III SA/Gl 1806/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osób trzecich), w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na urzędowym formularzu wniosku PPF skarżący oświadczył, że nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację finansową, spowodowaną działaniami organów podatkowych. W 2005 r. zostały wydane decyzje, które doprowadziły firmę skarżącego do zapaści finansowej. W następstwie tego, skarżący prowadzi wiele postępowań sądowych, które generują wydatki związane z opłacaniem kosztów sądowych. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną J. S. M. S. jest zatrudniony na ¼ etatu i jego wynagrodzenie stanowi kwota 330 zł brutto, jego żona natomiast uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.105 zł (potrącana jest z niego kwota 380 zł tytułem zajęcia komorniczego) oraz prowadzi jednocześnie działalność gospodarczą. Odnośnie tej działalności, skarżący oświadczył, że za okres od stycznia do lipca bieżącego roku, jego małżonka poniosła stratę w wysokości 2.260,31 zł. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 75 m2, do którego przysługuje mu własnościowe prawo spółdzielcze, natomiast jego żona jest właścicielem samochodu osobowego marki [...], wyprodukowanego w 1999 r. Strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 września 2010 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego i stanu majątkowego swojej żony. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, strona skarżąca nie nadesłała kompletu dokumentów, o które była wzywana. M. S. nadesłał mianowicie odpisy zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 – swój i swojej zony; pismo ZUS z dnia 10 marca 2009 r., informujące o wysokości świadczenia emerytalnego (1.056,86 zł) i o wysokości kwoty potrącanej z emerytury tytułem wierzytelności ściąganej w trybie egzekucji administracyjnej (264,21 zł); zaświadczenie o zarobkach i zatrudnieniu skarżącego (wynagrodzenie brutto wnioskodawcy zamyka się w kwocie 329,25 zł miesięcznie); deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za [...] 2010 r. oraz obliczenie dochodu za okres od [...] do [...] bieżącego roku, w którym stwierdzono, że małżonka skarżącego poniosła stratę w wysokości 1.890,85 zł i podsumowanie księgi za ten sam okres. Do akt nadesłane zostały następujące rachunki, mające obrazować wydatki wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego: rachunek za telefon (37,13 zł); opłata za paliwo gazowe (56,16 zł); opłata za energię elektryczną (133,35 zł) oraz miesięczna opłata za użytkowanie lokalu w Spółdzielni mieszkaniowej "A" w D. (762,61 zł). Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia [...] 2010 r., wnioskodawca oświadczył, że aktualnie ani on sam, ani jego żona nie posiadają żadnych kont bankowych, zarówno prywatnych, jak i firmowych. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał tylko zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób dostatecznie jasny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca jest osobą, która prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoją żoną. Na stały i łączny dochód wspólnego gospodarstwa domowego składa się wynagrodzenie skarżącego w kwocie przeciętnie 230 zł (jest on zatrudniony jedynie na ¼ etatu), natomiast małżonka skarżącego oprócz prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, otrzymuje świadczenie emerytalne. Faktycznie wypłacane jej świadczenie zamyka się w kwocie 635,53 zł. Daje to w sumie kwotę około 900 zł miesięcznie "pewnego dochodu". Prowadzona przez małżonkę skarżącego działalność gospodarcza przynosi aktualnie straty, a wnioskodawca również nie czerpie obecnie zysków z tytułu swojego udziału w spółce jawnej. Udokumentowane wydatki wspólnego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje skarżący przekraczają kwotę "pewnego" dochodu skarżącego i jego żony. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Należy mieć jednak na uwadze, że skarżący zainicjował trzy postępowania sądowoadministracyjne (III SA/GL 1804 – 1806/10). Tak więc łączny wpis sądowy w tych trzech sprawach zamyka się w kwocie 1.500 zł. Uwzględniając całokształt sytuacji majątkowej skarżącego i jego żony, należy stwierdzić, że sytuacja ta nie pozwala na uiszczenie takiej kwoty bez narażenia skarżącego na uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego samego i rodziny. W tym stanie rzeczy, wnioskodawca został zwolniony z obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.