III SA/Gl 1760/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w B. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty środków pochodzących z budżetu Województwa [...] postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga "A" w B. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z [...] r. nr [...], w przedmiocie zwrotu środków pochodzących z budżetu Województwa [...]. W skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, zarzucając organowi naruszenie: - art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( t.j.: Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, ze zm. zwanej dalej ustawą o rehabilitacji); - art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej k.p.a.). W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że Zarządu Województwa [...] dniu [...]r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie zwrotu środków pochodzących z budżetu Województwa [...] w kwocie [...] zł. Następnie sporną uchwałą z [...]r. w sprawie zmiany uchwały własnej z [...]r. zażądał zwrotu wyższej kwoty należności, podwyższając pierwotną kwotę [...] zł o odsetki od należności głównej. Pismem z [...]r. strona skarżąca wezwała Zarząd do usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że uchwała została podjęta w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. Nadto w żaden sposób nie została uzasadniona, mimo iż zmienia sytuację prawną skarżącego. Pismem z [...]r. organ poinformował, że niewłaściwa podstawa prawna została powołana na skutek oczywistej omyłki pisarskiej. Wyjaśnił też, że sposób naliczenia odsetek został już uzasadniony w innym piśmie. Z tym stanowiskiem nie zgodziła się strona skarżąca, argumentując, iż sposób postępowania organu, gdy bez żadnego uzasadnienia zmienia akt administracyjny wywołujący skutki dla indywidualnego odbiorcy, pozostaje w rażącej sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Strona swe prawo do wniesienia skargi wywiodła z art. 50, art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 5 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej odrzucenie, argumentując, iż sporna uchwała nie jest aktem administracyjnym. Środki, których zwrotu żąda organ przekazane zostały skarżącemu na podstawie aneksu z [...] r. sporządzonego do umowy zawartej [...]r. Nadto żądanie zwrotu kwot wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem ma swoje umocowanie w § 3 pkt 2 tego aneksu. W tym stanie rzecz za niezasadne uznał zarzuty skargi, wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuci skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei w myśl art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na te czynności lub akty zakresu administracji publicznej (niebędące decyzjami lub postanowieniami), które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tym miejscu wskazać trzeba, że przedmiotem sporu między stronami jest zwrot środków pochodzących z budżetu Województwa [...] przekazanych przez Marszałka Województwa na bieżącą działalność zakładu aktywności zawodowej, przyznanych z mocy aneksu z [...]r. sporządzonego do umowy nr [...] z [...]. Aneks ten został zawarty stosownie do art. 29 ust. 3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, który stanowi, że: "koszty działania zakładów aktywności zawodowej są współfinansowane ze środków Funduszu, z zastrzeżeniem art. 68c ust. 2 pkt 1, oraz ze środków samorządu województwa w wysokości co najmniej 10 %, z tym że procentowy udział samorządu województwa w kosztach może być zmniejszany, pod warunkiem znalezienia innych źródeł finansowania działania zakładu aktywności zawodowej." W kwestii charakteru prawnego uchwały samorządu województwa w sprawie odmowy udzielenia pożyczki, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt II GPS 1/06, który stwierdził, że: "odmowa udzielenia prowadzącemu zakład pracy chronionej przez samorząd województwa pożyczki, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), nie jest sprawą sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 1 w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)" oraz, że na odmowę udzielenia takiej pożyczki nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W uzasadnieniu uchwały podniesiono m.in., że nie może być wątpliwości co do cywilnoprawnego charakteru takiej umowy pożyczki. W art. 32 a ustawy o rehabilitacji określono wprost tryb udzielania pomocy poprzez zawarcie umowy, a w art. 35 dotyczącym zadań samorządu województwa do tych zadań zaliczono udzielanie pomocy zakładom pracy chronionej zgodnie z art. 32 a), a więc ponownie odwołano się do umownego trybu udzielania pomocy. Analizowane przepisy prawne nie zawierają przesłanek pozwalających na przyjęcie, że w ramach ogólnej sprawy o udzielenie pożyczki na podstawie umowy można wyodrębnić sprawę administracyjną, w której rozstrzyga się władczo o przyznaniu lub odmowie przyznania pożyczki. Zaliczenie środków PFRON-u do funduszy celowych, mających charakter publicznoprawny nie odbiera czynnościom dotyczącym gospodarowania tym funduszem charakteru cywilnoprawnego. Sam przedmiot działania nie jest bowiem wystarczającą przesłanką do uznania, iż samorząd województwa może działać w tym zakresie tylko w formie aktów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że jeżeli podstawą udzielenia wsparcia finansowego jest umowa cywilnoprawna, to taki też charakter mają czynności związane z jej zawarciem. Oznacza to, że przepisy ustawy wykluczyły organy administracji publicznej od działania na podstawie przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 187 § 2 p.p.s.a. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w tej uchwale. Przechodząc zatem na grunt rozpoznawanej sprawy zgodzić się należy z organem, że środki, których zwrotu żąda organ przekazane zostały skarżącemu na podstawie aneksu z [...]r. sporządzonego do umowy z [...]r. Aneks został zawarty na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej. Nadto żądanie zwrotu kwot wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem ma swoje umocowanie w § 3 pkt 2 tego aneksu. Zatem uprawnionym jest pogląd, że skoro podstawą udzielenia wsparcia finansowego dla strony skarżącej jest umowa cywilnoprawna, to taki też charakter mają czynności związane nie tylko z jej zawarciem, ale również z jej wykonywaniem. Pogląd ten znajduje poparcie w omawianej uchwale NSA z 29 marca 2006 r. sygn. akt II GPS 1/06, w której stwierdzono, że umowy zawierane przez Zarząd Województwa z zakładami aktywności zawodowej mające swoje umocowanie w ustawie o rehabilitacji zawodowej mają charakter cywilnoprawny. W tej sytuacji żądanie zwrotu niewykorzystanych kwot także ma charakter cywilnoprawny, bez względu na to w jakiej formie zostanie podjęte. Albowiem wezwanie do zwrotu w formie uchwały nie przesądza o tym, że sprawa ma charakter administracyjny. W tym stanie rzeczy rozpoznawana sprawa nie jest sprawą sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 1 w związku z art. 3 p.p.s.a. Na żądanie zwrotu przekazanych kwot, o którym mowa w spornej uchwale Zarządu Województwa, nie przysługuje zatem skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tego względu zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej, albowiem przedmiot rozpoznawanej sprawy nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 - art. 5 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę.