III SA/Gl 1867/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 400 (czterysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że jego miesięczny dochód wynosi 1.200 zł netto przy czym spłaca dwa zaciągnięte kredyty i ponosi koszty związane z dojazdem do pracy. W tym stanie rzeczy byłoby mu bardzo ciężko opłacać tak wysokie koszty sądowe. Raty kredytu wynoszą: 112 zł i 150 zł, a koszty dojazdu do pracy zamykają się w kwocie 250 zł. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami J. i S.K., którzy są właścicielami domu. Na dochód wspólnego gospodarstwa domowego strony składają się: jego wynagrodzenie w kwocie 1.900 zł; oraz emerytury rodziców: matki – 1.450 zł i ojca – 2.000 zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 21 grudnia 2011 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie nadesłane zostały następujące dokumenty: zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy, potwierdzające jego oświadczenie zawarte w urzędowym formularzu PPF; umowa o pracę strony i aneks do niej (1.386 zł i premia uznaniowa); druk o waloryzacji świadczenia emerytalnego, z którego wynika, że świadczenie do wypłaty wynosi 1.333,95 zł (J.K.) i 1.848,98 zł (S.K.); zeznania podatkowe skarżącego jego rodziców; wyciągi z rachunków bankowych strony i jej rodziców. Z nadesłanych dokumentów wynika, że gospodarstwo domowe wnioskodawcy obciążone jest czterema kredytami, które są aktualnie spłacane. Kredyt zaciągnięty przez: matkę skarżącego (rata 236,10 zł); ojca skarżącego (305,43 zł); ojca i matkę (550 zł) oraz przez samą stronę (113 zł). Ponadto skarżący jest posiadaczem karty kredytowej. Rachunki w tym gospodarstwie domowym kształtują się następująco: opłata za telewizję cyfrową (57,80 zł); energia elektryczna (131,53 zł); gaz (181,68). W piśmie przewodnim z dnia [...]r., skarżący stwierdził, że na żywność wydaje jego rodzina około 800 zł miesięcznie, środki czystości – 150 zł, opał – 1000 zł w okresie grzewczym, natomiast rodzice wydają 150 zł miesięcznie na leki. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku W.K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, aby spełniał warunki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku w całości i przyznanie mu całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój stan finansowy w sposób wyczerpujący. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają trzy osoby, które osiągają regularny i stały dochód. Dochód tego gospodarstwa domowego wynosi netto około 4.570 zł miesięcznie. Skarżący i jego rodzice zaciągnęli cztery kredyty, które obecnie spłacają. Suma rat kredytowych spłacanych miesięcznie wynosi około 1.205 zł. Opłaty za media, to kwota rzędu około 370 zł na miesiąc. Natomiast miesięczny koszt zakupu żywności, środków czystości, opału, dojazdów do pracy oraz leków dla rodziców wynosi około 1.300 zł. Z tego wynika, że łączne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego oscylują w granicach około 2.900 zł. Pozostaje więc do dyspozycji kwota 1.670 zł. Jest to kwota, która stanowi nadwyżkę finansową we wspólnym budżecie rodziny, którą to nadwyżką strona może swobodnie dysponować w ramach wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego. Strona nie wskazywała na jakiekolwiek inne zadłużenie, czy też jakiekolwiek inne problemy finansowe. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 1.446 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, jest to kwota, która faktycznie przekracza możliwości finansowe strony. Zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący jest w stanie uiścić kwotę 400 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Należy mieć jednocześnie na uwadze, że skarżący zainicjował jednocześnie cztery sprawy sądowoadministracyjne, które łącznie generują koszty sądowe (III SA/Gl 1867 – 1870/11). Łączny wpis sądowy od tych czterech skarg wyniósłby w sumie 6.055 zł. W sytuacji, w której również w trzech pozostałych sprawach skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 400 zł, to łączny wpis sądowy od tych czterech skarg wyniesie 1.600 zł. Jest to kwota, która stanowi jedynie ¼ kwoty, którą skarżący byłby zobowiązany uiścić na podstawie przepisów normujących koszty sądowe, bez rozpoznania niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uiszczenie takiej kwoty mieści się w granicach możliwości finansowych i płatniczych skarżącego oraz wspólnego gospodarstwa domowego w którym pozostaje. Poniesienie takiej opłaty z pewnością nie pociągnie za sobą uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.