III SA/Gl 182/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 kwietnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia części zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 kwietnia 2017 r. A sp. z o.o. w W., pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], w której zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest na granicy upadłości z powodu odmowy zaliczenia części zwrotu podatku VAT na poczet zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za okres październik i grudzień 2015 r. oraz przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. W chwili obecnej nie posiada żadnych składników majątku ani środków pieniężnych (vide: rubryka nr 9.3. dotycząca konta bankowego). W 2015 r. jej działalność w zakresie transportu i spedycji nie przyniosła zysku tylko stratę rzędu 3.414.069,71 zł, która wprawdzie na dzień 30 września 2016 r. zmniejszyła się do kwoty 977.956,36 zł, niemniej jednak zobowiązania Spółki na ten dzień wynosiły 696.032,72 zł. Dodatkowo bieżące wydatki, które zmuszona jest ponosić obejmują opłaty za czynsz (560,00 zł), internet i telefon (260,00 zł), usługi księgowe (1.230,00 zł) oraz wynagrodzenia (7.500,00 zł). Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia 28 lutego 2017 r. wezwano skarżącą Spółkę do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni poprzez nadesłanie: - wyciągów bądź wydruków z posiadanych rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - zeznań podatkowych Spółki za 2015 r. i 2016 r.; - sprawozdania finansowego Spółki za 2015 r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych oraz informacji dodatkowej), natomiast za rok 2016 bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych; - deklaracji VAT-7, ewidencji środków trwałych oraz raportów kasowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy doręczono pod wskazany adres 13 marca 2017 r. W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy nadesłano wyciąg z rachunku bankowego, którego saldo na dzień 1 i 28 lutego 2017 r. wynosiło 0,53 zł. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że nie jest możliwe orzekanie na podstawie nieaktualnych lub niekompletnych danych.. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca pismem z dnia 19 kwietnia 2017 r. wniosła sprzeciw, żądając uwzględnienia swojego wniosku oraz zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu strona polemizowała z ustaleniami dokonanymi w postanowieniu referendarza sądowego, podkreślając, oraz że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji źródłowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Należy zaznaczyć, A sp. z o.o. w W., składając wniosek o prawo pomocy, żądała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku złożonego przez skarżącą spółkę, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. W samym sprzeciwie zawarta jest jedynie polemika z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego natomiast nadal nie przesłano żądanej dokumentacji żródłowej. Sąd w ślad za referendarzem sądowym stwierdzić należy, że luki w zakresie materiału dowodowego nie pozwalają na dokonanie rzetelnej oceny rzeczywistej kondycji finansowej skarżącego w aspekcie spełniania przez niego przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu wątpliwości wskazane w orzeczeniu referendarza sądowego z dnia 5 kwietnia 2017 r. nie zostały przez stronę skarżącą rozwiane, gdyż do chwili obecnej nie wykonała wezwania z 28 lutego 2017 r. co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić trzeba, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy dokonać rzetelnej i wyczerpującej analizy całokształtu sytuacji majątkowej skarżącej spółki. Mając powyższe na uwadze Sąd stanął na stanowisku, iż słusznie rozpoznający sprawę uznał, że A sp. z o.o. w W. nie wykazała w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.