III SA/Gl 186/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-10-29

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Ewa Karpińska, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała wspólników odwołująca członka zarządu spółki z funkcji prezesa, przedstawiona dopiero w postępowaniu sądowym, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki, jeśli organy podatkowe nie dysponowały tym dowodem w toku postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała wspólników odwołująca skarżącego z funkcji prezesa zarządu, przedstawiona dopiero przed sądem administracyjnym, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu podatkowego. Organy podatkowe nie dysponowały tym dowodem w toku postępowania, a jego ujawnienie może być podstawą do wznowienia postępowania podatkowego, a nie do uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako prezesa zarządu spółki "A" Sp. z o.o. za zaległości w podatku akcyzowym za sierpień 2003 r. oraz odsetki. Skarżący zarzucił niesłuszność postępowania, podnosząc m.in. brak podstaw do prognozowania utraty płynności finansowej przez spółkę i twierdząc, że pełnił funkcję prezesa tylko przez miesiąc. W toku postępowania odwoławczego sprecyzował, że został wykreślony z KRS w innej dacie i od dnia [...] r. nie miał uprawnień do reprezentacji spółki, albowiem został odwołany z zarządu. Przed sądem administracyjnym skarżący przedstawił uchwałę wspólników z [...] r. odwołującą go ze stanowiska prezesa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi P.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. o nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., w wyniku odwołania P.R. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...]r. nr [...], orzekającą o odpowiedzialności podatkowej wyżej wymienionego jako prezesa zarządu "A" Sp. z o.o. w K. z tytułu: -zaległości w podatku akcyzowym za sierpień 2003 r. w kwocie [...] zł, -odsetek od ww. zaległości w łącznej kwocie [...] zł. Decyzję wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., odtąd O.p.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że w dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w zakresie podatku akcyzowego wydał decyzję nr [...], w której określił wysokość zobowiązania podatkowego spółki "A" na kwotę [...] zł. W związku ze stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji z majątku spółki (pismo Wydziału Egzekucji Izby Celnej w K. z [...]r.) postanowieniem z [...]r. nr [...] wszczął postępowanie w zakresie odpowiedzialności podatkowej P. R., który w tym okresie był prezesem zarządu spółki. Uznając odpowiedzialność wyżej wymienionego wydał opisaną na wstępie decyzję z [...]r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie zarzucając "niesłuszność" prowadzonego postępowania. Wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu odwołania podniosła zarzut braku jakichkolwiek podstaw do prognozowania utraty płynności finansowej przez kierowaną spółkę a tym samym składania do sądu wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego albo układowego. Odwołujący się stwierdził, że funkcję prezesa spółki "A" sprawował w istocie przez miesiąc tj. sierpień 2003 r. W toku postępowania odwoławczego sprecyzował, że został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego w innej dacie aniżeli wskazana przez organ I instancji oraz, że od dnia [...]r. nie miał uprawnień do reprezentacji spółki, albowiem uchwałą walnego zgromadzenia wspólników został odwołany z jej zarządu. Przystępując w tym stanie rzeczy do rozpoznania argumentów odwołania organ II instancji uznał za okoliczności bezsporne następujące fakty: -pełnienia przez odwołującego się funkcji prezesa zarządu spółki "A" w sierpniu 2003 r., -ustalenie ostateczną (wobec braku odwołania) decyzją z [...] r. zaległości podatkowej tej spółki w podatku akcyzowym, -wystawienie tytułu wykonawczego obejmującą tę zaległość, -stwierdzenie bezskuteczności egzekucji. Nadto wskazał, że w świetle zgromadzonych dowodów nie wykazał on okoliczności wyłączających tę odpowiedzialność. W szczególności podkreślił, iż z wystawionego przez spółkę świadectwa pracy wynika, że był on zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu w okresie od [...] do [...] r., został wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako prezes spółki [...] r. a wykreślony [...]r. Z takim rozstrzygnięciem organu podatkowego wydanym w trybie odwoławczym nie zgodziła się strona składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Do skargi dołączono m. in. odpis uchwały wspólników z [...] r. odwołującej skarżącego ze stanowiska prezesa zarządu spółki "A" oraz odpis uchwały z [...]r. o powołaniu na to stanowisko T.W. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, bez uwzględnienia innych kryteriów. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy materialnego czy procesowego, prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych lub wspólnotowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i ustalając materialny stan prawny, adekwatny do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 116 O.p. Przywołane uregulowanie w § 1 stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (układowe), bądź b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Oznacza to, że ustawodawca dla zaistnienia odpowiedzialności solidarnej z art. 116 O.p. przewiduje następujące przesłanki pozytywne: -istnienie zaległości podatkowych spółki, -pełnienie funkcji członka zarządu w momencie powstania zobowiązania, -bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Z kolei odpowiedzialność taką wyłącza przynajmniej jedna z przesłanek negatywnych, a mianowicie: -zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, -brak winy członka zarządu w niezłożeniu takiego wniosku, -wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa w znacznej części. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że spór między stronami sprowadza się wyłącznie do kwestii odpowiedzialności skarżącego za zaległość w podatku akcyzowym za sierpień 2003 r. , przy czym organ podatkowy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przyjął, że skarżący pełnił tę funkcję przez cały wskazany okres. Wskazują na to w szczególności umowa o pracę zawarta między skarżącym a spółką na okres próbny od [...] r. do [...]r. (k. 35 akt administracyjnych) oraz świadectwo pracy wskazujące na wykonywanie przezeń tej funkcji w okresie od [...]r. do [...] r. (k. 37) a więc przez cały sporny okres (sierpień 2003 r.) Skarżący neguje ten fakt powołując się na uchwałę zgromadzenia wspólników z [...] r. odwołującą go z funkcji prezesa zarządu. Zwrócić należy uwagę, że nie wskazał tego dowodu w postępowaniu podatkowym, co więcej złożone przezeń w toku postępowania pismo z [...]r. (k. 34) również potwierdza fakt pełnienia funkcji prezesa zarządu do końca sierpnia 2003 r. Jeżeli zatem skarżący posłużył się wskazaną wyżej uchwała z [...]r. dopiero przed sądem administracyjnym, powyższy dowód nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Sąd ocenia bowiem prawidłowość skarżonego rozstrzygnięcia na podstawie zgromadzonego materiału w postępowaniu podatkowym, a uchwały tej skarżący nie przedstawił. Okoliczność ta może być podstawą ewentualnego wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. ujawnienie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, nieznanego organowi, który wydał decyzję. Jednak w bieżącym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji z przyczyn wskazanych poniżej. Zwrócić należy uwagę na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi który to przepis daje sądowi administracyjnemu prawo uchylenia decyzji, jeżeli sąd ten stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przepis ten nie obejmuje zatem swoim zakresem wszystkich przesłanek z art. 240 O.p. a jedynie takich, które wiążą się z naruszeniem prawa przez organ podatkowy w toku wydania decyzji. Wynika to z samej istoty sądownictwa administracyjnego, którego istotą jest kontrola legalności działania administracji publicznej. Skoro organy podatkowe obu instancji nie dysponowały w toku postępowania przedmiotową uchwałą odwołującą skarżącego z funkcji prezesa zarządu spółki nie można mówić o naruszeniu przez te organy prawa. Uznać natomiast trzeba, że w świetle dostępnego organom podatkowym materiału dowodowego dokonano jego prawidłowej oceny i poczyniono trafne ustalenia. Nie stoi to natomiast na przeszkodzie, aby skarżący skorzystał z prawa zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania przed organem podatkowym, w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Odnosząc się do treści skargi stwierdzić trzeba, iż nie zawiera ona konkretnych zarzutów co do zaskarżonej decyzji, a powołane wyroki sądów mają zastosowanie w konkretnych sprawach i nie mogą być uwzględniane w odniesieniu do odmiennych stanów faktycznych. Skarżący nie wykazał natomiast, iż powołane orzeczenia zapadały w tożsamym stanie faktycznym. Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło