III SA/Gl 1859/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą kasacyjną, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domagała się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu powyższego wskazała, że nie prowadzi aktualnie żadnej działalności gospodarczej. Nie jest też nigdzie zatrudniona. Ponieważ jest w trakcie poszukiwania pracy utrzymuje się wyłącznie z alimentów płaconych przez ojca dziecka, które wynoszą 2.000,00 zł brutto. Tymczasem ponoszone przez nią wydatki zamykają się w łącznej kwocie ok. 1.800,00 zł. Obejmują one opłaty za mieszkanie (ok. 500,00 zł), wyżywienie (ok. 1.000,00 zł), ubranie (ok. 100,00 zł), przybory szkolne (ok. 100,00 zł), lekarstwa (ok. 50,00 zł) i kieszonkowe syna (ok. 50,00 zł). Dane te potwierdziła nadesłanymi przy piśmie z dnia [...] r. dokumentami źródłowymi, z których ustalono, że w latach 2011/2012 dochód skarżącej wykazany do opodatkowania wynosił 330,56 zł. Działalność gospodarczą zlikwidowała bowiem [...] r. Od tego czasu jej źródłem utrzymania są alimenty, których wysokość ustalona została na podstawie zawartej w dniu [...] r. umowy na poziomie 1.800,00 zł miesięcznie. Postanowieniem z 7 czerwca 2013 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że podstawą odmowy było niepełne udokumentowanie sytuacji finansowej przez skarżącą. Postanowienie referendarza zostało zaskarżone przez pełnomocnika skarżącej sprzeciwem z [...] r. Uzasadniając sprzeciw pełnomocnik wskazał, że skarżąca wykazała niewątpliwie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Zdaniem pełnomocnika strona przedłożyła na wezwanie sądu stosowne dokumenty potwierdzające, że nie ma żadnych środków na pokrycie kosztów sądowych. Pełnomocnik podkreślił, że z przedłożonego Sądowi oświadczenia strony wynika, że skarżąca zamieszkuje tylko z synem utrzymuje, się z alimentów, co oznacza, że skarżąca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem dziecka. Ponadto pełnomocnik nie zgodził się z poglądem, iż jeżeli osoba trzecia raz dokonała jednorazowej pomocy finansowej, to jest również zdolna i chętna do dalszego wsparcia finansowego. Do sprzeciwu nie załączono żadnych dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącej. Postanowieniem z 1 sierpnia 2013 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem skarżącej. W jego wyniku Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 września 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając postanowienie wskazał, że kwestia dotycząca pozostawania S. P. w związku małżeńskim została dostatecznie wyjaśniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z całości dokumentacji zebranej w rozpoznawanej sprawie wpadkowej wynika przede wszystkim fakt, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z małoletnim synem. Okoliczność tę można wywieźć już z wniosku o przyznanie prawa pomocy, a następnie z treści sprzeciwu. Pośrednio świadczy o tym również zaświadczenie wydane przez Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. o zameldowaniu na pobyt stały pod adresem skarżącej oprócz niej jedynie jej syna. Jako okoliczność tworzącą obraz sytuacji rodzinnej skarżącej należy uznać przedłożoną do akt umowę o ustalenie obowiązku alimentacyjnego między skarżącą a ojcem jej dziecka, zobowiązującą go do płacenia na rzecz syna kwoty 1.800 zł miesięcznie. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę na oświadczenie strony z dnia [...] r., w którym precyzuje, że z ojcem dziecka nie pozostaje i nie pozostawała nigdy w związku małżeńskim i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższe oświadczenie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za spójne i korespondujące z treścią innych już wcześniej nadesłanych materiałów dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym nastąpi wtedy gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu przywołać art. 190 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznający zażalenie uznał, że skarżąca wystarczająco wyjaśniła kwestię związku małżeńskiego skarżącej oraz osób wchodzących w skład jej gospodarstwa domowego i przekazał do rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwzględnieniem swojego stanowiska w tym zakresie. Na wezwanie Sądu z 16 grudnia 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej potwierdził, że od czasu złożenia poprzedniego oświadczenia skarżąca w dalszym ciągu nie jest nigdzie zatrudniona oraz nie powadzi działalności gospodarczej. Na podstawie analizy przedłożonych Sądowi I instancji informacji uznać należy, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi 1800 zł. Jednocześnie wydatki związane z utrzymaniem dwuosobowej rodziny pochłaniają praktycznie cały ten dochód. W ocenie Sądu strona w wystarczającym stopniu uprawdopodobniła wysokość ponoszonych wydatków oraz są to wydatki nie przewyższające normalnego utrzymania dwuosobowej rodziny. Skoro sytuacja majątkowa skarżącej przedstawia się w ten sposób, że skarżącej nie pozostaje żadna nadwyżka dochodów nad kosztami utrzymania rodziny, to uiszczenie kosztów postępowania naraziłoby skarżącą na poważny uszczerbek finansowy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia kosztów sadowych.