III SA/Gl 1767/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-02-16
Skład orzekający: Anna Apollo, Marzanna Sałuda, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Celnej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w podatku akcyzowym zostało wydane prawidłowo, w szczególności czy doręczenie decyzji organu I instancji było skuteczne zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej było skuteczne, ponieważ organ wykazał, że adresat został prawidłowo zawiadomiony o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej, a 14-dniowy termin do wniesienia odwołania minął przed datą złożenia odwołania. Uchybienia w ustaleniach faktycznych organu odwoławczego nie miały wpływu na wynik sprawy, wobec czego skarga została oddalona.Stan faktyczny
A.K. otrzymała decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za grudzień 2005 r. Decyzja została doręczona na adres prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdyż odwołanie zostało złożone po upływie 14-dniowego terminu liczonego od doręczenia decyzji. Skarżąca kwestionowała skuteczność doręczenia i terminowość odwołania, wskazując na niedoręczenie decyzji na adres zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant St. sekr. sąd Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym z powołaniem się na art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.) Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania na od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] określającej A. K. zobowiązanie, a zarazem zaległość podatkową w podatku akcyzowym za grudzień 2005 r.
W uzasadnieniu ustalił, iż decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] [...] podatniczce doręczono skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, na adres prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, przesyłką poleconą w dniu [...] r. Bowiem pierwsze awizo przesyłki miało miejsce [...] r., zatem 14 dniowy termin, o jakim mowa w art. 150 § 2 mijał [...] r.
Przypomniał, że zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej korespondencje adresowana do osoby fizycznej doręcza się w ich miejscu zamieszkania lub pracy. W sytuacji, gdy pod domowym adresem nie zastanie się adresata, ani nie będzie dorosłego domownika lub sąsiada, który zobowiąże się oddać doręczaną przesyłkę, pozostawia się ją w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o tym fakcie pozostawia się w skrzynce pocztowej. Przesyłkę na poczcie przechowuje się przez okres 14 dni. W tym przypadku, zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej doręczenie uważa się skuteczne z upływem 14 dnia od dnia dokonania zawiadomienia o złożeniu jej w urzędzie pocztowym.
Dalej zauważył, że pismem z dnia [...] r. podatniczka wystąpiła do organu podatkowego z żądaniem, aby w przypadku zwrotu korespondencji wysłanej na adres komisu samochodowego ( miejsca pracy) kierowano ponownie na jej adres w U. przy ul. [...]. Dlatego po zwróceniu korespondencji zawierającej zaskarżoną odwołaniem decyzję organ pierwszej instancji przesłał raz jeszcze decyzję podatniczce na wskazany przez nią adres. Odwołanie wniosła listem wysłanym na adres organu [...] r. Tymczasem 14-dniowy termin do jego wniesienia, zgodnie z art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej kończył się [...] r. Wobec tego odwołania nadane w urzędzie pocztowym [...] r. zostało wniesione z uchybieniem wskazanego terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. K. domagała się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K., jako wydanego z naruszeniem art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie decyzji organu I instancji na adres miejsca zamieszkania skarżącej.
Uzasadniając swoje zarzuty podkreśliła, że zaskarżoną odwołaniem decyzję otrzymała, nie jak ustalił organ odwoławczy [...] r. lecz [...] r. Stąd też odwołanie z [...] r. zostało wniesione w terminie. Zaznaczyła także, ze organ I instancji naruszył art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej. Bowiem w sytuacji, gdy nie można adresatowi doręczyć korespondencji w miejscu pracy należy to uczynić na adres miejsca zamieszkania. Tak tez postąpił organ podatkowy. Stąd błędny, w ocenie skarżącej był pogląd Dyrektora |Izby Celnej, że doręczeni było skuteczne już [...] r., a nie, jak uważa skarżąca [...] r.
Na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącej dodatkowo stwierdził, iż organ podatkowy z innych spraw wiedział, że skarżąca opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem i dużo czasu spędza w domu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi w całości podtrzymał swoje argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie zgodził się zarzutami naruszenia przepisów procesowych. Wyjaśnił, dlaczego dokonał takiej, a nie innej oceny faktów i okoliczności sprawy. W jego ocenie prawidłowo zastosowano przepisy o doręczeniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją lub postanowieniem ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna.
Sąd podziela konkluzję Dyrektora Izby Celnej w K. co do skutecznego doręczenia przez organ I instancji decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. W myśl bowiem art. 150 ustawy - Ordynacja podatkowa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Stosownie do § 2 tego przepisu zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Doręczenie uregulowane w art. 150 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi doręczenie zastępcze. Skuteczne doręczenie pisma w trybie zastępczym uwarunkowane jest od spełnienia dwóch przesłanek: złożenie pisma na określony czas (14 dni) w placówce pocztowej bądź urzędzie gminy i pozostawienie zawiadomienia o miejscu złożenia pisma. Przyjęcie tzw. fikcji doręczenia pisma możliwe jest więc po uprzednim ustaleniu, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy adresat został zawiadomiony w sposób określony w art. 150 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Ustalenie spełnienia tego warunku daje podstawę do przyjęcia, że adresat miał faktycznie możliwość uzyskania wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy oraz że swoim zaniechaniem uchybił obowiązkowi dochowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Dla uznania zatem, że wspomniana już decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącej w trybie art. 150 ustawy - Ordynacja podatkowa konieczne było wykazanie przez organ, że właściwy miejscowo Urząd Pocztowy w Z. zawiadomił skarżącą w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać. Zauważyć w tym miejscu należy, że organ odwoławczy, chociaż wadliwie ustalił, że pierwszego awiza listu zawierającego decyzje organu I instancji dokonano [...] r., a nie, jak wynika z zapisów zamieszczonych na kopercie zawierającej korespondencje i dowodzie doręczenia [...] r., (dokonano także powtórnego awiza) prawidłowo uznał, że 14-dniowy termin, o jakim mowa w przytoczonym już art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, mijał [...] r. Dlatego też 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej minął, nie jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu [...] r., lecz [...] r.
W konkluzji stwierdzić zatem należy, że odwołanie wniesione [...] r. co do zasady naruszało termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wyliczenie miejsc, w których może zostać dokonane doręczenie oraz wskazanie na możliwość doręczenia na adres poczty elektronicznej, zostało dokonane w sposób równoważny. Nie jest zatem istotna kolejność, sprowadzająca się do przyznana pierwszeństwa doręczeniu określonemu w art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej. Sposób doręczenia, który może mieć zastosowanie dopiero w dalszej kolejności (po uprzedniej próbie doręczenia w trybie art. 148 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej), został określony w § 3 tego przepisu. Będzie on jednak miał miejsce, gdy doręczenie opisane w § 1 art. 148 nie będzie możliwe, także przy zastosowaniu norm art. 150 Ordynacji podatkowej. Pamiętać także należy o tym, że dopuszczalne jest doręczenie pisma w miejscu pracy, bez uprzedniej próby doręczenia w miejscu zamieszkania, przy czym wybór kolejności miejsc doręczenia spośród wymienionych w art. 148 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej należy do organu podatkowego.
Zauważyć także należy, że doręczając decyzję podatniczce na jej domowy adres organ I instancji w dołączonym do niej piśmie z [...] r. wyraźnie zaznaczył, że decyzję wymiarowa za grudzień 2005 r. uznano za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej z dniem [...] r. Skoro skarżąca to pismo wraz z decyzją otrzymała [...] r., miała jeszcze możliwość wniesienia odwołania z zachowaniem terminu liczonego od dnia [...] r.
W świetle normy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi uchybienie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie sąd dopatrzył się po stronie organu odwoławczego błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia kwestii terminowości wniesienia odwołania. Niemniej te uchybienia, w świetle ustaleń poczynionych przez sąd w oparciu o dowód doręczenia decyzji wysłanej na adres miejsca pracy-prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą, nie miały wpływu na wynik postępowania. Zaskarżone postanowienie ostatecznie odpowiada prawu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło