III SA/Gl 1795/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-05-22
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Brandys - Kmiecik, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania podatkowego z powodu uchybienia miesięcznego terminu na złożenie wniosku, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, mimo że strona twierdziła, iż dowiedziała się o możliwości wznowienia postępowania dopiero w dniu zasięgnięcia porady prawnej?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ strona uchybiła miesięcznemu terminowi na złożenie wniosku. Strona posiadała wiedzę o wydaniu decyzji podatkowych już w 2011 roku, co potwierdza wszczęcie postępowania karno-skarbowego opartego na tych decyzjach. Fakt nieznajomości prawa lub instytucji wznowienia postępowania nie zwalnia strony z obowiązku dochowania terminów procesowych.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za okres styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r., powołując się na art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Strona twierdziła, że nie miała wiedzy o wydaniu decyzji i dowiedziała się o możliwości wznowienia postępowania dopiero w dniu zasięgnięcia porady prawnej. Organy uznały, że strona posiadała wiedzę o decyzjach co najmniej od momentu wszczęcia postępowania karno-skarbowego w 2011 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi B.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowy wznowienia postępowania podatkowego) oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. , po rozpatrzeniu odwołania B. J. (J.), od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r., znak: [...]odmawiającej wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zakończonej ostatecznymi decyzjami z dnia [...]r. określającymi wysokość zobowiązania podatnika w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. o numerach: [...]- utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. W podstawie prawnej powołano art. 233 § 1 i art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, iż pismem z dnia [...]r. Pełnomocnik Strony - powołując się na art. 240 § 1 pkt 4 O.p. - wniósł do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawach zakończonych w/w decyzjami ostatecznymi. Po rozpoznaniu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...]r., znak: [...]odmówił wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zakończonej tymi decyzjami wskazując na brak zachowania ustawowego terminu przewidzianego do wniesienia żądania strony o wznowienie postępowania określonego w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. tj. miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.
Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia pełnomocnik Strony wniósł odwołanie żądając zmiany decyzji I instancji i wznowienie postępowania podatkowego, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucono naruszenie przepisu art. 240 § 1 pkt 4 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wznowienia postępowania podatkowego, pomimo zaistnienia przesłanek opisanych w tym przepisie; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że podatnik miał możliwość zapoznania się z decyzjami określającymi wysokość zobowiązania podatnika w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. i jedynie z własnego wyboru nie brał udziału w postępowaniu, podczas gdy Strona nie miała wiedzy o wydaniu decyzji określających wysokość zobowiązania, nie mogła wnieść w terminie odwołań i bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu odwołania Pełnomocnik Strony stwierdził, iż wskazywane decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. nie zostały nigdy faktycznie doręczone do rąk podatnika. W ramach przeprowadzonej kontroli Podatnik reprezentował się sam, nie korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a reprezentująca stronę w postępowaniu kontrolnym Pani J. D. (księgowa) występowała jedynie w postępowaniu kontrolnym, nie w postępowaniu podatkowym, którego wznowienie jest przedmiotem sprawy, ponadto nie jest ona profesjonalnym pełnomocnikiem. Podkreślono, że niezgodne z prawdą jest stwierdzenie organu, iż nie tylko decyzje podatkowe ale także wcześniejsze pisma tj. postanowienie dot. zawiadomienia strony o przesunięciu terminu załatwienia sprawy, postanowienie dowodowe i postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu załatwienia sprawy zostały wysłane na adres Strony przy ul. [...] w T. , gdyż te trzy wskazane pisma zostały nadane na adres przy ul. [...] i tam też zostały odebrane. Jedynie decyzje podatkowe zostały wysłane na ul. [...] , gdzie odebrała je małżonka podatnika, z którą jest on skonfliktowany i decyzje te - pomimo uznania ich przez organ za doręczone - nie dotarły nigdy do rąk B. J. bo nie zostały mu przez małżonkę przekazane. Strona nie miała więc możliwości zapoznania się z decyzjami i nie została prawidłowo pouczona o dopuszczalności wniesienia od nich odwołania. Organ nie może w tej sytuacji zasłaniać się nieznajomością adresu korespondencyjnego Strony i powoływać się na fakt nie dopełnienia obowiązku powiadomienia o zmianie adresu wynikającego z art. 146 § 2 O.p. Podkreślono, że oświadczenie B. J. złożone w trakcie przesłuchania w postępowaniu karnym skarbowym w dniu [...] r., iż nie będzie składał odwołania od wydanych za 2006 r. decyzji, gdyż nie stać go na zatrudnienie pełnomocnika nie uprawnia do przyjęcia, że podatnikowi zostały w prawidłowy sposób doręczone decyzje podatkowe. Wiedział on bowiem, że jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie podatkowe, jednakże nie miał wiedzy, że zostało ono już zakończone wydaniem decyzji, a w/w stwierdzenie dotyczyło hipotetycznych decyzji, które mogą być skutkiem tego postępowania, składał deklarację niejako na przyszłość. Natomiast o fakcie, że obowiązek zapłaty podatku został na niego nałożony na mocy decyzji określającej wysokość zobowiązania, która stała się prawomocna i nie podlega zaskarżeniu, a jednocześnie o istnieniu możliwości wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 241 O.p. dowiedział się w dniu [...] r. zasięgając porady prawnej w kancelarii pełnomocnika i od tego dnia należy liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazany w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., gdyż dopiero w tym dniu dowiedział się on o możliwości uznania przez organ decyzji za doręczone poprzez instytucję doręczenia zastępczego, a tym samym rozpoczął swój bieg termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej działając w trybie odwoławczym nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Przedstawiając regulacje prawne i zasadę trwałości decyzji wskazał na wyjątkowość wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych i zamknięty katalog nadzwyczajnych środków wzruszeń. Przedstawiając instytucję wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 O.p. wyjaśnił, że w tym trybie nie dokonuje się całościowej oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania, oceny zebranych dowodów, czy stwierdzenia dokonania uchybień w innym zakresie, a jedynie ustalenia wymaga czy zaszła któraś z przesłanek enumeratywnie wyliczonych w ustawie.
Wskazał, że w przedmiotowej sprawie Pełnomocnik Strony wniósł do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania podatkowego argumentując, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Zgodnie zaś z zapisem art. 241 § 2 pkt 1 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Zatem na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ podatkowy zatem przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania, to jest czy kwestionowana decyzja czy postanowienie mają charakter ostateczny, czy w żądaniu wskazano podstawę wznowienia, a także czy w przypadku żądania na podstawie pkt 4 i 8 § 1 art. 240 O.p. zachowano miesięczny termin.
Przenosząc powyższe uwagi teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka uniemożliwiająca wznowienie postępowania określonego w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wydał decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. w dniu 16 listopada 2011 r. Przesyłka listowa zawierająca te decyzje, zaadresowana na: [...] T., ul. [...] - wróciła po powtórnej awizacji do tamtejszego organu podatkowego w dniu [...]r. Nieodebrane faktycznie przez Stronę i zwrócone do organu decyzje pozostawiono więc w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w myśl art. 150 § 2 O.p.
Na podstawie tych decyzji z dnia [...]r. organ I instancji wszczął w stosunku do B. J. postępowanie karno-skarbowe wydając postanowienie, z którym Strona została zapoznana w dniu [...] r. Z treści wydanego w dniu [...] r. uzasadnienia przedstawionych B. J. zarzutów wynika, iż zarzuty te zostały Stronie postawione w oparciu o wynik kontroli podatkowej przeprowadzonej na podstawie upoważnienia do kontroli nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. oraz wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. o numerach: [...],[...],[...],[...]. Uzasadnienie przedstawionych zarzutów z dnia [...]r. zostało przesłane na adres: [...]T. , ul. [...] , tj. na adres jaki B. J. wskazał osobiście w toku postępowania karno-skarbowego jako adres zamieszkania i do korespondencji. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez matkę B. J. - Panią K. J. w dniu [...] r.
Powyższe okoliczności świadczą zatem o fakcie, iż Strona była świadoma zarówno okoliczności zakończenia poprzez wydanie decyzji wszczętego postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług za ww. okresy, jak również niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy. Wszczęte bowiem postępowanie karno-skarbowe wiązało się z niewykonaniem wyżej wskazanych zobowiązań w podatku VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził więc, iż to od dnia [...] r., w którym to Strona w toku prowadzonego postępowania karno-skarbowego powzięła wiadomość o wydaniu decyzji w podatku od towarów i usługa za rozpatrywane okresy, należy liczyć miesięczny termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Dlatego też upływ miesięcznego terminu na złożenie takiego wniosku kończył się z dniem [...] r.
Nadto podkreślono, że B. J. jeszcze dwukrotnie był przez organ I instancji informowany o fakcie zakończenia postępowania podatkowego decyzjami z dnia [...] r. – tj. : wszczętym postępowaniem egzekucyjnym mającym na celu doprowadzenie do przymusowego ściągnięcia należności, obowiązku wynikającego z decyzji wymiarowych, prowadzonego w oparciu o wystawione w dniu [...] r. tytuły wykonawcze, z treści których można uzyskać informację o podstawie prawnej ich wydania, których odpisy zostały zobowiązanemu wysłane wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w dniu [...] r. i doręczenie w trybie art. 44 § 4 Kpa w dniu 5 stycznia 2012 r. Z tymi tytułami wykonawczymi Strona miała styczność w toku całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na ich podstawie, m.in. w momencie uiszczenia poborcy skarbowemu w dniu [...] r. kosztów egzekucyjnych należnych za dokonane czynności egzekucyjne. Poza tym z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] r. przez st. komisarza skarbowego B. P. na okoliczność stawienia się B. J. w Urzędzie Skarbowym w T. wynika, iż Strona została poinformowana o zakończeniu postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług oraz o fakcie wydania decyzji wymiarowych, a także o możliwości uzyskania kserokopii tych orzeczeń.
W konsekwencji powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji słusznie uznał, iż żądanie Strony o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesiąca od daty powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, stąd było niemożliwe z uwagi na niedochowanie przez Stronę warunków formalnych takiego wznowienia.
Odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśniono skutki niedochowania ustawowego terminu oraz zastępczego sposobu doręczania pism. Dodatkowo zwrócono uwagę, iż zgodnie z wypełnionym przez Stronę w zgłoszeniu aktualizacyjnym osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1 (część: C.8, poz. 103), złożonym w Urzędzie Skarbowym w T. w dniu [...] r. - adresem do korespondencji był adres: [...] T. , ul. [...], a w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Nadto podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. O powyższych uregulowaniach Strona została zapoznana w pouczeniach postanowienia z dnia [...]r. o nr [...]o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za przedmiotowe miesiące i odebranego przez B. J. osobiście w dniu [...]r. Dlatego też za chybiony uznano zarzut błędnego adresowania kierowanych do Strony pism przez organ I instancji, skoro taki adres Podatnik sam wskazał. Zmiana adresu do korespondencji na [...]T. , ul. [...] została przez B. J. dokonana dopiero w dniu [...]r. (vide: NIP-1 z dnia [...]r.), czyli 4 i pół miesiąca od daty wydania decyzji wymiarowych.
Ustosunkowując się do stwierdzenia Pełnomocnika Strony, iż B. J. oświadczając w trakcie przesłuchania w postępowaniu karnym skarbowym, iż cyt.: "Nie będzie składał odwołania od wydanych za 2006r. decyzji, gdyż nie stać go na zatrudnienie pełnomocnika" miał na myśli hipotetyczne decyzje, które mogą być skutkiem tego postępowania, składał deklarację niejako na przyszłość, ale deklaracja ta nie mogła być przez organ potraktowana jako wiążąca i nie zwalniała z obowiązku prawidłowego doręczenia decyzji - organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie znajduje ono potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co wykazano.
Na powyższą decyzję ostateczną pismem z dnia [...]r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach żądając jej uchylenia w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 240 § 1 pkt 4 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wznowienia postępowania podatkowego, pomimo zaistnienia przesłanek opisanych w tym przepisie; naruszenie przepisów postępowania - art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, art. 122 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, gdyż organ nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności stanu faktycznego co doprowadziło do ustalenia, że podatnik miał możliwość zapoznania się z decyzjami określającymi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. i jedynie z własnego wyboru nie brał udziału w postępowaniu, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że strona nie miała wiedzy o wydaniu decyzji określających wysokość zobowiązania, nie mogła wnieść w terminie odwołań i bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi Pełnomocnik Strony podkreślił, że decyzje wymiarowe nie zostały nigdy faktycznie doręczone do rąk Podatnika; w toku kontroli podatnik reprezentował się sam; o fakcie, że obowiązek zapłaty podatku został na niego nałożony na mocy decyzji określającej wysokość zobowiązania, która stała się prawomocna i nie podlega zaskarżeniu, a jednocześnie o istnieniu możliwości wznowienia postępowania podatkowego na podstawie dowiedział się w dniu [...]r. zasięgając porady prawnej w kancelarii pełnomocnika i to od tego dnia należało liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie, gdyż dopiero w tym dniu dowiedział się on o możliwości uznania przez organ decyzji za doręczone poprzez instytucję doręczenia zastępczego, a tym samym rozpoczął swój bieg termin do złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy przede wszystkim w ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie podkreślić należy, że art. 120 Ordynacji podatkowej zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji i powtórzoną w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej k.p.a.). Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 120 otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów podatkowych. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 120 nakłada obowiązki wyłącznie na organ podatkowy, to i podatnik obowiązany jest do działania zgodnego z prawem.
Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem zawisłego sporu i wydanych w jego ramach rozstrzygnięć organu I i II instancji była kwestia terminu wniesienia wniosku o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami wymiarowymi, w oparciu o wskazywane przez stronę przesłanki wznowieniowe przewidziane w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. W tym też zakresie należy zauważyć, że przed merytorycznym badaniem zasadności składanego wniosku o wznowienie konieczne jest uprzednie sprawdzenie dochowania jego wymogów formalnych – tj. m.in. terminowości jego wniesienia. Po analizie akt i uzasadnień rozstrzygnięć organów obu instancji Sąd stwierdził prawidłowość wydanych decyzji.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tj. Dz.U. z 2004r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.) podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Zatem to na podatnikach, a nie na organach podatkowych ciąży obowiązek zgłaszania i aktualizowania swoich danych identyfikacyjnych. Celem takiego zgłoszenia jest zarówno wskazywanie organom aktualnego adresu do korespondencji, jak i pozostałych danych objętych pierwotnym zgłoszeniem identyfikacyjnym. W sytuacji zaś niedopełnienia obowiązku zawiadomienia organu o zmianie np. adresu, niedopuszczalne jest przerzucanie ujemnych skutków braku powiadomienia na organy podatkowe, które nie mogą ponosić nieograniczonej odpowiedzialności za nieodpowiedzialne, zamierzone działanie strony postępowania.
Natomiast zgodnie z wypełnionym przez B. J. zgłoszeniem aktualizacyjnym osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1, które zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w T. w dniu [...] r., w części C.8, w poz. 103 – jako adres do korespondencji wskazano: [...] T. , ul. [...] . Zmiana danych adresowych na [...] T. , ul. [...] została dokonana dopiero w dniu [...]r., czyli po dacie wydania decyzji wymiarowych.
Dlatego też na ten też adres przy ul. [...]wysłano postanowienia z dnia [...] r. o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za [...]., które zostało odebrane przez B. J. osobiście w dniu [...] r. W tym postanowieniu inicjującym postępowanie podatkowe zawarto pouczenie m.in. o treści art. 146 § 1 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, gdyż w razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (§ 2 ).
Mając powyższe na względzie prawidłowo organ kierował korespondencję na adres przy ul [...] ,a zwrócone [...] r. po powtórnej awizacji do organu podatkowego decyzje wymiarowe pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w trybie art. 150 § 2 O.p.
Odnosząc się do świadomości Strony o istnieniu decyzji wymiarowych w obrocie prawnym zaakcentować należy, że na podstawie tych decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wszczął postępowanie karno-skarbowe w stosunku do B. J., a z postanowieniem w tym przedmiocie Strona zapoznała się [...] r. Poza tym w treści uzasadnienia przedstawionych zarzutów wynika, iż oparto je o wynik kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. oraz wymienione decyzje wymiarowe. Uzasadnienie to przesłano na adres: [...] T. , ul. [...], gdyż na niego wskazał B. J. w toku postępowania karno-skarbowego jako adres zamieszkania i do korespondencji. Pismo odebrała matka B. J. - K. J. w dniu [...] r.
Zatem zasadnie organy obu instancji stwierdziły, że już w 2011 r. Strona posiadała wiedzę o zakończeniu postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz wydania decyzji w sprawie określenia konkretnych zobowiązań, ponieważ wszczęte postępowanie karno-skarbowe wiązało się z nieuiszczeniem tychże zobowiązań w podatku VAT.
Skoro zatem [...] r. B. J. powziął wiadomość o wydaniu decyzji w podatku od towarów i usługa za poszczególne okresy 2006 r. to miesięczny termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. upłynął z dniem [...] r. W konsekwencji powyższego prawidłowo organy podatkowe stwierdziły istnienie negatywnej przesłanki, uniemożliwiającej wnioskowane wznowienie.
Reasumując powyższe okoliczności faktyczne i prawne sprawy za całkowicie chybione należało uznać także twierdzenie, że o możliwości wznowienia postępowania podatkowego skarżący dowiedział się w dniu [...] r. zasięgając porady prawnej w kancelarii pełnomocnika i to od tego dnia należało liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie.
Podkreślić należy, że "Ignorantia iuris nocet". Zgodnie więc z tą rzymską maksymą nieznajomość prawa szkodzi i fakt braku wiedzy skarżącego o instytucji wznawiania postępowań w procedurze administracyjnej nie może stanowić przesłanki, która pozwoliłoby mu się ekskulpować od negatywnych skutków upływu czasu od daty powzięcia wiadomości o funkcjonowaniu w obrocie prawnym decyzji wymiarowych w podatku VAT.
Wobec powyższego, Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a skargę jako bezzasadną należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło