III SA/Gl 183/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 183/09 tutejszy Sąd oddalił skargę I. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek w łącznej wysokości [...] zł za okres [...] do [...]. Termin do złożenia wniosku o uzasadnienie tego wyroku upłynął w dniu [...] r. (piątek). W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo I. M., nadane w placówce pocztowej w dniu [...] r., w którym wnosi ona o przywrócenie terminu (cyt): "aby móc prosić odpis z sentencją wyroku z dnia [...] r." Prośbę swą uzasadniła względami rodzinnymi a w szczególności chorobą córki. Wezwaniem z dnia 20 lipca 2009 r. Sąd zwrócił się do I. M. z zapytaniem czy jej pismo z [...] r. (data wpływu do Sądu) stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o odpis sentencji wyroku (bez uzasadnienia) czy też do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie stronie odpisu wyroku z tymże uzasadnieniem. Jednocześnie Sąd wezwał – jeżeli intencją strony jest przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie – do sporządzenia i podpisania takiego wniosku pod rygorem pozostawienia pisma z dnia [...] r. bez rozpoznania, zaznaczając iż powyższe należy uzupełnić w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo I. M. (nadane w placówce pocztowej w dniu [...] r.), w którym oświadczyła, iż prosi o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu [...] r. Sąd zwrócił się do I. M. o uzupełnienie – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma – wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przez udokumentowanie okoliczności, na które strona się powołuje, tj. choroby córki oraz innych okoliczności uprawdopodabniających niezawinione przekroczenie terminu. Sygn. akt III SA/Gl 183/09 Wezwanie to strona otrzymała w dniu [...] r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo I. M. (nadane w placówce pocztowej w dniu [...] r.), w którego treści strona ponownie powołała się na chorobę córki jako powód przekroczenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Do pisma nie dołączyła żadnych dokumentów (zaświadczeń lekarskich), które uprawdopodobniałyby chorobę jej córki. W piśmie tym nie podała także innych okoliczności uprawdopodobniających niezawinione przekroczenie terminu. W końcowej części tego pisma strona oświadczyła jedynie, iż: "Jeśli chodzi o dodatkowe dowody – zaświadczenia lekarskie – dotyczące zachorowań mojej córki to jestem w stanie je przedłożyć, bo leży to w moim interesie..." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002, Nr 153, poz.1270 ze zm.- zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że "jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym". W myśl art. 87 P.p.s.a "pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu" (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z cytowanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiąjącej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był Sygn. akt III SA/Gl 183/09 ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z [...] r. - upłynął w dniu [...] r. (piątek). Strona wniosła wniosek o uzasadnienie tegoż wyroku w dniu [...] r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), a więc z przekroczeniem terminu do jego wniesienia. Ani w tym wniosku, ani w pismach uzupełniających (nadanych w placówkach pocztowych w dniach: [...] r. i [...] r.) nie oświadczyła, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Powołała się jedynie ogólnie na okoliczność choroby córki O. jako usprawiedliwiającą przekroczenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Mimo wezwania Sądu strona nie dołączyła do pisma nadanego w dniu [...] r. (wpływ do Sądu – [...] r.) żadnych dokumentów (zaświadczeń lekarskich), które uprawdopodobniałyby chorobę jej córki. W piśmie tym nie podała także innych okoliczności uprawdopodobniających niezawinione przekroczenie terminu. W końcowej części tego pisma strona oświadczyła jedynie, iż: "Jeśli chodzi o dodatkowe dowody – zaświadczenia lekarskie – dotyczące zachorowań mojej córki to jestem w stanie je przedłożyć, bo leży to w moim interesie..." Mimo tego oświadczenia nie dołączyła do pisma żadnego zaświadczenia lekarskiego, choć wezwanie Sądu z dnia [...] r. (doręczone w dniu [...] r.) było dla niej zrozumiałe, o czym świadczy przytoczony cytat z jej pisma. W niniejszej sprawie oceny wymaga zatem przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Strona składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku powinna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być Sygn. akt III SA/Gl 183/09 stronie poczytane jako zawinione gdy strona chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Zgodnie z poglądami orzecznictwa sądowego przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności jakiego należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. (por. m in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r. III SA 7432/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 1999 r. I SA/Ka 2039/96 publ. Serwis Podatkowy 2001/7 str. 8 oraz B.Adamiak: [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck. W-wa 2003 r., str. 323). Wobec powyższego, w ocenie Sądu, strona nie uprawdopodobniła przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu. A zatem nie można uznać wobec jedynie ogólnego powołania się na okoliczność choroby córki (bez uprawdopodobnienia tej okoliczności jakimikolwiek zaświadczeniami lekarskimi, mimo wezwania Sądu), że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, zaś innych powodów braku winy strona nie wskazała. Jak podkreśla się w orzeczeniach sądowych sporządzenie i nadanie wniosku o uzasadnienie wyroku nie jest ani czynnością wymagająca fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną. Strona w przedmiotowej sprawie nie uprawdopodobniła także, że nie miała jakichkolwiek możliwości złożenia wniosku w żadnym czasie siedmiodniowego terminu. Należy podkreślić, iż czynność nadania wniosku w urzędzie pocztowym mogła strona również zlecić osobie trzeciej (por. postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2008 r. , sygn. akt II OZ 772/08 – LEX nr 493676). Z powyższych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.