III SA/Gl 182/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia części zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w osobie J. P.. W uzasadnieniu powyższego podała, że jest na granicy upadłości z powodu odmowy zaliczenia części zwrotu podatku VAT na poczet zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za okres październik i grudzień 2015 r. oraz przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. W chwili obecnej nie posiada żadnych składników majątku ani środków pieniężnych (vide: rubryka nr 9.3. dotycząca konta bankowego). W 2015 r. jej działalność w zakresie transportu i spedycji nie przyniosła zysku tylko stratę rzędu 3.414.069,71 zł, która wprawdzie na dzień 30 września 2016 r. zmniejszyła się do kwoty 977.956,36 zł, niemniej jednak zobowiązania Spółki na ten dzień wynosiły 696.032,72 zł. Dodatkowo bieżące wydatki, które zmuszona jest ponosić obejmują opłaty za czynsz (560,00 zł), internet i telefon (260,00 zł), usługi księgowe (1.230,00 zł) oraz wynagrodzenia (7.500,00 zł). Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia 28 lutego 2017 r. wezwano skarżącą Spółkę do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni poprzez nadesłanie: - wyciągów bądź wydruków z posiadanych rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - zeznań podatkowych Spółki za 2015 r. i 2016 r.; - sprawozdania finansowego Spółki za 2015 r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych oraz informacji dodatkowej), natomiast za rok 2016 bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych; - deklaracji VAT-7, ewidencji środków trwałych oraz raportów kasowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy doręczono pod wskazany adres 13 marca 2017 r. W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy nadesłano wyciąg z rachunku bankowego, którego saldo na dzień 1 i 28 lutego 2017 r. wynosiło 0,53 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Podobnie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które stosownie do art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, może nastąpić dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte przez ustawodawcę pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl). Odnosi się ono do wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek, albowiem art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też to od strony oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych w oparciu o które ma zostać poddana analizie jej kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż złożony wniosek rzeczywiście zasługuje na uwzględnienie. Natomiast w sytuacji, gdy strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę. Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca Spółka do dnia dzisiejszego nie wykonała w całości wezwania z dnia 28 lutego 2017 r., tj. nie nadesłała żądanych dokumentów źródłowych, które w pełni zobrazowałyby jej sytuację finansową, w której się znajduje. Dotyczy to zarówno zeznań podatkowych za 2015 r. i 2016 r., raportów kasowych Spółki za ostatni kwartał oraz deklaracji VAT z tego okresu. Podobnie sprawozdanie finansowe za 2015 r. (tj. bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych oraz informacja dodatkowa), jak również bilans wraz z rachunkiem zysków i strat oraz rachunkiem przepływów pieniężnych za 2016 r. nie zostały przedłożone choć mają istotne znaczenie w sprawie. Pozwalają bowiem na weryfikację złożonego oświadczenia w sytuacji, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, podane w treści formularza dane budzą wątpliwości lub nie są do końca pełne, gdyż obrazują stan majątkowy Spółki na dzień 30 września 2016 r., podczas gdy wniosek złożono 7 stycznia 2017 r. (vide: data stempla pocztowego), a nadto wskazują na wysokość ponoszonych stałych wydatków w postaci wynagrodzeń, opłat z tytułu prowadzonej księgowości, czynszu i innych mediów, podczas gdy źródło pochodzenia tych środków nie zostało podane, albowiem poza deklarowaną od 2015 r. stratą informacji o wypracowanym przychodzie nie zamieszczono. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Nie zasługuje przecież na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji obrazującej jej stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Podobnie art. 255 ustawy p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem czy referendarzem sądowym w tym zakresie. Dopóki więc wskazane w wezwaniu z dnia 28 lutego 2017 r. dokumenty źródłowe nie zostaną nadesłane złożony wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Orzekanie na podstawie nieaktualnych lub niekompletnych danych nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne, stąd dołączony do akt o sygn. III SA/Gl 753/16 materiał źródłowy nie mógł być brany pod uwagę. Jego wartość dowodowa nie może mieć znaczenia przesądzającego, gdyż sytuacja majątkowa wnioskodawcy podlega każdorazowo ocenie według stanu z daty złożenia wniosku. Ponieważ ta budziła wątpliwości, dlatego też na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.