III SA/Gl 1796/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie dysponuje żadnymi środkami na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca ma problemy finansowe spowodowane zajęciami zabezpieczającymi na poczet zaległości podatkowych na łączną kwotę [...] zł. Postępowanie zabezpieczające spowodowało utratę płynności finansowej firmy. W efekcie spółka nie może regulować swoich zobowiązań, a w konsekwencji ma trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej. Skutkowało to znacznym pogorszeniem wyniku finansowego w ostatnich miesiącach w stosunku do wyniku za ostatni rok obrotowy. Na dzień [...] r. wnioskodawca wykazał stratę bilansową w kwocie [...] zł. Strona nie posiada środków pieniężnych w kasie, jak i na rachunkach bankowych. Kwota [...] zł (widniejąca na ww. bilansie) została wypłacona we wrześniu 2013 r. na wynagrodzenia i odprawy dla zwalnianych pracowników. Spółka nie ma również środków pieniężnych na swoich dwóch rachunkach bankowych. Majątek ruchomy jest przedmiotem zastawów (w tym rejestrowych), natomiast nieruchomość położona w C., przy ul. [...] [...] , będąca w użytkowaniu wieczystym strony, jest przedmiotem trzech hipotek. Z powyższego, zdaniem wnioskodawcy, wynika, że stan majątkowy skarżącej nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi [...] zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wg bilansu wynosi [...] zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada dwa rachunki bankowe: w "B" S. A. i w "C" S. A. Na rachunkach bankowych wnioskodawca posiada debet, a ponadto, są one zajęte przez organ podatkowy. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca spółka złożyła dużą ilość załączników, w tym: raport kasowy za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.; wyciągi z rachunków bankowych posiadanych w "C" i "B"; bilans z uwzględnieniem bufora i informacją o kontach oraz jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora (oba dokumenty sporządzone na koniec sierpnia 2013 r.); zestawienie środków trwałych na koniec sierpnia 2013 r.; seria dokumentów zarządzenia zabezpieczenia (druki ZZ-1); wykazy zajętych ruchomości; pełny odpis z rejestru zastawów; druki zawiadomień o zajęciu praw majątkowych; wydruk z księgi wieczystej nr [...]. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona zdołała wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i rzeczywiście obecnie nie jest w stanie wygenerować odpowiednich środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Faktem jest, że wiele praw majątkowych spółki jest przedmiotem zajęć zabezpieczających organów podatkowych, a ruchomości strony zostały zajęte przez te organy. Jednocześnie zajęte zostały rachunki bankowe skarżącej spółki. Łączna kwota zaległości podatkowych spółki zamyka się w znacznej kwocie [...] zł. Jednocześnie łączna wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. W tym stanie rzeczy, wpis sądowy od skargi inicjującej postępowanie sądowe w sprawie wyniesie [...] zł. Jest to maksymalny, dopuszczalny przez przepisy prawa wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wpis ten jest obliczony na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Faktem jest, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w takiej wysokości rzeczywiście znajduje się obecnie poza zasięgiem możliwości finansowych spółki. Konstatacja ta skutkuje zwolnieniem skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jednak w ocenie rozpoznającego wniosek, niezależnie od tego, że aktualnie wnioskodawca nie posiada środków pieniężnych umożliwiających poniesienie kosztów sądowych, to brak podstaw, aby założyć, że nie ma żadnych możliwości uzyskania takich środków w przyszłości. Analizując mianowicie bilans zysków i strat, sporządzony za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., należy zwrócić uwagę na pozycję B Aktywa obrotowe, II.2 – należności krótkoterminowe od pozostałych jednostek. Na koniec ubiegłego roku, należności te wynosiły wg bilansu [...] zł, natomiast na koniec sierpnia 2013 r. pozycja ta wynosiła już [...] zł. Z zapisów tych wynika, że skarżąca posiada wierzytelności wynikające z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Należności te są przez spółkę ściągane. Nie sposób przecież wykluczyć, że spółka będzie konsekwentnie nadal ściągała należności od swoich kontrahentów i w efekcie jej stan majątkowy z czasem osianie taki stan, że spółka będzie w stanie ponieść potencjalne, dalsze koszty sądowe w sprawie. Konstatacja powyższa pozostaje aktualna również przy uwzględnieniu pozycji B Pasywa; III zobowiązania krótkoterminowe. Pozycja ta obrazuje obciążenia finansowe spółki, jej długi, które strona musi spłacać. Z bilansu wynika, że spółka w sposób istotny zmniejszyła swoje zadłużenie: z kwoty [...] (na koniec roku 2012) do kwoty [...] zł (na dzień [...] r.). Działania mające na celu zmniejszenie zadłużenia spółki, mogą być przecież skorelowane w sposób zharmonizowany ze ściąganiem swoich wierzytelności przez stronę skarżącą. Uwzględniając mianowicie obroty spółki, zarówno jej należności krótkoterminowe (czyli jej wierzytelności), jak i jej zobowiązania krótkoterminowe (czyli jej długi), należy stwierdzić, że są to relatywnie bardzo wysokie kwoty. Co istotne, są to kwoty, które wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. Nie sposób więc obecnie wykluczyć tego, że w przyszłości spółka będzie jednak w stanie ponosić koszty sądowe. W tym stanie rzeczy zwolniono skarżącą spółkę w całości z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, z uwagi na jej obecną kondycje finansową. W pozostałym zakresie, żądanie spółki oddalono. W przypadku pojawienia się obowiązku ponoszenia potencjalnych kosztów sądowych w dalszym toku postępowania sądowoadministracyjnego, kwestia zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia może być przedmiotem dalszego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.