III SA/Gl 1891/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-05-22
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Brandys - Kmiecik, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej piwa, opierając się na braku potwierdzenia przez czeskie władze celne ilości otrzymanego towaru i zapłaty akcyzy, mimo przedstawienia przez stronę zaświadczenia o zabezpieczeniu płatności akcyzy i uproszczonego dokumentu towarzyszącego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy celne nie wyjaśniły w sposób wszechstronny istotnych okoliczności faktycznych dotyczących miejsca popełnienia ewentualnej nieprawidłowości lub przestępstwa związanego z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych. Brak jednoznacznego ustalenia, w którym państwie członkowskim należna jest akcyza, czyni decyzje organów przedwczesnymi. Należy zbadać, czy towar faktycznie opuścił terytorium Polski i został dostarczony do czeskiego odbiorcy, a także ustalić miejsce popełnienia ewentualnej nieprawidłowości, co determinuje właściwość państwa członkowskiego do poboru podatku.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej piwa. Naczelnik Urzędu Celnego, po wznowieniu postępowania, odmówił zwrotu, stwierdzając brak potwierdzenia przez czeskie władze celne ilości otrzymanego towaru i zapłaty akcyzy. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na przedstawienie dokumentów potwierdzających zabezpieczenie płatności akcyzy i fakt dostawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1 uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 1425 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta dwadzieścia pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzja z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. , po rozpatrzeniu odwołania S. M. , prowadzącego firmę "A" w P. , od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. o nr [...] wydanej po wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej piwa – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne.
W podstawie prawnej powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 6, art. 14 ust. 9, art. 82 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 roku Nr 3 poz. 11 ze zm.). W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny oraz argumentację prawną. Podkreślono, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ I instancji - po uprzednim wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...] uznającą kwotę akcyzy do zwrotu w wysokości [...] zł z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej piwa - uchylił w całości tą decyzję; odmówił zwrotu akcyzy w wysokości [...] zł; stwierdził powstanie zaległości podatkowej w akcyzie w kwocie [...] zł i wezwał do zapłaty ww. kwoty wraz z należnymi odsetkami.
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, iż przeprowadził czynności sprawdzające mające na celu ustalenie czy wyroby akcyzowe z tytułu dostawy, których dokonano zwrotu akcyzy zostały rzeczywiście dostarczone wewnątrzwspólnotowo oraz czy została od nich zapłacona akcyza na terytorium państwa członkowskiego tj. Republiki Czeskiej. W wyniku tych czynności stwierdził, iż właściwe władze administracyjne nie potwierdziły ilości otrzymanych wyrobów akcyzowych przez odbiorcę, jak również nie potwierdziły zapłaty akcyzy za przedmiotowe wyroby (odpowiedź czeskich władz celnych nr [...])
Powyższe zatem skutkowało wznowieniem postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i uznaniem, że nie zostały spełnione warunki do zwrotu akcyzy określone w art. 82 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o podatku akcyzowym, ponieważ nie została potwierdzona dostawa wewnątrzwspólnotowa wyrobów akcyzowych oraz zapłata podatku akcyzowego od przedmiotowych wyrobów, co z kolei skutkowało wydaniem takiej decyzji.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Strona wniosła odwołanie żądając uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. w całości i umorzenia postępowania. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i niewłaściwe zakwalifikowanie dokonanej przez nią dostawy, a zwłaszcza naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 §1 Ordynacji podatkowej przez sprzeczność ustaleń organu I instancji z zebranym w tej sprawie materiałem dowodowym, selektywną ocenę materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności, iż Odwołujący się dołączył do wniosku zaświadczenie o zabezpieczeniu płatności akcyzy w państwie członkowskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, które tym samym prawidłowo potwierdza zabezpieczenie akcyzy w państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej oraz nieuwzględnienie, przy wyjaśnianiu okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przedłożonego przez Stronę oryginału uproszczonego dokumentu towarzyszącego nr [...] z dnia [...]r. parafowanego przez czeskie władze celne, który potwierdza fakt dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 06 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym poprzez uzależnienie zwrotu akcyzy zapłaconej na terytorium kraju, w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, od uzyskania potwierdzenia danych od Czeskiego urzędu celnego w zakresie dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych wyrobów akcyzowych oraz zapłaty podatku na terenie państwa członkowskiego;
3. przepisu art. 210 § 4 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej przez to, że organ I instancji nie wskazał przyczyn, dla których zaświadczeniu o zabezpieczeniu płatności akcyzy w państwie członkowskim oraz dokumentowi UDT z dnia [...] r. parafowanego przez czeskie władze celne, odmówił wiarygodności.
W uzasadnieniu odwołania Strona podniosła, iż miała prawo otrzymać zwrot akcyzy zapłaconej na terytorium kraju, ponieważ spełniła łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 82 u.p.a., w szczególności dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą co potwierdza odbiorca wyrobów akcyzowych - Jiri Arleth, Janska 16a, Predmesti 74601 Opava - na uproszczonym dokumencie towarzyszącym parafowanym przez czeskie władze celne, jak również posiada potwierdzenie zabezpieczenia akcyzy w postaci zaświadczenia o zabezpieczeniu płatności akcyzy na konto depozytowe w UC w Opawie wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Zaakcentowała, że ocena wiarygodności dowodów, w kontekście braku potwierdzenia ze strony czeskich władz celnych ilości otrzymanych przez odbiorcę wyrobów akcyzowych, zapłaty akcyzy za wyroby akcyzowe wymienione na fakturze WDT nr [...] z dnia [...]r . przez odbiorcę powinna być dokonywana w odniesieniu do całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. W niniejszej sprawie ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana została z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, co stanowi naruszenie przepisów procesowych, ponieważ organ I instancji dokonał selektywnej oceny materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności, iż Strona dołączyła do wniosku o zwrot akcyzy dokument potwierdzający zabezpieczenie płatności akcyzy w państwie członkowskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym na jeżyk polski, które tym samym prawidłowo potwierdzają zabezpieczenie akcyzy w państwie członkowskim WE oraz nie uwzględnił przy wyjaśnianiu okoliczności faktycznych istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu w postaci oryginału dokumentu UDT nr [...] z dnia [...]r. parafowanego przez czeskie władze celne, który potwierdza fakt dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych wyrobów akcyzowych. Brak ustosunkowania się do wszystkich zebranych w sprawie dowodów stanowi – zdaniem Strony - naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i 4 O.p.
Nadto zaznaczono, że organ podatkowy nie może z jednej strony uznawać dokumentów za wiarygodne, a z drugiej strony podważać ich mocy kolejną decyzją uchylając w całości pierwotną decyzję organu podatkowego, co stanowi naruszenie przepisu art. 210 § 4 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ Naczelnik nie wskazał przyczyn, dla których zaświadczeniu o zabezpieczeniu płatności akcyzy w państwie oraz dokumentowi UDT parafowanego przez czeskie władze celne odmówił wiarygodności.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. nie uznał zasadności odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedstawiając wykładnię art. 1 ust. 1 i art. 82 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym wskazał, że ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowy, zwanym dalej "akcyzą", wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy i w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje jej zwrot podmiotowi, który nabył te wyroby akcyzowe od podatnika i dokonał ich dostawy wewnątrzwspólnotowej - na pisemny wniosek złożony do właściwego naczelnika urzędu celnego wraz z dokumentami potwierdzającymi zapłatę akcyzy na terytorium kraju.
Opierając się na art. 82 ust. 3 u.p.a. podkreślono, iż podatnik lub podmiot występujący z wnioskiem o zwrot akcyzy są obowiązani po dokonaniu dostawy wewnątrzwspólnotowej przedłożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego dokumenty towarzyszące przemieszczaniu wyrobów akcyzowych; potwierdzenie otrzymania wyrobów akcyzowych przez odbiorcę z państwa członkowskiego Unii Europejskiej na uproszczonym dokumencie towarzyszącym lub na kopii dokumentu handlowego, o którym mowa w art. 77 ust. 2, lub na dokumencie, o którym mowa w art. 47 ust. 5; dokument potwierdzający zapłatę akcyzy lub złożenie deklaracji w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub złożenie zabezpieczenia albo dokument potwierdzający, że akcyza w tym państwie nie jest wymagana.
Dlatego też Naczelnik Urzędu Celnego w B. mając na uwadze powyższe przepisy prawa po analizie przedstawionego w sprawie materiału dowodowego zwrócił akcyzę w wysokości [...] zł od [...] litrów piwa, które Strona dostarczyła wewnątrzwspólnotowo do innego kraju członkowskiego Wspólnoty. Przedmiotowe piwo zostało zakupione w kraju od producenta - "B"S.A., która dokonała zapłaty podatku akcyzowego (co zostało potwierdzone w zgromadzonym materiale dowodowym). Dodatkowo Strona przedstawiła kopię dokumentu potwierdzającego zabezpieczenie akcyzy w państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej, to jest Republice Czeskiej wraz z tłumaczeniem na język polski.
Analizując zatem przesłankę wymienioną z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. fakt wyjścia na jaw nowych okoliczności istotnych dla sprawy - Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawnie zaistniała ta przesłanka uzasadniająca uchylenie pierwotnej decyzji z dnia [...] r. nr [...] uznającej kwotę akcyzy do zwrotu w wysokości [...] zł bowiem organ I instancji w ramach prowadzonych czynności sprawdzających mających na celu ustalenie, czy przedmiotowe piwo rzeczywiście było przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej, a jeżeli tak to czy została od niego zapłacona akcyza na terytorium państwa członkowskiego wystąpił w ramach współpracy administracyjnej do czeskich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji przemieszczania wyrobów akcyzowych. W udzielonej natomiast odpowiedzi czeskie władze celne wskazały, że nie potwierdzają otrzymanej ilości; nie potwierdzają płatności akcyzy.
Powyższe skutkowało stwierdzeniem spełnienia przesłanki wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...]r. a nieznanych Naczelnikowi Urzędu Celnego w B. , który wydał tą decyzję, a mianowicie brak dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowego piwa oraz brak zapłaty akcyzy od przedmiotowych wyrobów. Zatem brak było podstaw do zwrotu akcyzy.
Na ww. decyzję ostateczną Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach żądając uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła podobnie jak w odwołaniu naruszenie przepisów ustawy o podatku akcyzowym oraz norm postępowania powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszo - instancyjnej.
Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał zasadność oraz prawidłowość stanowiska podjętego w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem w rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. Sąd stwierdził istnienie podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przechodząc do merytorycznej części rozważań na wstępie zauważyć należy, że w sprawie skarżącego o podobnym stanie faktycznym tut. Sąd w wyroku z dnia 25 października 2012 r. o sygn. akt III SA/Gl 1298/12 wyraził już pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.
Podkreślić należy, że istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia czy skarżącemu przysługuje prawo do zwrotu zapłaconej akcyzy w związku z dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy piwa do odbiorcy czeskiego, który uiścił kwotę tytułem zabezpieczenia należności podatkowych z tego tytułu.
Skarga zawiera zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów proceduralnych, zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego jak i naruszenia przepisów prawa materialnego. Trafny w ocenie Sądu i zarazem najdalej idący jest zarzut niewyjaśnienia w sprawie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, a w szczególności niewyjaśnienie czy faktycznie towar został wywieziony poza granice RP i dostarczony czeskiemu odbiorcy - co ma istotne znaczenie dla ustalenia w którym państwie Wspólnoty Europejskiej będzie pobierany podatek akcyzowy. Niewyjaśnienie tej okoliczności powoduje, że wydane w sprawie przez organy celne obu instancji decyzje są przedwczesne i jako takie nie mogą pozostawać w obrocie.
W okolicznościach niniejszej sprawy, przepisem prawa materialnego istotnym dla sprawy jest art. 20 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U.UE L z dnia 23 marca 1992 r.). Wprawdzie dyrektywa 92/12/EWG utraciła moc ze skutkiem od dnia 1 kwietnia 2010 r., ale należy wskazać, że przemieszczenia wyrobów akcyzowych rozpoczęte przed dniem 1 kwietnia 2010 r. (jak w rozpatrywanej sprawie) są przeprowadzane i zamykane zgodnie z przepisami tej dyrektywy co wprost wynika z art. 46 ust. 2 dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz.U.UE L z dnia 14 stycznia 2009 r.).
Zgodnie z jego treścią: "1. W przypadku wystąpienia nieprawidłowości lub przestępstwa w związku z ustawą, w trakcie przemieszczenia, wymagającego nałożenia podatku akcyzowego, podatek akcyzowy jest należny w Państwie Członkowskim, w którym przestępstwo lub nieprawidłowość w związku z ustawą zostało popełnione, od osoby fizycznej lub prawnej, która gwarantowała uiszczenie podatku akcyzowego zgodnie z art. 15 ust. 3, bez uszczerbku dla zastosowania procedur postępowania karnego. W przypadku gdy podatek akcyzowy jest pobierany w Państwie Członkowskim innym niż państwo wysyłające, Państwo Członkowskie pobierające podatek informuje właściwe władze kraju wysyłającego.
2. W przypadku gdy w trakcie przemieszczenia zostanie wykryte przestępstwo lub nieprawidłowość bez możliwości stwierdzenia, gdzie zostało ono popełnione, uważa się je za popełnione w Państwie Członkowskim, w którym zostało wykryte.
3. Bez uszczerbku dla art. 6 ust. 2 w przypadku gdy wyroby objęte podatkiem akcyzowym nie dotrą do miejsca przeznaczenia i nie jest możliwe określenie gdzie przestępstwo lub nieprawidłowość zostało popełnione, zostanie ono uznane za popełnione w wysyłającym Państwie Członkowskim, które pobierze podatek akcyzowy w wysokości stawki obowiązującej w dniu wysłania produktów chyba że w ciągu czterech miesięcy właściwe władze zostaną poinformowane o poprawności transakcji lub o miejscu gdzie przestępstwo lub odstępstwo od ustawy zostało popełnione. Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu rozwiązywania wszelkich naruszeń prawa lub nieprawidłowości oraz nakładania skutecznych kar.
4. Jeżeli przed upływem okresu trzech lat od daty sporządzenia dokumentu towarzyszącego,
Państwo Członkowskie, w którym przestępstwo lub nieprawidłowość zostało faktycznie popełnione jest ustalone, że Państwo Członkowskie pobierze podatek akcyzowy w wysokości stawki obowiązującej w dniu, w którym towary zostały wysłane. W takim przypadku natychmiast po dostarczeniu poświadczenia pobrania podatku, pierwotnie nałożony podatek akcyzowy zostanie zwrócony."
A zatem w pierwszej kolejności należy ustalić miejsce popełnienia przestępstwa lub nieprawidłowości, a dopiero w przypadku braku możliwości stwierdzenia gdzie doszło do popełnienia przestępstwa lub nieprawidłowości, o tym w którym Państwie Członkowskim jest należna akcyza decyduje miejsce wykrycia czynu.
Zauważyć należy, że według dokumentacji posiadanej przez stronę skarżącą towar zakupiony od "C"sp. z o.o. opuścił terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w postaci 8 palet piwa (6289,92 kg) i wywieziono go na teren Republiki Czeskiej, został odebrany przez kontrahenta czeskiego i tenże Jiri Arleth, Janska 16a, Predmesti 74601 Opava uiścił kwotę [...] koron czeskich jako całościowe zabezpieczenie przesyłki piwa z Polski według załączonej tabeli. Jednocześnie czeskie organy celne w wyniku przeprowadzonej weryfikacji powiadomiły Naczelnika Urzędu Celnego w B. , że nie potwierdzają otrzymanej ilości, ani nie potwierdzają płatności akcyzy.
W tej sytuacji należy zauważyć, że jednoznaczne ustalenie miejsca popełnienia nieprawidłowości (przestępstwa) i podmiotu, który się go dopuścił jest okolicznością decydującą w niniejszej sprawie i jako mogąca mieć istotny wpływ na wynik sprawy powinna być wszechstronnie zbadana przez organ administracji publicznej. W przypadku bowiem uznania prawidłowości po stronie skarżącego podatek akcyzowy powinien być wymierzony w Czechach, a nie w Polsce.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 czerwca 2010 r., sygn. I GSK 741/09, Lex 594570 wskazał, że przepisy art. 20 dyrektywy 92/12/EWG mają na względzie przeciwdziałanie szkodliwej gospodarczo sytuacji stosowania podwójnego opodatkowania za to samo zdarzenie. Toteż, w przepisach art. 20 ust. 2-4 tej dyrektywy przywiązano duże znaczenie dla precyzyjnego uregulowania wszystkich istotnych kwestii, aby nie doszło do sytuacji podwójnego opodatkowania. NSA zwrócił uwagę na zasadę pierwszeństwa ustawodawstwa Wspólnotowego nad przepisami krajowymi, polskie przepisy powinny być interpretowane przez organy podatkowe i Sądy w zgodności z omawianą dyrektywą. Treść art. 20 ust. 1 dyrektywy 92/12/EWG, nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż w sytuacji wystąpienia nieprawidłowości lub przestępstwa w związku z ustawą, w trakcie przemieszczenia, wymagającego nałożenia podatku akcyzowego, podatek akcyzowy jest należny w Państwie Członkowskim, w którym przestępstwo lub nieprawidłowość w związku z ustawą zostało popełnione.
Sąd w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie w całości podziela rozważania NSA wyrażone w tym wyroku. Przepisy powołanej ustawy o podatku akcyzowym w art. 82 zawierają regulacje, które zobowiązują naczelnika urzędu celnego do ustawowo określonego działania w przypadku gdy w stosunku do przemieszczanych przez terytorium Unii Europejskiej wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą powstała nieprawidłowość na terytorium kraju lub nie można ustalić miejsca, gdzie powstała nieprawidłowość, a powstanie tej nieprawidłowości zostanie stwierdzone na terytorium kraju. Dlatego koniecznym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wszechstronny celem dokonania ustaleń w zakresie określenia miejsca popełnienia przestępstwa lub nieprawidłowości, które pozwoliłyby na wyjaśnienie tej istotnej dla sprawy okoliczności determinującej fundamentalne w sprawie zagadnienie, a mianowicie w którym Państwie Członkowskim jest należna akcyza.
W myśl bowiem art. 120 O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie natomiast z treścią art. 121 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przy czym w postępowaniu podatkowym są one obowiązane udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Art. 122 O.p. stanowi z kolei, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z treści art. 180 § 1 O.p. wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jak z kolei stanowi art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, przy czym jak stanowi art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innymi dowodami.
A zatem w toku ponownego postępowania organ wyjaśni na podstawie przeprowadzonych dowodów, które uzna za konieczne (np. przesłuchanie świadków – strony, przewoźnika J. S. kontrahenta czeskiego, wystąpi o wywiad przez czeskie organy celne) miejsce popełnienia przestępstwa/nieprawidłowości od czego zależy właściwość Państwa Członkowskiego i tym samym wynik rozpatrywanej sprawy. W razie niemożności ustalenia miejsca popełnienia przestępstwa/nieprawidłowości decydujące znaczenie będzie miało miejsce wykrycia przestępstwa/nieprawidłowości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Uznając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości Sąd wstrzymał jej wykonanie do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono w trybie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 wskazanej ustawy. Organ podatkowy rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło