III SA/Gl 1820/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-05-21
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys–Kmiecik, Barbara Orzepowska–Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo rozliczył wpłatę podatku akcyzowego, zaliczając ją proporcjonalnie na poczet należności głównej i odsetek za zwłokę, pomimo woli podatnika, aby wpłata została zaliczona wyłącznie na należność główną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo rozliczył wpłatę podatku akcyzowego. Zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, w przypadku gdy wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłata ta jest zaliczana proporcjonalnie na poczet należności głównej i odsetek w stosunku, w jakim te kwoty pozostawały w dniu wpłaty. Podatnik nie ma wpływu na sposób zaliczenia wpłaty w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. dokonała wpłaty podatku akcyzowego w wysokości 5.340 zł. Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją określił wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ambulansu. Podatnik wniósł o zaliczenie wpłaty zgodnie z jego wolą, tj. na należność główną, zarzucając naruszenie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego, rozliczając wpłatę proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys–Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska–Kyć, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A". Sp. z o.o. w Katowicach na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (rozliczenia wpłaty podatku akcyzowego) oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. w K. , Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie rozliczenia wpłaty z dnia [...] r. w wysokości [...] zł.
Postanowienie wydano na podstawie art. 233 §1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 53 §1, §3 i §4, art. 55 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej O.p.). W uzasadnieniu odwołano się w pierwszej kolejności do okoliczności faktycznych sprawy i w tych ramach podkreślono, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. określił stronie wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ambulansu marki [...] , rok produkcji 1999, [...] w kwocie [...] zł i poinformował, że przedmiotową kwotę wraz z należnymi odsetkami należy wpłacić na rachunek bankowy Izby Celnej w K. . Jednocześnie wskazał, że obowiązek podatkowy w tym przedmiocie powstał w dniu [...] r., a wpłaty należało dokonać w terminie 5 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego tj. do dnia [...] r.
W dniu [...] r. podatnik dokonał wpłaty podatku akcyzowego w wysokości [...] zł i w oparciu o art. 55 § 2 O.p. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. rozliczył wpłaconą kwotę [...] zł na należność główną i odsetki w stosunku: na należność główna – [...] zł i na odsetki – [...] zł. W konsekwencji do zapłaty w dalszym ciągu pozostawała kwota podatku akcyzowego w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami, liczonymi od dnia 5 listopada 2008r. do dnia zapłaty włącznie.
Na powyższe postanowienie Spółka "A" wniosła zażalenie zarzucając naruszenie art. 62 § 1 O.p. poprzez wadliwe zaliczenie wpłaty skarżącego z tytułu podatku akcyzowego na należność główną i odsetki za zwłokę. Podatnik wniósł o uchylenie postanowienia w całości i zaliczenie wpłaty zgodnie z jego wolą t.j. na należność główną, wskazując, że art. 55 § 1 i 2 O.p. ma zastosowanie do należności wymagalnych, a decyzja określająca została zaskarżona w zakresie odsetek, natomiast należność główna została dobrowolnie wpłacona.
Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniami z dnia [...] r. przedłużył termin na załatwienie zażalenia w kwestii rozliczenia wpłaty do czasu rozpatrzenia odwołania od decyzji od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...] określającej stronie wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ambulansu marki [...] . Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...] z dnia [...]r . podzielając stanowisko I instancji w zakresie obciążenia strony obowiązkiem podatkowym.
Rozpatrując zaś sprawę zarachowania spornej wpłaty w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia [...] r. nie uznał zasadności podnoszonych przez Spółkę zarzutów i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji podzielając ustalenia i ocenę prawną. W tym stanie rzeczy przystępując do rozpoznania argumentów odwołania w pierwszej kolejności organ przedstawił analizę przepisów prawa zawartych w art. 51 §1, art. 53 §1 i § 3 O.p. podkreślając, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Zatem z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa, niezależnie od woli organu pobierającego należności publicznoprawne. Spółka "A" . wniosła zarzut niewłaściwego rozliczenia wpłaty na należność główną i odsetki, bowiem wolą Spółki była zapłata tylko należności głównej, zwłaszcza, że zaległość, w związku z wniesionym odwołaniem, nie była wymagalna. Jednak Dyrektor Izby Celnej w K. powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2013r. - Sygn. Akt II FSK 1458/11 zaakcentował, że ani podatnik, ani urząd skarbowy nie mogą zmieniać tej proporcji. Nie jest np. możliwe zaliczenie wpłaty jedynie na poczet zaległości głównej albo też tylko na poczet odsetek. Wobec powyższego zarzut niewłaściwego rozliczenia wpłaty uznał za niesłuszny.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powtórzono zarzuty procesowe z odwołanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu swojego stanowiska argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zastosowania przez organ art. 55 § 2 O.p. przy rozliczaniu dobrowolnie wpłaconej przez skarżąca Spółkę kwoty 5.340 zł z tytułu decyzji wymiarowej w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ambulansu marki [...]
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tego tytułu i jednocześnie poinformował stronę, że kwotę tą wraz z odsetkami należy wpłacić na rachunek bankowy; obowiązek podatkowy w niniejszej sprawie powstał w dniu 30 października 2008r., a wpłaty należało dokonać w terminie 5 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego tj. [...] r. Natomiast podatnik dokonał wpłaty kwoty [...] zł w dniu [...] r. wskazując na przelewie jako tytułem wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym, a w odwołaniu i w skardze domagał się zarachowania tej wpłaty zgodnie z art. 62 O.p. czyli zgodnie ze swoim wskazaniem na należność główną.
Na wstępie zauważyć należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. o sygn. akt III SA/Gl 1734/13 tut. Sąd rozpoznając sprawę ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego oddalił skargę i tym samym uznał zasadność określonej przez organ podatkowy wysokości zobowiązania podatkowego, do którego zapłaty zobligowana była Spółka w dacie dokonywania nabycia wewnątrzwspólnotowego ambulansu.
Natomiast odnosząc się do spornej kwestii dokonania przez organ stosunkowego zarachowania uiszczonej przez Spółkę wpłaty zauważyć należy, że postępowanie podatkowe jest procesem administracyjnym, rządzącym się swoimi, charakterystycznymi, sztywnymi regułami i podlegającym konkretnym reżimom prawnym. W procesie tym ustawodawca nie dopuścił uznaniowości czy dowolności organu. Wprowadzenie zasady automatyzmu i samoobliczania odsetek od zaległości podatkowych nie oznacza dopuszczenia autonomii woli podmiotu zobowiązanego do naliczania odsetek. Tym samym jeżeli wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej, podmiot jej dokonujący nie ma żadnego wpływu na sposób jej zaliczenia na poczet zaległości podatkowej bądź odsetek. Obowiązuje tu zasada proporcjonalności, gdyż w przypadku dokonania wpłaty, która nie wystarcza na pokrycie zaległości i należnych od niej odsetek, nie może powstać taka sytuacja, w której zapłacona byłaby należność główna, a pozostałyby jeszcze do zapłacenia odsetki. Zgodnie bowiem z art. 55 § 2 O.p. - jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. I żadne odstępstwa w tym zakresie nie są dopuszczalne. Natomiast zaliczenie wpłaty na odsetki zamiast zaliczenia proporcjonalnego na poczet kwoty zaległości podatkowej narusza art. 55 § 2 O.p. i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. (vide: wyrok NSA z 14 października 1999 r., I SA/Kr 1676/98). Poza tym z zestawienia zakresów regulacji przepisów art. 62 § 4 i art. 62 § 1 O.p. wynika, że w razie wpłaty na poczet zaległości podatkowej dyspozycja podatnika wiąże organ podatkowy z uwzględnieniem jednak ograniczenia przewidzianego w art. 55 § 2 O.p. (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 13 października 2009 r., I SA/GL 359/2009).
Wobec powyższych okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło