III SA/Gl 181/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, skarżący A.K. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną A. oraz synem A. (25 lat). Jedynym źródłem utrzymania rodziny strony jest dochód uzyskiwany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Z oświadczenia A.K. wynika, że dochód osiągany z tego tytułu zamyka się średnio w kwocie 3.000 zł brutto miesięcznie. Na majątek skarżącego składa się jedynie dom o powierzchni 138 m2. Poza tym skarżący nie posiada żadnych innych nieruchomości, ruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Za pośrednictwem swojego pełnomocnika procesowego strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 maja 2011 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego i stanu majątkowego swojej żony i syna (osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał kompletny i wyczerpujący materiał źródłowy. Wnioskodawca nadesłał aktualne bilanse za marzec i kwiecień 2011 r. oraz deklaracje PIT za te miesiące oraz aktualny bilans za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r. W sumie, dochód uzyskany od początku roku zamknął się w kwocie 13.408,66 zł, co generalnie pokrywa się z kwotą wskazaną w oświadczeniu zawartym na urzędowym formularzu PPF. Ponadto skarżący nadesłał oświadczenie, z którego wynika, że w jego firmie nie prowadzi się raportów kasowych, a dzienne pogotowie kasowe zamyka się w kwocie 500 zł. Strona nadesłała również zeznanie PIT – 36 za rok 2010 i zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., z których wynika, że żona strony skarżącej rzeczywiście nie uzyskała żadnego dochodu w roku 2010, z kolei syn uzyskał w 2010 r. dochód w kwocie 3.446,76 zł. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie małżonki skarżącego, z którego wynika, że w bieżącym roku nie były odprowadzane za nią zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. W aktach znajdują się również wydruki z rachunków bankowych strony (firmowego i prywatnego) za okres od marca do maja 2011 r. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że miesięczne koszty bieżącego utrzymania kształtują się w sposób następujący: energia elektryczna (200 zł); woda (168 zł); gaz (377 zł); telefon (143 zł); wywóz nieczystości (39,46 zł); żywność (1.500 zł); środki czystości (100 zł). Wydatki określone w powyższym oświadczeniu znajdują potwierdzenie w fakturach powyższych opłat, dołączonych do akt sprawy. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że A.K. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania, jednak tylko w części. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący pozostaje w trzyosobowym gospodarstwie domowym. W praktyce pozostaje on rzeczywiście jedynym żywicielem rodziny. Żona nie uzyskuje żadnego dochodu, natomiast jego syn uzyskał w ubiegłym roku stosunkowo niski dochód (około 3.500 zł). Należy jednak stwierdzić, że prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza przynosi miesięcznie dochód rzędu około 3.000 zł. Działalność ta nie przynosi straty. Z rachunków bankowych skarżącego – i to zarówno dla prowadzonej przez niego firmy, jak i jego rachunku prywatnego (osobistego) wynika, że oba te rachunki zachowują płynność finansową. Na rachunkach tych nie ma debetu (salda ujemnego), wpływy przewyższają w sposób regularny i konsekwentny rozchody. Z oświadczenia strony wynika, że koszty miesięcznego bieżącego utrzymania zamykają się średnio w kwocie 2.550 zł, co potwierdzają również załączone do akt faktury. Z tego wynika, że miesięcznie pozostaje w budżecie skarżącego kwota około 450 zł. Wpis sądowy od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Należy mieć jednak na względzie, że skarżący wniósł jeszcze jedenaście skarg na decyzje organu podatkowego (III SA/Gl 176 – 187/10), z czego w sprawach objętych wnioskiem o prawo pomocy, podlegającym aktualnie rozpoznaniu (III SA/Gl 176, 181 – 182, 185 – 187/10) łączny wpis sądowy od tych skarg kasacyjnych wyniósłby 2.336 zł. Taka kwota, w ocenie rozpoznającego wniosek, jest rzeczywiście zbyt wysoka, aby skarżący był w stanie ją uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak uwzględniając stan majątkowy skarżącego i jego rodziny, fakt, że ma on realną możliwość takiego wydatkowania pieniędzy, aby miesięczne wydatki nie przekroczyły miesięcznego dochodu osiąganego we wspólnym gospodarstwie domowym, należy stwierdzić, że w granicach jego możliwości finansowych jest jednak uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 50 zł (łącznie, w cytowanych wyżej sześciu sprawach – 300 zł, zamiast 2.336 zł). W tym stanie rzeczy, zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący będzie w stanie uiścić opłatę sądową w kwocie 50 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.