III SA/Gl 1769/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 6 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, skarżący M.K. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, strona podniosła, że prowadzi razem ze swoją żoną nieduże gospodarstwo rolne ([...] ha użytków rolnych) i dochód z tego gospodarstwa jest jedynym źródłem utrzymania dla małżonków K. Niezależnie od tego, że w bieżącym roku pozbawiono stronę płatności obszarowej i uzupełniającej za [...] r., to jeszcze w maju tego roku gospodarstwo strony zostało dotknięte klęską powodzi. W tym stanie rzeczy, tegoroczne zbiory będą małe, a na niektórych terenach w ogóle nie będzie zbiorów. W tej sytuacji dochód z gospodarstwa będzie wyraźnie niższy, a ponadto trzeba będzie zakupić paszę na zimę, co pociągnie za sobą jeszcze dodatkowe koszty. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną G. Z prowadzonego gospodarstwa rolnego osiągają dochód miesięczny w graniach średnio [...] zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani innych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Do wniosku o prawo pomocy, skarżący dołączył protokół z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych przez powódź, sporządzony przez stosowną Komisję. Oszacowanie nastąpiło w dniu [...] r. Z protokołu tego wynika, że szkody w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez stronę skarżącą wynoszą 58,14 % średniej rocznej produkcji, a kwota stanowiąca obniżenie przychodu w wyniku szkód spowodowanych powodzią wynosi wg tego oszacowania [...] zł. W protokole tym zanotowano, że właściciel gospodarstwa nie otrzymał jeszcze odszkodowania i jednocześnie, zamierza skorzystać z kredytu na wznowienie produkcji rolnej. Pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Skarżący został wezwany do: - nadesłania odpisów lub kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych złożonych przez skarżącego i jego małżonkę (lub ich wspólnego zeznania podatkowego) za rok [...]; - przedłożenia aktualnego zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego (tj. przy ul. [...] w K.); - podania orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; - udokumentowania tytułu prawnego, jaki przysługuje skarżącemu do domu o wielkości [...] m2 i nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, opisanych w rubryce 7.1 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF (np. wypisem z księgi wieczystej, kopią stosownego aktu notarialnego). W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia [...] r., wnioskodawca ponownie oświadczył, że prosi o przyznanie prawa pomocy ze względu na jego trudną sytuację finansową spowodowaną tegorocznymi deszczami i ubiegłoroczną suszą. Do pisma tego dołączył jedynie wydruk elektroniczny z "A" w K., z którego wynika jedynie to, że w [...] r. wypłacił ze swojego rachunku kwotę [...] zł, stanowiącą zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju opałowego za [...] r. Oprócz tego wydruku skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów, o które był wezwany cytowanym wyżej pismem referendarza sądowego. Jednocześnie w swoim piśmie z dnia [....] r., stanowiącym w istocie reakcję na to wezwanie w ogóle nie ustosunkował się do treści żądania. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M.K. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, w ocenie rozpoznającego wniosek, żądanie skarżącego zasługuje jednak na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie, wnioskodawca złożył jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie przedkładając jednak kompletu dokumentów, o które był wzywany, a które pozwalałyby na dokonanie wszechstronnej i wyczerpującej analizy żądania zawartego we wniosku. W praktyce skarżący nadesłał jedynie protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych tegoroczną powodzią i wydruk z rachunku bankowego, prowadzonego przez "A" w K. – tylko za [...] r. wnioskodawca zaniechał nadesłania jakichkolwiek pozostałych dokumentów, nie podał nawet w przybliżeniu, jakie są jego wydatki i koszty związane z aktualnym, bieżącym utrzymaniem. Należy jednak stwierdzić, że skarżący znajduje się w wyjątkowo trudnej i ciężkiej sytuacji. M.K. doznał szkód w wyniku klęski żywiołowej – powodzi, która miała miejsce w maju bieżącego roku. W następstwie powodzi skarżący doznał istotnej szkody w swoim gospodarstwie rolnym. Z protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie wnioskodawcy z dnia [...] r. wynika, że szkody w tym gospodarstwie wynoszą aż 58,14 % średniej rocznej produkcji. Jest więc to znaczna szkoda, tym bardziej, że gospodarstwo rolne stanowi jedyne źródło utrzymania skarżącego. Wnioskodawca znajduje się wiec niewątpliwie w ciężkiej sytuacji finansowej. Uwzględniając taki stan faktyczny, w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie jest on jednak w stanie uiścić kwoty [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.