III SA/Gl 186/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. W dniu [...] r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący P.R. złożył wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Wprawdzie w rubryce 4 urzędowego formularza PPF, skarżący wnosił o ustanowienie zarówno radcy prawnego, jak i adwokata, jednak w rubryce 5 formularza wnioskodawca oświadczył, że prosi o wystąpienie do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Oświadczenie to należy potraktować, jako sprecyzowanie treści żądania w kierunku wyznaczenia skarżącemu radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że uwzględniając jego sytuację rodzinną, majątkową i wysokość osiąganych przez niego dochodów, nie jest on w stanie ustanowić pełnomocnika procesowego z wyboru. Wynagrodzenie skarżącego zamyka się w kwocie [...] zł miesięcznie brutto. Jego miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą około [...] zł, poza tym, płaci alimenty na rzecz małoletniej córki A. w kwocie [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia [...] r. i z dnia [...]r. skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego aktualną, rzeczywistą sytuację majątkową. Z dokumentów tych wynika, że wynagrodzenie P. R. wynosi [...] zł netto. Okoliczność tę potwierdza również kopia zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008. Skarżący mieszka w lokalu, stanowiącym własność jego matki U. R., na podstawie ustnej umowy użyczenia. Matka wnioskodawcy nie zamieszkuje razem z nim. Skarżący dba o lokal i opłaca bieżące opłaty za prąd elektryczny oraz za gaz. Resztę opłat ponosi bezpośrednio jego matka. Poza możliwością bezpłatnego użytkowania mieszkania, skarżący nie uzyskuje żadnej pomocy finansowej od swojej matki. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku P. R. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zgodnie z nimi, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu trzeba odnotować, że mocą wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego, wydanego w dniu 2 czerwca 2009 r., skarżący został już w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wniosek P. R. o ustanowienie radcy prawnego należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla skarżącego w przypadku, gdy jest on już w sprawie zwolniony od kosztów sądowych poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałby on z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie zastępcy procesowego). Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego wnioskodawcy i wysokości dochodu przypadającego na niego w kwocie [...] zł netto doprowadziła do wniosku, że spełnił on wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Należy zwrócić uwagę na to, że skarżący zajmuje wprawdzie mieszkanie matki, za które nie musi płacić, to ponosi jednak część opłat za media, jak twierdzi: za energię elektryczną oraz gaz. Wprawdzie na przedłożonych przez niego rachunkach widnieje tylko, jako płatnik energii elektrycznej, a płatnikiem za paliwo gazowe jest jego matka. Nie można jednak wykluczyć, że wnioskodawca przekazuje odpowiednią gotówkę swojej matce. Ponadto skarżący płaci miesięcznie [...] zł tytułem alimentów na swoją małoletnią córkę A. Nie należy również tracić z pola widzenia tego, że skarżący nie zamieszkuje już ze swoją konkubiną E. P.. Okoliczność ta powoduje, że sytuacja materialna P. R. uległa faktycznemu pogorszeniu, w porównaniu do jego sytuacji materialnej z czasu, kiedy rozpoznawany był pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie zdołał nadesłać wyciągów ze swojego rachunku bankowego, co jest dość nietypową sytuacją. Niezależnie od tego, należy jednak mieć na uwadze bardzo wysoką kwotę, zaległości podatkowej (zarówno należności głównej, jak i odsetek), jak również fakt, że kwota ta podlega egzekucji. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie jest wstanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.