III SA/Gl 176/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-09-26
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zamiana nieruchomości pomiędzy miastem na prawach powiatu a Skarbem Państwa, dokonywana na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy której miasto odstępuje od uzyskania dopłaty różnicy wartości nieruchomości, jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, ponieważ obie strony umowy nie występują dla tej transakcji jako podatnicy podatku VAT?Ratio decidendi
Zamiana nieruchomości pomiędzy miastem na prawach powiatu a Skarbem Państwa, nawet jeśli odbywa się bez dopłaty różnicy wartości, stanowi dwie odrębne, odpłatne dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Czynność ta, będąc umową cywilnoprawną, nie podlega wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy VAT, ponieważ miasto, nawet działając w ramach publicznoprawnych kompetencji, w przypadku dokonywania takich transakcji działa jako podatnik VAT, zwłaszcza gdy wykonuje czynności analogiczne do tych, które wykonują podmioty prywatne.Stan faktyczny
Miasto Z. (miasto na prawach powiatu) zamierzało dokonać zamiany nieruchomości z zasobu gminnego na nieruchomości Skarbu Państwa, przy czym wartość nieruchomości miasta była wyższa, ale odstąpiono od dopłaty. Miasto Z. wniosło o interpretację indywidualną, pytając, czy taka zamiana jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy VAT, argumentując, że strony transakcji działają jako organy władzy publicznej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, stwierdzając, że zamiana nieruchomości jest odpłatną dostawą towarów podlegającą VAT, ponieważ jest to czynność cywilnoprawna wykonywana przez podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi Miasta Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego nr [...] z [...] r., wydana przez Ministra Finansów, w imieniu którego działał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Katowicach, w następstwie złożenia wniosku przez Miasto Z. w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia opodatkowania czynności zamiany nieruchomości między wnioskodawcą a Skarbem Państwa. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego.
W podstawie prawnej interpretacji powołany został art. 13 § 2a, art. 14 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. dalej powoływana jako op).
Zaskarżona interpretacja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Miasto Z. jest miastem na prawach powiatu, które niezależnie od realizacji zadań publicznych prowadzi działalność gospodarcza podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z regulacją ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej ustawa VAT), w tym sprzedaż nieruchomości. Jest czynnym podatnikiem tego podatku od 1 stycznia 2011 r. a z dniem 1 stycznia 2017 r. rozliczenia podatkowe dokonuje wspólnie z miejskimi jednostkami budżetowymi. Miasto ma zamiar zbyć nieruchomości wchodzące w skład gminnego zasobu w zamian za nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2016 r., poz.2147, ze zm., w skrócie ugn). Miasto wskazało nieruchomości własne przeznaczone do zbycia oraz nieruchomości, które zamierza nabyć od Skarbu Państwa w ramach zamiany. Podkreśliło, że działki te zostały nabyte przez Skarb Państwa w latach 1999-2000 w zamian za zaległości podatkowe KWK "A", dwie z nich są zabudowane, pięć przedmiotem dzierżawy i jedna przeznaczona na działalność gospodarczą w zakresie skupu surowców wtórnych. Wartość nieruchomości Miasta jest wyższa od wartości nieruchomości Skarbu Państwa o 583 317 zł, jednakże, zgodnie z Uchwałą Rady Miasta Z. z [...] r. Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zamianę nieruchomości pomiędzy Gminą Miejską Z. a Skarbem Państwa bez obowiązku dopłaty, zamierza dokonać zamiany na warunkach wskazanych w uchwale.
Zdaniem Wnioskodawcy, o uznaniu czynności za podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT nie przesadza zawarcie umowy cywilnoprawnej miedzy Miastem i Skarbem Państwa (reprezentowanych przez Prezydenta Miasta), ale także cel transakcji, charakter występujących w niej stron i ekwiwalentność świadczeń.
W związku z powyższym zadano pytanie:
Czy zamiana nieruchomości pomiędzy Miastem Z. (miasto na prawach powiatu) a Skarbem Państwa (jako podmiotem publicznym, dokonana na podstawie art. 14 ust. 3 ugn), przy której Miasto odstępuje od uzyskania dopłaty różnicy wartości nieruchomości jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż obie strony umowy nie występują dla tej transakcji jako podatnicy podatku VAT, zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy VAT?
W ocenie Wnioskodawcy, Miasto Z. oraz Skarb Państwa (reprezentowany przez Prezydenta Miasta Z.) dla transakcji zamiany nieruchomości nie są podatnikami podatku VAT (art. 15 ust. 1 ustawy VAT), gdyż występują w roli organów władzy publicznej (wyłączonych z mocy art. 15 ust. 6 ustawy VAT), a czynność ta choć udokumentowana umową cywilnoprawną, jest możliwa tylko w sferze publicznoprawnej (i nie może być dokonana w sferze komercyjnej). Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 3 ugn istnieje możliwość odstąpienia od dopłaty różnicy wartości nieruchomości.
Organ podatkowy stanowisko wnioskodawcy uznał za nieprawidłowe.
Podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy VAT stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Przez towary rozumie się zatem rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. W pojęciu tym mieszczą się także grunty oraz budynki i budowle trwale z gruntem związane (art. 45 i 46 Kodeksu cywilnego, w skrócie Kc). Natomiast art. 603 Kc definiuje umowę zamiany, do której stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży (art. 604 Kc).Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą własność rzeczy w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej rzeczy. Biorąc powyższe pod uwagę, zamianę nieruchomości w świetle ustawy o podatku od towarów i usług traktuje się jako odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z przytoczonych regulacji wynika, że - co do zasady - opodatkowaniu podlegają czynności odpłatne, przy czym nie wynika z nich, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne, może również przybrać postać rzeczową - zapłata w innym towarze lub usłudze albo mieszaną - zapłata, w części pieniężna i w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.
Organ podkreślił, że Wnioskodawca jest miastem na prawach powiatu, realizuje działania publiczne jak również podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT (usługi najmu, dzierżawy, sprzedaży nieruchomości) i jest podatnikiem tego podatku.
Biorąc powyższe pod uwagę, zamianę nieruchomości w świetle ustawy o podatku od towarów i usług traktuje się jako odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 158 Kc umowa przeniesienia własności nieruchomości ma formę aktu notarialnego, taką sama formę ma umowa zamiany nieruchomości i jest czynnością cywilnoprawną.
Dalej organ stwierdził, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika, którego definicje zawarł w art. 15 ust. 1 ustawy VAT, a wyłączenie w ust. 6 tego przepisu - nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Z regulacji tej wynika, że co do zasady organy władzy publicznej są podatnikami podatku VAT w zakresie czynności cywilnoprawnych wykonywanych przez te podmioty w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. sprzedaży nieruchomości, zamiany, wynajmu, dzierżawy.
Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz okoliczności sprawy organ wskazał, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w sytuacji zamiany nieruchomości dochodzi do dwóch odrębnych odpłatnych dostaw spełniających definicję zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy VAT. Przy czym odpłatność za nieruchomość w obu tych przypadkach stanowi inna nieruchomość. Z uwagi na fakt, że zamiana nieruchomości pomiędzy Gminą a Skarbem Państwa jest czynnością cywilnoprawną, dla dostawy tej nie znajdzie zastosowania wyłączenie od opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy VAT. Powyższe wynika z faktu, że zamiana nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną, której przedmiotem - w świetle art. 2 pkt 6 ustawy - są towary.
Zgodził się z Wnioskodawcą, że powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - (Dz. Urz. UE L Nr 347 s. 1, ze zm.).
Dalej organ zauważył, zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.) organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta), a na podstawie art. 11 ust. 1 ugn (...) organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.
Jednocześnie, w świetle art. 11a ugn przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub czynności procesowych podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Jak wynika z art. 4 pkt 9b1 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o staroście, należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu.
Zgodnie z art. 21 ugn, do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa.
Zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60 oraz art. 60a, starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a w szczególności (...) zbywają oraz nabywają, za zgodą wojewody, nieruchomości wchodzące w skład zasobu, z zastrzeżeniem art. 17 ugn (art. 23 ust. 1 pkt 7);
W myśl art. 25 ust. 1 ugn, gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Stosownie do treści art. 14 ust. 3 tej ustawy, nieruchomości mogą być przedmiotem zamiany między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami, bez obowiązku dokonywania dopłat w przypadku różnej wartości zamienianych nieruchomości.
Organ podkreślił, że w świetle art. 33 Kc, osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. W myśl art. 34 Kc Skarb Państwa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nie należącego do innych państwowych osób prawnych.
Z powyższych regulacji wynika, że Prezydent Miasta na prawach powiatu - jako reprezentant Skarbu Państwa - może podejmować wobec majątku Skarbu Państwa tylko ściśle sprecyzowane działania. Czynności te mają przede wszystkim charakter publicznoprawny, a przy tym administracyjny. Jeżeli nawet prezydent zmierza do zbycia (nabycia), czy też wydzierżawienia, wynajęcia, albo użyczenia określonych nieruchomości, to czynności te - co do zasady - wymagają zgody właściwego wojewody. Tym samym nie są to autonomiczne decyzje prezydenta, które mogłyby przesądzać o jego uprawnieniach zbliżonych do właścicielskich.
Przechodząc na grunt podatku od towarów i usług - nie można uznać, że gmina (jako podatnik podatku od towarów i usług), władając na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, określonymi dobrami należącymi do Skarbu Państwa, może nimi swobodnie dysponować tak jak właściciel. Gmina włada i gospodaruje nimi, gdyż taki obowiązek został na nią nałożony w drodze ustawy, jednak władztwo to objawia się przede wszystkim w czynnościach techniczno-administracyjnych.
Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że Prezydent Miasta w przedmiotowej sprawie działa w dwojakiej roli. Z jednej strony przekazuje nieruchomości należące do Miasta na rzecz Skarbu Państwa, z drugiej natomiast reprezentuje ten Skarb Państwa i przejmuje działkę należącą do Miasta. Zmieni się zatem właściciel przedmiotowych nieruchomości.
Prezydent miasta na prawach powiatu nie może być podatnikiem gdyż nie prowadzi samodzielnie działalności gospodarczej. Nie działa na własny rachunek i własna odpowiedzialność. Nie jest też wyodrębnioną jednostką organizacyjną. W każdym przypadku podatnikiem jest Miasto(gmina) i ona dokonuje rozliczenia podatku VAT.
Zmiana właściciela nieruchomości spowoduje, że Miasto nie będzie mogło już dysponować przedmiotowym towarem (gruntem) jak właściciel. Wynika to m. in. z powołanego wyżej art. 23 ust. 1 pkt 7 ugn, zgodnie z którym Prezydent może zbyć nieruchomość należącą do zasobu Skarbu Państwa jedynie za zgodą wojewody. To samo dotyczy najmu i użyczenia nieruchomości na czas nieokreślony lub też na czas dłuższy niż 3 lata (art. 23 ust. 1 pkt 7a ww. ustawy).
Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz okoliczności sprawy organ wskazał, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w sytuacji zamiany nieruchomości dochodzi do dwóch odrębnych odpłatnych dostaw spełniających definicję zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy VAT. Z uwagi na fakt, że zamiana nieruchomości pomiędzy gminą (miastem) a Skarbem Państwa jest czynnością cywilnoprawną, dla dostawy tej nie znajdzie zastosowania wyłączenie od opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy VAT.
Nie zgadzając się z wydaną interpretacją Miasto Z. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której wniosło o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości, jako wydanej z naruszeniem art. 15 ust. 6 ustawy VAT, przez uznanie Miasta Z. za podatnika w związku z błędnym przyjęciem, że czynność zamiany nieruchomości miedzy miastem na prawach powiatu a Skarbem Państwa, dokonana w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest czynnością niepodlegającą wyłączeniu wskazanemu w art. 15 ust. 6 ustawy VAT.
W uzasadnieniu skargi Miasto Z. podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko. W uzasadnieniu podkreśliło brak ekwiwalentności świadczenia akceptowanego przez ustawę i brak podstaw uznania za czynność w ramach działalności gospodarczej.
Odpowiadając na skargę organ powołał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi wskazując na ugruntowane już w tym zakresie orzecznictwo sadów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z 14 grudnia 2015 r., sygn.. akt III SA/GL 1093/15, WSA w Warszawie z 30 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3384/14).
Postanowieniem z 29 maja 2018 r. postępowanie sądowe było zawieszone z racji zawisłości przed TSUE pytania prejudycjalnego NSA z 14 września 2016 r. sprawie I FSK 1857/13. Sygnatura sprawy zawisłej w TSUE C-665/16. Postępowanie podjęto ponieważ 13 czerwca 2018 r. TSUE wydał wyrok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest interpretacja prawa podatkowego w oparciu o art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako: ppsa) sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 a p.p.s.a. ( w tym pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach) uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.
W niniejszej sprawie spór odnosi się do zdarzenia przyszłego i dotyczy wyłącznie stanowiska organu interpretującego uznającego zamianę nieruchomości pomiędzy Miastem na prawach powiatu a Skarbem Państwa, bez dopłaty za czynność dostawy towaru w rozumieniu ustawy VAT, dokonanej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez Miasto na prawach powiatu a nie czynność wykonaną w ramach władztwa publicznego wynikającego z ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Miasto Z. we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wyczerpująco przedstawiło stan faktyczny, który nie był przedmiotem sporu i został prawidłowo przyjęty przez organ. Stał się on przez to również podstawą sądowej kontroli.
Należy przypomnieć, że strona skarżąca prezentuje stanowisko, że umowa zamiany nieruchomości pomiędzy miastem na prawach powiatu a Skarbem Państwa nie będzie dostawą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, gdyż jest czynnością podlegającą wyłączeniu z opodatkowania na mocy art. 15 ust. 6 ustawy VAT, gdyż nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej praz urzędów obsługujących te organy w zakresie zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Odmienne stanowisko zajął Minister Finansów, uznając zaprezentowane stanowisko za nieprawidłowe, gdyż w stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły przesłanki wyłączenia planowanych czynności z opodatkowania podatkiem VAT.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podzielił stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej interpretacji i jego obszerną argumentację wynikającą z obowiązujących przepisów prawa, które zostały przez organ podatkowy przywołane. W szczególności art. 2 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 594), z którego wynika, że gmina posiada osobowość, art. 23 ust.1 pkt 7 ugn, który stanowi, że zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują (...) starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a w szczególności zbywają oraz nabywają, za zgodą wojewody, nieruchomości wchodzące w skład zasobu, z zastrzeżeniem art. 17.
Z powyższego wynika, że w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa określone uprawnienia ustawa przyznaje staroście (prezydentowi miasta na prawach powiatu, a nie jednostce samorządu terytorialnego, którą reprezentuje) i są one ściśle zdefiniowane oraz ustawowo ograniczone, a możliwość dokonania pewnych czynności prawnych uzależniona jest od zgody wojewody lub innego organu (por. art. 14 ust. 5 ugn).
Przywołane regulacje wskazują, że wraz z zawarciem umowy zamiany zmieni się podstawa dysponowania nieruchomościami stanowiącymi przedmiot zamiany z prawa własności na posiadanie zależne i odwrotnie, a po dokonaniu czynności zamiany Wnioskodawca wykonywać będzie w stosunku do każdej z zamienionych nieruchomości uprawnienia nie te same, ani nawet takie same jak przed zamianą, lecz inne. Nadto co do nieruchomości własnych gmina jako osoba prawna (a ściślej jej organ wykonawczy) wykonuje czynności we własnym imieniu i na własną rzecz, zaś w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, którymi gospodaruje starosta (a zatem nie gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, tylko jej organ) będą one wykonywane przez starostę w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Wreszcie kompetencje tego organu są ściśle określone ustawowo i nie pokrywają się z uprawnieniami właścicielskimi.
Nie można zatem podzielić poglądu Wnioskodawcy, że w realiach rozpatrywanej sprawy nastąpi zmiana właściciela wyłącznie na gruncie cywilnoprawnym, gdyż jaki wtedy byłby cel planowanej zamiany. Prezydent Miasta działa w dwojakiej roli. Z jednej strony przekazuje nieruchomości należące do Miasta na rzecz Skarbu Państwa, z drugiej natomiast reprezentuje Skarb Państwa. Faktem też niespornym pozostaje, że Prezydent Miasta nie jest podatnikiem podatku VAT, gdyż nie prowadzi samodzielnie ani na własny rachunek żadnej działalności gospodarczej. Nie jest wyodrębniona jednostką administracyjną. Podatnikiem jest Gmina i ona dokonuje rozliczeń podatku VAT. W tym zakresie tez nie wystąpiły rozbieżności w stanowiskach organu i Wnioskodawcy. Spór dotyczy uznania przez wnioskodawcę, że zamiana nieruchomości nie jest dostawą, gdyż po obu stronach transakcji występuje ten sam podmiot - Prezydent Miasta. W domyśle nie dochodzi zatem do przeniesienia prawa własności. Z przyczyn wskazanych wyżej stanowisko to jest niezasadne. Prezydent reprezentuje bowiem dwa różne podmioty, raz Gminę a raz Skarb Państwa. Po podpisaniu umowy zamiany, żadna ze stron transakcji nie będzie już właścicielem przedmiotu zamiany. Innymi słowy własność działek Gminy przejdzie na Skarb Państwa i odwrotnie. W tym miejscu należy wskazać, że każda inna transakcja zamiany nieruchomości przez Gminę będzie transakcją opodatkowaną. Wyłączenie Gminy z kategorii podatników w tym zakresie stanowiłoby znaczące naruszenie konkurencji (zobacz Opinia Rzecznika Generalnego z 22.02.2018 r. w sprawie C-665/16 pkt 28 czy wyrok TSUE z 16.09.2008 r. C-288/07, pkt 21). TSUE wskazał, że gmina działa jako podatnik, nawet jeżeli działa jako podmiot prawa publicznego, gdy wykonuje te same transakcje, które wykonują podmioty prywatne (inni przedsiębiorcy). Taka sytuacja występuje w kontrolowanej sprawie , gdyż Gmina może i dokonuje zamiany nieruchomości z innymi podmiotami czy przedsiębiorcami i wtedy działa jako podatnik. W tym zakresie nie ma wątpliwości ani sporu.
Dlatego Sąd uznał za nieuprawnione stwierdzenie Wnioskodawcy.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane regulacje prawne oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i TSUE Sąd doszedł do przekonania, że zamiana nieruchomości, o której mowa we wniosku, będzie czynnością opodatkowaną (odpłatną dostawą towarów). Jako taka, winna być stosownie udokumentowana oraz odzwierciedlona w ewidencjach podatkowych i deklaracji VAT.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje i podziela stanowisko i jego argumentację zaprezentowane uchwale 7 sędziów NSA z 8 września 2014 r. sygn. akt I FPS 7/13 oraz wyrażone w wyrokach WSA w Gliwicach sygn. akt III SA/GL1094/15 z 25.11.2015 r., III SA/GL 1219/14 z 8.01.2015 r. czy III SA/GL 661/15 z 29.09.2015 r. (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) Wyroki te są prawomocne, gdyż skargi kasacyjne zostały oddalone. Swoje stanowisko w tej kwestii wyraził TSUE w wyroku C-665/16 z 13.06.2018 r.
Konkludując, Minister Finansów w stanie faktycznym opisanym przez skarżącą dokonał prawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, że zamiana nieruchomości pomiędzy Miastem na prawach powiatu reprezentowanym przez Prezydenta Miasta a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Prezydenta Miasta na prawach powiatu jako odrębnymi osobami prawnymi stanowi dwie odrębne dostawy spełniające dostawę w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o dla dostawy tej nie wystąpi wyłączenie od opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy VAT. Z uwagi, że zamiana ta jest czynnością cywilnoprawną,
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że nieuzasadnione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 15 ust. 6 ustawy VAT a Sąd z urzędu nie dopatrzył się uchybień zaskarżonego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło