III SA/Gl 1790/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Wujek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów, nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Postępowanie zainicjowane takim wnioskiem należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 PPSA. Wzywanie do uzupełnienia braków formalnych takiego wniosku byłoby działaniem bezcelowym i prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, co jest sprzeczne z zasadą szybkości postępowania (art. 7 PPSA).
Stan faktyczny
Skarżący R. N. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym egzekucji należności pieniężnych. Wniosek ten został złożony po raz kolejny. Organ uznał, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z kosztów sądowych w sprawach dotyczących działania, bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, a zatem wniosek o zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. N na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty jest skarżący, wobec powyższego złożony po raz kolejny w tym zakresie wniosek nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu, zaś postępowanie nim zainicjowane – jako bezprzedmiotowe – należało umorzyć, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 powołanej wyżej ustawy. Wprawdzie wniosek ten zawarty w piśmie z dnia [...] r. nie czynił zadość wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 2 ustawy p.p.s.a. Okoliczność ta nie sprzeciwia się jednak powyższemu rozstrzygnięciu, gdyż w realiach tego konkretnego przypadku ma znaczenie drugorzędne. W sytuacji bowiem, gdy z góry wiadomo, że postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych podlegać będzie umorzeniu, gdyż wniosek dotyczy sprawy, w której strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, działaniem oczywiście bezcelowym byłoby wzywanie do nadesłania wypełnionego formularza w postaci druku PPF. Tym bardziej, że nie przyczyniłoby się to w żadnej mierze do wzmocnienia gwarancji procesowych strony. Przeciwnie prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ustawy p.p.s.a., który nakłada na sąd obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W świetle powyższego postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło