III SA/Gl 1785/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka komandytowa w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, pełnomocnik strony w piśmie zatytułowanym zażalenie wyjaśnił, iż zapłata nie jest możliwa z uwagi na fakt zawieszenia prowadzonej przez Spółkę działalności na okres dwóch lat oraz wystawienia tytułów egzekucyjnych, gdzie dochodzone należności z tytułu podatku VAT wynoszą [...] zł plus odsetki. Następnie w piśmie procesowym z dnia [...]r. sprecyzował, iż w związku z podanymi wcześniej okolicznościami domaga się zwolnienia z kosztów sądowych. Wniosek ten - zgodnie z wezwaniem referendarza z dnia 29 grudnia 2011 r. - powtórzony został na druku urzędowego formularza PPPr. W jego uzasadnieniu wskazano, iż działalność Spółki obejmowała sprzedaż towarów tekstylnych na targach i bazarach. Z powodu braku koniunktury od [...] r. zawieszono działalność. Zwolniony został również pracownik firmy, jako że Urząd Skarbowy w C. wszczął postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania podatku VAT za lata 2009 i 2010. Obecnie Spółka nie posiada rachunków bankowych, a jej kapitał podstawowy wynosi [...]zł. Ponadto z załączonych do wniosku dokumentów źródłowych w postaci sprawozdania finansowego ustalono, iż poniesiona w roku 2011 strata wynosiła [...] zł. Dodatkowo jako uzupełnienie powyższych danych do akt sprawy nadesłano: - zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. potwierdzające, iż od [...]r. Spółka nie składała deklaracji VAT-7, a jej zaległości z tytułu podatków wynoszą [...] zł i [...]zł; - postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] r., na mocy którego informacja o zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego; - pismo z dnia [...]r. wyjaśniające, iż lokal zgłoszony jako siedziba Spółki był wynajmowany na działalność, jednakże umowa została rozwiązana z chwilą zawieszenia działalności, na okres min. dwóch lat (aktualnie adres ten jest jedynie adresem do korespondencji, bez opłat); - bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za rok 2010, gdzie wykazany został zysk w kwocie [...]zł, a nadto zeznanie podatkowe wspólników za powyższy rok, gdzie zadeklarowane dochody wynosiły po [...]zł; - zaświadczenie o aktualnych dochodach komplementariusza, który z dniem [...]r. został zatrudniony na czas nieokreślony na stanowisku kucharz [...]za wynagrodzeniem 3.500,00 zł brutto, tj. 2.510,34 zł netto. Jednocześnie z pozostałych dokumentów źródłowych, w tym z wyjaśnień pełnomocnika Spółki zawartych w piśmie z dnia [...]r. ustalono, że żona komplementariusza, będąca komandytariuszem, od chwili zawieszenia prowadzonej działalności do nadal nie osiąga żadnych dochodów. Razem z dwójką dzieci zgłoszona jest do ubezpieczenia zdrowotnego swojego męża. Według złożonego oświadczenia nie posiadają oni żadnych ruchomości, nieruchomości czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Na ich utrzymaniu pozostaje jeszcze matka. Tymczasem saldo na rachunku bankowym komplementariusza na dzień [...] r. wynosiło 16,00 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz przedłożone do akt dokumenty źródłowe, prowadzi do wniosku, iż sytuacja finansowa skarżącej Spółki rzeczywiście nie pozwala pokryć nawet w minimalnym zakresie kosztów postępowania toczącego się przed tut. Sądem. Od [...] r. do nadal nie przeprowadziła bowiem żadnej transakcji, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (vide: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r.). W związku z zawieszeniem prowadzonej działalności nie osiągnęła też od tego czasu żadnych dochodów. Za ostatni rok obrotowy wypracowała przychód w wysokości [...] zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania rzędu [...]zł przyniósł stratę wielkości [...] zł (vide: rachunek zysków i strat za 2011 r.). Poza towarami, które nie zostały sprzedane, a które wyceniono na kwotę [...]zł jej aktywa obrotowe wynoszą [...]zł i [...] zł, podczas gdy aktywa trwałe w postaci środków transportu oszacowano na kwotę [...] zł (vide: bilans za 2011 r.). Zestawiając powyższe z ciążącymi na Spółce zaległościami z tytułu podatków, które na dzień [...] r. wynosiły [...]zł i [...]zł (vide: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.) uznać należało, iż wnioskodawca faktycznie zasługuje na dofinansowanie z budżetu Skarbu Państwa. Wprawdzie za zobowiązania spółki komandytowej zgodnie z art. 102 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Nie mniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego. Wspólnikami skarżącej Spółki było bowiem małżeństwo, które z chwilą zawieszenia prowadzonej działalności utraciło jedyne źródło utrzymania. W chwili obecnej tylko jedno z nich, tj. L.K. podjął zatrudnienie, a uzyskane z tego tytułu dochody w kwocie [...] zł netto nie mogą być uznane za wystarczające, skoro służą one zaspokojeniu nie tylko jego bieżących potrzeb, ale i jego niepracującej żony, dwójki ich dzieci oraz matki (vide: wyciąg z rachunku bankowego, którego saldo początkowe wynosiło [...] zł, a saldo końcowe na dzień [...] r. wykazało kwotę [...] zł). W tej sytuacji przyjąć należało, iż zarówno Spółka jak i jej wspólnicy nie dysponują dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.