznego wywozu z tego obszaru. Na podstawie art. 35 § 1 i § 3 ustawy Kodeks celny towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych - aż do czasu kiedy ich status zostanie zmieniony, bądź, gdy zostaną powrotnie wywiezione.
Bezspornym jest w sprawie, że w dniu [...] r. skarżący R. W. użytkował sprowadzony z [...] samochód osobowy, oznaczony [...] tablicami rejestracyjnymi wraz z kluczykiem i dokumentami[...] – bez uprzednio przeprowadzonej procedury celno - podatkowej. Zaistniałe zdarzenie zatem wyczerpuje przesłanki powodujące powstanie długu celnego w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego (art. 211 § 1 ustawy Kodeks celny). Odpowiedzialność więc w tym zakresie R. W. – zdaniem składu orzekającego – jest bezsporna, co przesądza art. 211 § 3 tego Kodeksu. Za dłużnika bowiem w świetle tej normy prawnej może być uznana zarówno osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, jak i osoba, która uczestniczyła w usunięciu towaru i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego. Za dłużnika może zostać również uznana osoba, która ani nie usunęła towaru spod dozoru celnego, ani też w nim nie uczestniczyła, ale nabyła, posiadała lub posiada towar i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego.
Poza tym usunięcie spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, powoduje - z mocy prawa - powstanie długu celnego, który powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego. Mając zaś na względzie dyspozycję art. 223 § 2 Kodeksu celnego - zgodnie z którym o ile nie można ustalić miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące powstanie długu celnego, uważa się, że dług celny powstał w miejscu, w którym organ celny ustalił, że towar znajduje się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego - zasadnie organy obu instancji przyjęły za chwilę powstania długu celnego dzień [...] r. - to jest dzień zaistnienia kontroli drogowej kiedy to sporny samochód został zidentyfikowany przez organy Policji.
Wyjaśnienia strony w przedmiotowym zakresie, zresztą wzajemnie się wykluczające i próbujące przerzucić ciężar odpowiedzialności na inne osoby (nawet bez dokładnej ich personalizacji przez stronę), nie mają znaczenia dla kwestii powstania długu celnego. Powstaje on bowiem z mocy samego prawa, w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego bez uprzedniego uregulowania jego statusu. Bezsprzecznym bowiem jest w sprawie, że skarżący posiadał przedmiotowy pojazd użytkując go. Był on zatem w fizycznym posiadaniu pojazdu, na którym ciążył dług celny. Wobec powyższego należało uznać, że wyczerpane zostały obydwie przesłanki zawarte w art. 211 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, określające R. W. jako dłużnika, zarówno ze względu na fakt, iż był osobą, która posiadała usunięty spod dozoru celnego towar, a także osobą, która przy należytej staranności mogła się dowiedzieć, iż był to towar usunięty spod dozoru celnego.
Również bezzasadny jest zarzut podważający ustaloną przez biegłego wartość pojazdu. Wartość towaru ustalana jest bowiem w dacie jego przywozu. W oparciu zaś o art. 29 Kodeksu celnego "metodą ostatniej szansy" jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25 - 28 jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r oraz przepisów niniejszego działu. Zatem ustalenie wartości celnej importowanych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o powołaną metodę "ostatniej szansy" następuje w oparciu o katalogi lub wyspecjalizowane czasopisma zawierających bieżące ceny rynkowe tych towarów na polskim obszarze celnym. Następnie biorąc pod uwagę za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę towaru tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co towar będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu marży, podatku VAT, akcyzy i cła; uwzględniając stan towaru i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (np. ponadnormatywny lub niższy od normatywnego przebieg, uszkodzenia) stosując w tym celu odpowiednie korekty.
Biorąc więc za punkt wyjścia oszacowana przez biegłego wartość pojazdu, dokonano kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" zwyczajowej marży, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego i cła. Wskazać także należy, że zasadnie organy zakwalifikowały przedmiotowy samochód pod pozycję kodu PCN 870323909 jako pojazdy samochodowe samochody osobowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi oraz samochodami wyścigowymi o pojemności przekraczającej 1.500 cm3, ale nie przekraczającej 3.000 cm3, używane, powyżej czterech lat. Tym samym dla towaru tego możliwe było zastosowanie stawki celnej obniżonej UE w wysokości 0 % (dopuszczalne wyłącznie na wniosek zgłaszającego jeśli dany towar spełnia warunki do ich zastosowania, co wymaga m.in. przedstawienia przez zgłaszającego dowodu pochodzenia, spełniającego określone kryteria) jak i stawki celnej autonomicznej w wysokości 35 % minimum 2500 EURO za szt. Skoro więc niemożliwym było w niniejszej sprawie zastosowanie stawki 0% to prawidłowo organy dokonały wyliczenia z uwzględnieniem stawki celnej autonomicznej. Mając zaś na względzie, że 35 % wartości celnej samochodu stanowi mniej niż równowartość 2500 EURO, przyjęto kwotę długu celnego stanowiącą równowartość [...] EURO tj. [...] PLN. Tak też wyliczona wartość celna pojazdu została następnie przyjęta do ustalenia kwoty długu celnego. Również więc w tym zakresie organy dokonały prawidłowego rozstrzygnięcia.
Poza tym w oparciu o dokument urzędowy pojazdu [...] wyjaśniona została przez organy celne kwestia rzekomego umiejscowienia kierownicy po prawej stronie w przedmiotowym pojeździe, co zdaniem strony skarżącej winno było skutkować obniżeniem wartości samochodu. Zarzut ten organy uznały za chybiony, a skład orzekający podziela stanowisko w tym względzie.
Na zakończenie podkreślić należy, że organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swe stanowisko. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło