III SA/Gl 182/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącej radcę prawnego; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, podkreśliła w szczególności, że ma na utrzymaniu pełnoletniego syna, który jest studentem i jest w trakcie leczenia i rehabilitacji z związku z wypadkiem, jakiemu uległ. Według wniosku skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie około 400 zł i nie posiada żadnego majątku. Strona dołączyła do wniosku oraz przedstawiła na wezwanie referendarza sądowego dokumenty, które generalnie potwierdzają powyższe okoliczności, w tym odpisy: zaświadczeń o wynagrodzeniu, o dochodzie podlegającym opodatkowaniu w roku ubiegłym (dochód skarżącej, tj. przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, wyniósł [...] zł, z kolei jej syn nie wykazał żadnego dochodu) oraz potwierdzających, że skarżąca korzysta z pomocy społecznej oraz że jej syn jest osobą bezrobotną, nie mającą prawa do zasiłku, a nadto dokumentów dotyczących edukacji wspomnianego syna (m.in. decyzji z dnia [...] r. zwalniającej go w części z odpłatności za studia) i jego leczenia (m.in. zaświadczenia przychodni rehabilitacyjnej prowadzonej przez [...], poświadczające, iż syn skarżącej korzystał z zabiegów dofinansowanych przez tę instytucję). Skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, wobec czego postanowieniem z dnia 4 marca 2009 r. umorzono postępowanie w przedmiocie jej poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy "w zakresie kosztów sądowych (w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi)". Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie powtórzyć trzeba, że skarżącej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie – jak to zresztą wskazano już w postanowieniu z dnia 4 marca 2009 r. – podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie radcy prawnego, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającego wniosek w sytuacji skarżącej powyższa przesłanka została spełniona. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega przecież wątpliwości, że uzyskuje ona wprawdzie stały dochód, lecz jego wysokość jest niewielka i z pewnością nie może być uznana za wystarczającą dla pokrycia wszystkich wydatków życiowych. Jest tak tym bardziej dlatego, iż ma ona na utrzymaniu bezrobotnego syna, który uległ poważnemu wypadkowi i wymaga opieki oraz kosztownego leczenia. Ponadto wnioskodawczyni stoi przed koniecznością opłacenia kosztów edukacji syna na odpłatnych studiach uniwersyteckich. Nie można również tracić z pola widzenia, że strona korzysta z pomocy społecznej, co w praktyce niejako samo przez się przesądza o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.