III SA/Gl 1775/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Rektora Szkoły [...] w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Decyzją z 1 października 2021 r. o numerze 1/10/21 Rektor Górnośląskiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości im. K.Goduli w Chorzowie (dalej w skrócie jako "GWSP") utrzymał w mocy decyzję Dziekana GWSP z 3 sierpnia 2021 r., nr [...], o skreśleniu N.M. (dalej jako "Skarżąca") z listy studentów studiów niestacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku Terapia artystyczna. W podstawie prawnej swej decyzji Rektor wymienił: art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. w Dz.U. z 2021 r., poz. 478), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 33 ust. 1 Regulaminu Studiów w Górnośląskiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości im. K.Goduli. W jej uzasadnieniu stwierdził, że przyczyną skreślenia Skarżącej z listy studentów było zaleganie z płatnością za studia w kwocie 4.371,91 zł plus odsetki w wysokości 43,56 zł. Stan ten, zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy o szkolnictwie wyższym w zw. z § 30 ust. 4 Regulaminu studiów, daje podstawy do skreślenia studenta z listy studentów. W dalszej części uzasadnienia swej decyzji Rektor przedstawił rozliczenia ze Skarżącą, podkreślając, że GWSP kilkakrotnie wzywała Skarżąca do uiszczenia zaległych opłat, a sama Skarżąca miała wgląd w stan swoich finansów przez "Wirtualny Dziekanat". Uczelnia udzielała Skarżącej wyjaśnień telefonicznie i drogą elektroniczną. Pismo z wyjaśnieniem rozliczeń ze Skarżącą wysłano dwukrotnie do jej pełnomocnika, ale nie zostało odebrane. Rektor podkreślił, że od maja do lipca 2021 r. Skarżąca nie uiściła należnego czesnego, co oznacza zaleganie z czesnym za trzy kolejne miesiące i jest podstawą do skreślenia studenta zgodnie z § 14 Regulaminu odpłatności za studia i usługi edukacyjne, będącego częścią zawartej przez strony 6 października 2018 r. umowy o świadczenie usług edukacyjnych. W skardze na tę decyzję Skarżąca zarzuciła Rektorowi naruszenie art. 107 k.p.a. przez niedostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W głównej mierze zarzuty skargi dotyczą braku pełnych ustaleń co do tego, czy istniała podstawa faktyczna do skreślenia Skarżącej z listy studentów. Skarżąca stwierdziła ponadto, że decyzja o skreśleniu z listy studentów ma charakter uznaniowy i w związku z tym Rektor powinien wyjawić szczegółowo motywy i przesłanki swej decyzji, jak również wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności sprawy. Skarżąca zakwestionowała rozliczenia przedstawione przez Rektora twierdząc, że są niejasne i dowolne. Jej zdaniem Rektor zawyżył czesne w sumie o 2.059 zł, w sposób nieuzasadniony zaliczył jej wpłaty na poczet należności, których Skarżąca nie uznaje i dla których brak podstaw prawnych, a to opłaty za niezłożenie indeksu w terminie, za "wpis dziekański", za wezwania dotyczące wszczęcia postępowania o skreślenie z listy studentów. Rozliczenie jej wpłat bez uwzględnienia zawyżonego czesnego i dodatkowych opłat wskazuje na to, że Skarżąca nie ma zaległości w opłacaniu należności na rzecz GWSP. Rektor wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał swe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedstawił postanowienia zawartej ze Skarżącą umowy z 6 października 2018 r. o świadczenie usług edukacyjnych oraz postanowienia Regulaminu studiów i Regulaminu odpłatności za studia jako podstaw do naliczenia czesnego w wysokości wyższej od promocyjnej, naliczenia opłat za niezłożenie indeksu w terminie, opłat za tzw. wpis dziekański. Podkreślił przy tym, że Skarżąca nie uiściła czesnego za trzy kolejne miesiące od maja do lipca 2021 r., co stanowi samodzielną podstawę do skreślenia jej z listy studentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem oceny przez Sąd jest decyzja administracyjna Rektora GWSP o skreśleniu Skarżącej z listy studentów tej uczelni. Podstawą prawną decyzji jest przepis art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce o treści: Student może być skreślony z listy studentów w przypadku: niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Uchylenie tej decyzji, o co wnioskuje Skarżąca, byłoby możliwe w przypadku stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem prawa, a zarzutu tego Rektorowi postawić nie można. Obowiązek wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, o czym mowa w tym przepisie, określony został co do wysokości i zasad uiszczania w Regulaminie studiów oraz w Regulaminie odpłatności za studia, które powołane zostały w § 2 pkt 1 Umowy o świadczenie usług edukacyjnych zawartej przez strony 6 października 2018 r. Do umowy tej Skarżąca przystąpiła dobrowolnie, zobowiązując się do jej przestrzegania. Jeśli zatem trzeba ocenić, zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, czy Skarżąca nie wniosła opłat związanych z odbywaniem studiów, to punktem odniesienia muszą tu być postanowienia wspomnianych regulaminów o opłatach należnych od studentów. Skarżąca zarzuca ten sposób myślenia, abstrahuje od postanowień wiążącej ją umowy i regulaminów, wyznacza własny zakres należnych od niej opłat za studia. Tego sposobu myślenia Sąd nie akceptuje, gdyż pomija on zobowiązania umowne przyjęte przez Skarżącą, które wskazują na należne od niej opłaty. Skarżąca z definicji nie uznaje opłaty za nieterminowe złożenie indeksu oraz za uzupełnienie przez dziekana wpisu do karty okresowych osiągnięć studenta, tymczasem prawo uczelni do naliczenia tych opłat przewidziane jest w § 34 ust. 1 i w § 17 ust. 1 regulaminu. Rozliczając dokonane przez siebie wpłaty Skarżąca zalicza je na poczet czesnego, pomijając to, że były również inne wymagalne opłaty. Wysokość czesnego przyjmuje w kwocie 399 zł miesięcznie za cały okres studiów, podczas gdy było to czesne "promocyjne" i zgodnie z § 3 ust. 3 umowy opóźnienie z opłatą tego czesnego powoduje utratę promocji i prawo uczelni do domagania się czesnego na zasadach ogólnych. Opóźnienia Skarżącej w opłacaniu czesnego były wielokrotne i wynikają również ze złożonego przez Skarżącą wykazu, stanowiącego załącznik do skargi. Nieuiszczenie czesnego przez trzy kolejne miesiące od maja do lipca 2021 r. Skarżąca tłumaczy tym, że opłaty ustalono w nielegalnej wysokości. Generalnie Skarżąca twierdzi, że uczelnia ma prawo domagać się od niej tylko tych opłat, z którymi skarżąca się zgadza. Jest to błędne podejście do sprawy. Raz jeszcze podkreślić należy, że strony określiły wzajemne prawa i obowiązki w umowie o świadczenie usług edukacyjnych i powołanych w niej regulaminach. Jest to umowa cywilnoprawna i sąd administracyjny nie będzie orzekał o jej zgodności z prawem, gdyż nie jest to jego właściwością. Sąd administracyjny zobowiązany jest do kontroli działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2022, poz. 329, dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Badając natomiast przesłanki wydania decyzji administracyjnej o skreśleniu studenta z listy studentów Sąd ocenia wykonanie postanowień tej umowy. Zanegowanie przez Skarżącą twierdzeń uczelni o tym, że zalega z opłatami za naukę opiera się na wadliwym założeniu, że wskazanych przez siebie opłat nie miała obowiązku uiścić albo nie miała obowiązku uiścić w takiej wysokości, jaka wynika z zestawienia przedłożonego przez uczelnię. Sąd nie podziela tego poglądu i nie uznaje, by Skarżąca skutecznie zakwestionowała wyliczenia opłat przedstawionych przez Rektora, a więc pozostaje na stanowisku, iż przesłanka skreślenia Skarżącej z listy studentów z art 108 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce polegająca na niewniesieniu opłat związanych z odbywaniem studiów została spełniona. Sąd nie podzielił poglądu Skarżącej, w myśl którego tylko nieuiszczenie czesnego, a nie innych opłat, mogło być podstawą do skreślenia jej z listy studentów, ponieważ tylko taką podstawę przewiduje § 14 Regulaminu odpłatności za studia i usługi edukacyjne (Nieopłacenie czesnego przez okres trzech miesięcy powoduje skreślenie z listy studentów). Regulamin opłat podzielony jest na rozdziały. § 14 zamieszczony jest w Rozdziale III Czesne, a zatem dotyczy konsekwencji nieuiszczenia czesnego, a już nie innych opłat. Nie jest to przepis, który reguluje generalnie przesłanki skreślenia z listy studentów, a tylko wskazuje na konsekwencje nieuiszczenia czesnego. Powołany tu już kilkakrotnie przepis art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przewiduje jako podstawę skreślenia z listy studentów niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów, a zatem wszelkich opłat należnych od studenta. Sąd nie podziela również poglądu, zgodnie z którym w przypadku decyzji uznaniowej obowiązkiem organu jest uzasadnienie, dlaczego wydał taką, a nie inną decyzję. Uznaniowość decyzji polega na tym, że w przypadku spełnienia się przesłanek do jej wydania swobodzie decyzyjnej organu pozostawione jest, czy wyda decyzję, czy nie. To odróżnia ten rodzaj decyzji od decyzji związanej, w której, w przypadku spełnienia przesłanek do jej wydania, organ nie ma wyboru, jest związany przepisem prawa i ma obowiązek ją wydać i to o określonej treści. Nie ma podstaw do wymagania od organu wydającego decyzję uznaniową, by uzasadnił, dlaczego nie wydał innej decyzji, bo byłoby to naruszeniem przyznanej mu uznaniowości. Ocena legalności takiej decyzji polega na sprawdzeniu, czy organ nie przekroczył przyznanego mu uznania, ponieważ orzekł w oparciu o przesłanki nieprzewidziane w przepisach prawa, w oderwaniu od stanu faktycznego, kierując się względami niemożliwymi do zaakceptowania z punku widzenia ogólnego porządku prawnego. Dopóki organ wydający decyzję uznaniową nie popełnia tego rodzaju błędów, dopóty sąd nie ma podstaw do ingerowania w przyznane mu uznanie administracyjne. Tak jest w niniejszej sprawie. Rektor wydał decyzję, do której upoważniał go przepis art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ustaliwszy uprzednio, że Skarżąca nie uiściła opłat związanych z odbywaniem studiów. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.