III SA/Gl 179/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-04-17

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która została zwolniona z kosztów sądowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Spółka, która została już zwolniona z kosztów sądowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata, może być przyznane, gdy strona wykaże brak dostatecznych środków na pełne koszty postępowania.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wcześniejszym postanowieniem spółka została zwolniona z kosztów sądowych. Spółka wykazała brak środków na prowadzenie działalności gospodarczej, brak przychodów, straty finansowe oraz likwidację rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. U Z A S A D N l E N l E Dnia [...] r. (data stempla pocztowego) skarżąca spółka "A" z siedzibą w M. zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego podała, iż nie posiada żadnych środków, albowiem od [...] r. "nie prowadzi działalności gospodarczej". Dodatkowo w oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach, powołując się na zakres prowadzonej działalności, tj. [...], zadeklarowała kapitał zakładowy w kwocie [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok w wysokości [...] zł oraz stratę za [...] r. w kwocie [...] zł. Jednocześnie w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku do akt sprawy nadesłano kserokopie następujących dokumentów źródłowych: - bilans jednostki sporządzony na dzień [...] r. wraz z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową; - zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za [...] r. (tj. CIT-8), z treści którego wynika, że spółka nie osiągnęła w tym okresie żadnego przychodu; - deklaracje podatkowe VAT-7 za miesiące od [...] r. do [...] r. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r. strona oświadczyła, że bilans, rachunek zysków i strat oraz informacja dodatkowa za [...] r. zostaną przedłożone do zatwierdzenia na ZZW w terminie ustawowym, tj. [...] r. Ponieważ od [...] r. spółka nie prowadzi działalności gospodarczej nie posiada rachunków bankowych (dowód: przedłożone przy piśmie z dnia [...] r. zgłoszenie aktualizacyjne /NIP-2/ wraz z wypowiedzeniem z dnia [...] r., [...] r. oraz [...] r.). Ponadto nie zatrudnia żadnych pracowników (brak danych na temat wynagrodzeń i obłożeń na płace - ZUS), nie uzyskuje dochodów na pokrycie bieżących opłat (nie ponosi bowiem takich kosztów) i nie posiada żadnych kredytów i pożyczek. Co więcej "ostatnie obroty w kasie miały miejsce w [...] r., a dowody w tym zakresie zostały już przesłane przy piśmie z dnia [...] r." Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy), może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu (art. 245 § 3 ustawy), może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o ile ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy). W tym miejscu należy zauważyć, iż zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy nie mają obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strony, którym przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Ponieważ do tej kategorii należy również skarżąca spółka, albowiem postanowieniem z dnia 20 lipca 2007 r. zwolniono ją od kosztów sądowych czyli od opłat sądowych i wydatków - wobec powyższego, za bezprzedmiotowy uznać należało jej wniosek dotyczący przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie jej od kosztów sądowych. Stosownie jednak do postanowień art. 262 ustawy strony korzystające z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego. W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajdują bowiem przepisy art. 245 § 3 ustawy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 239 pkt 4 i art. 262 ustawy przesłanka przyznania stronie skarżącej – korzystającej już ze zwolnienia od kosztów sądowych - prawa pomocy obejmującego dodatkowe ustanowienie dla niej adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz przedłożone do akt kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżąca spółka "A" z siedzibą w M. wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, że nie posiada środków na ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Ostatnie obroty w kasie miały bowiem miejsce w [...] r. i wynosiły [...] zł (vide: oświadczenie z dnia [...] r.). Od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. nie przeprowadzono też żadnej transakcji, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (vide: deklaracje VAT-7), a w roku [...] i [...] nie uzyskano żadnych przychodów (vide: zeznania podatkowe CIT-8). Ponadto w latach [...] i [...] spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł i [...] zł (vide: załączony do akt bilans wraz z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową) i zlikwidowała posiadane rachunki bankowe (vide: zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2). W chwili obecnej – jak oświadczyła - nie zatrudnia pracowników i nie posiada żadnych środków trwałych, które mogłaby spieniężyć. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło