III SA/Gl 18/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją dnia [...] nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy. W pouczeniu znajdującym się po uzasadnieniu decyzji, poinformowano stronę skarżącą o prawie wniesienia skargi na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Odział Z. Inspektorat w T. – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tej decyzji stronie. Decyzję tę doręczono stronie skarżącej w dniu [...], co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej, zawierającej tą decyzję (zwrotne potwierdzenie znajduje się w aktach administracyjnych sprawy). W dniu [...] strona skarżąca wniosła skargę na w/w decyzję do organu. Kiedy jednak strona dowiedziała się o tym, że skarga ta została wniesiona po upływie terminu, B. B. sporządziła ponownie skargę i nadała ją przesyłką pocztową w dniu [...], adresując ją jednak – wbrew wyraźnemu pouczeniu zawartemu w skarżonej decyzji – bezpośrednio do WSA w Warszawie, pomijając doręczenie za pośrednictwem organu. Skarżąca złożyła jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pismem z dnia [...] (data wpływu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w T.), uzupełnione pismem, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...]. Strona skarżąca motywowała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi tym, że przeoczyła ustawowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego z powodu "nawału pism Urzędu Skarbowego o podobnym zadłużeniu notorycznym odwoływaniu (k. [...] akt sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002, Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. – przewiduje, że "jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym". W myśl art. 87 P.p.s.a "pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu" (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z cytowanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiąjącej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie stronie skarżącej doręczono skutecznie zaskarżoną decyzję w dniu [...]. W decyzji zawarte zostało prawidłowe pouczenie o prawie, trybie i terminie wniesienia skargi od tej decyzji do sądu administracyjnego. Pouczenie to było sformułowane w sposób jasny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu [...] i zakończył się z dniem [...]. Skargę należało wnieść – w myśl regulacji art. 52, 53 i 54 P.p.s.a. – w terminie trzydziestodniowym od dnia jej doręczenia do właściwego miejscowo sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie było przedmiotem skargi. W tym przypadku skargę należało wnieść do WSA w Warszawie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, tj. za pośrednictwem ZUS O Z. Inspektorat w T. Skarga wniesiona do organu, wpłynęła w dniu [...]. Po uzyskaniu informacji, że skarga jest wniesiona po terminie, strona skarżąca wniosła kolejną skargę – tym razem jednak bezpośrednio do sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi. Moment uzyskania tej informacji należy uznać za moment ustania przyczyny uchybienia terminu. Obie te przesyłki zostały nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...]. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, której terminowi uchybiono (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Strona dopełniła także czynności, której terminowi uchybiła, ponieważ skarga została wniesiona. W niniejszej sprawie oceny wymaga zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione gdy strona chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Fakt, który powołuje we wniosku strona skarżąca: "przeoczenie terminu" z powodu nawału pism Urzędu Skarbowego w żadnym razie nie może być uznany za okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Fakt ten wskazuje jednocześnie na niedochowanie przez stronę skarżącą jakiejkolwiek staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Strona skarżąca odebrała skutecznie adresowaną do niej decyzję organu. W przesyłce zawierającej zaskarżoną decyzję było zwarte pouczenie, które w sposób jasny i wyraźny wskazywało prawo, tryb i termin wniesienia skargi od tej decyzji do właściwego miejscowo sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, stosując do oceny zachowania skarżącej obiektywny miernik staranności działania strony w prowadzeniu swoich spraw oraz ochrony swoich interesów, należy stwierdzić, że strona nie powinna była uchybić terminowi. Co więcej, strona nie wskazała żadnej przyczyny, która mogłaby usprawiedliwić niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi. Zasadą prawa procesowego jest dokonywanie wszelkich czynności procesowych w zakreślonym terminie. Termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi na decyzję organu administracji publicznej jest terminem ustawowym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucja procesowa przywrócenia uchybionego terminu jest wyjątkiem od zasady terminowego dokonywania czynności procesowych. Z tego powodu zastosowanie tej instytucji dopuszczalne jest w rzeczywiście uzasadnionych przypadkach. Nie można pod żadnym pozorem uznać, że przeoczenie terminu, spowodowane "nawałem" pism otrzymywanych z urzędu skarbowego może stanowić okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu, a w dalszej konsekwencji na dołożeniu maksymalnej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, zaś innych powodów braku winy strona nie wskazała. Z powyższych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.