III SA/Gl 1829/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi R.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku towarów i usług (odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej zabezpieczenia zobowiązania podatkowego) postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpoznaniu odwołania R. L. , postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie tego organu z [...]r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o numerach [...] . W podstawie prawnej powołał art. 13 § 1 pkt 2 lit. c oraz art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej O.p.). W uzasadnieniu wyjaśnił, iż R. Ł. pismem z [...] r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej odwołanie od decyzji z [...]r. o numerach: [...], którymi Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. dokonał zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do marca oraz maj 2007 r., wraz z wnioskiem o wstrzymanie ich wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ wyższego stopnia. Postanowieniem z [...] r. nr [...] , w oparciu o art. 165a O.p., Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania przedmiotowych decyzji. W zażaleniu na to postanowienie R. Ł. wniósł o jego uchylenie przez uwzględnienie złożonego wniosku, względnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając przy tym naruszenie: - art. 33 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, - art. 70 § 1 O.p. poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, - art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez prowadzenia postępowania w sposób naruszający zaufanie skarżącego do działania organów podatkowych oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, - art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez nieprawidłowe sformułowanie uzasadnienia faktycznego postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wniosek strony w zakresie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania przedmiotowych decyzji jest bezzasadny. Przywołał treść art. 239c O.p. i wyjaśnił, że decyzja zabezpieczająca ma rygor wykonalności z mocy prawa. Oznacza to, iż od razu po doręczeniu stanowi podstawę do podejmowania przez organy egzekucyjne działań związanych z zabezpieczeniem zobowiązania, chyba że przyjęto zabezpieczenie, o którym mowa w art. 33d § 2 O.p. W rozpatrywanej sprawie jednakże zabezpieczenie nie miało miejsca. Zatem skoro ustawodawca na gruncie ustawy O.p. nie pozostawił kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zabezpieczeniu organom podatkowym, ale ustanowił taki rygor z mocy prawa, a ponadto nie przewidział w przepisach tej ustawy możliwości rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zabezpieczającej, to postępowanie w takiej sprawie - z uwagi na brak podstawy prawnej nie może być wszczęte. Organ dodał też, że z mocy art. 33a O.p. byt decyzji o zabezpieczeniu wygasa na mocy prawa m.in. z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Zaznaczył też, że [...] r. zostały wydane decyzje o numerach [...] określające kwotę zobowiązania podatkowego za ww. okresy, które doręczono podatnikowi w [...] r. W efekcie powyższego [...] r., po rozpatrzeniu odwołania z [...] r. od decyzji, którymi Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. dokonał zabezpieczenia na majątku strony przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące I - III i V 2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją o nr: [...] umorzył postępowanie odwoławcze, gdyż decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. Ł. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r., zarzucając naruszenie: 1. art. 33 § 1 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie, 2. art. 121, art. 122 O.p. poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz niepodjęcie działań nakazanych, 4. art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez pominięcie w uzasadnieniu dokładnych wyjaśnień, a także odpowiedzi na wszystkie stawiane zarzuty, 5. art. 70 § 1 O.p. poprzez nie zbadanie czy nie doszło do przedawnienia zabezpieczonego zobowiązania podatkowego. W ocenie strony skarżącej całe postępowanie dotyczące zobowiązań podatkowych za 2007 r. prowadzone jest bezpodstawnie i opiera się na dowodach uzyskanych w postępowaniu karnym, a możliwość obrony wobec stawianych zarzutów jest mocno ograniczona, ponieważ organ podatkowy wskazał, że decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa, a podniesiona w zażaleniu argumentacja pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Zdaniem skarżącego w postępowaniu doszło do licznych nieprawidłowości i uchybień, które bezpośrednio uderzają w skarżącego jak i jego całą rodzinę, a w obrocie prawnym pozostają rozstrzygnięcia, które nie spełniają podstawowych ustawowych wymogów związanych z ich wydaniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie miało charakter procesowy. Było konsekwencją zaistniałego stanu prawnego, który determinując rozstrzygnięcie organu, nie dawał możliwości wydania innego rozstrzygnięcia aniżeli to, które w sprawie zapadło. Zatem w ocenie organu, skoro odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, mocą której dokonano na majątku podatnika zabezpieczenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych, to nie doszło do naruszenia zasad postępowania podatkowego. Nie doszło też do naruszenia art. 33 § 1 czy też art. 70 § 1 O.p., jako że przedmiotem rozstrzygnięcia nie była prawidłowość wydania decyzji podjętej w oparciu o art. 33 O.p. Tym samym nie naruszono też art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p., poprzez nieodniesienie się do zarzutów nie związanych z meritum sprawy. Organ zaakcentował, że kwestia wygaśnięcia decyzji wydanej w oparciu o art. 33 O.p. była poruszona marginalnie i posiadała jedynie charakter informacyjny. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie drugoinstancyjne utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji zabezpieczającej wydanej w trybie art. 33 O.p. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w dniu [...] r. W tym miejscu wskazać trzeba, że w myśl art. 33a § 1 pkt 2 O.p. decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Zatem byt prawny decyzji o zabezpieczeniu uzależniony jest od wydania i doręczenia stronie decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową, gdyż z momentem jej doręczenia, ta pierwsza staje się bezprzedmiotowa. Oczywistym jest, bowiem, że istotą zabezpieczenia, jest zapewnienie ściągalności zobowiązania podatkowego przed terminem jego płatności. Natomiast z chwilą wydania decyzji określającej to zobowiązanie podatkowe, zabezpieczenie majątku podatnika staje się zbędne. Stąd też skutkiem bezprzedmiotowości decyzji o zabezpieczeniu jest jej wygaśnięcie z mocy prawa, na podstawie wskazanego wyżej art. 33a § 1 O.p. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale z dnia 24 października 2011 r., I FPS 1/11, zgodnie z którym wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 O.p. powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 O.p. Decyzje zabezpieczające wygasły z mocy prawa w myśl art. 33a O.p. wobec wydania w dniu [...] r decyzji określających kwotę zobowiązania podatkowego za ww. okresy. Zatem wszczęcie postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, których nie ma w obrocie prawnym nie jest możliwe. Skoro decyzje zabezpieczające zostały wyeliminowane z obrotu prawnego bak jest możliwości wstrzymania ich wykonania. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zachodzą przesłanki z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie sądowe. W tym stanie rzeczy zbędnym stało odnoszenie się do zarzutów skargi.