III SA/Gl 1897/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącej; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Sąd oddalił skargę B. K. na w/w decyzję. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że z uwagi na bardzo wysokie koszty została zmuszona do zrezygnowania z usług swojego dotychczasowego pełnomocnika z wyboru. Aktualnie nie stać już skarżącej na ponoszenie tych kosztów, które są dla niej obecnie za wysokie. Wspólne dochody w gospodarstwie domowym strony są na tyle niskie, że wystarczają jedynie na zaspokajanie bieżących potrzeb. Stan zdrowia wnioskodawcy i jej małżonka nie pozwala im na osiąganie lepszego dochodu. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem A. oraz dwójką małoletnich, wspólnych dzieci: M. (17 lat) i K. (16 lat). Jedynie strona osiąga regularny, miesięczny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym. Jest to wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.900 zł brutto miesięcznie. Mąż strony aktualnie nie pracuje, jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, który zamyka się w kwocie 748 zł brutto miesięcznie. Aktualnie, wynagrodzenie strony jest obciążone w połowie zajęciem komorniczym z tytułu decyzji będących przedmiotem skarg inicjujących postępowania sądowoadministracyjne. W efekcie, dochód netto skarżącej wynosi 1.354 zł, a zasiłek jej męża 651 zł. Skarżąca jest wspólnie z mężem współwłaścicielem 1/3 części nieruchomości zabudowanej domem, stanowiącym miejsce ich zamieszkania. Poza tym strona nie posiada żadnego majątku, żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Strona nadesłała: odpisy umowy o pracę i świadectwa pracy; zeznania podatkowe swoje i męża za 2011 r. (PIT-37); zaświadczenie o uzyskiwanych zarobkach skarżącej; zaświadczenie o posiadaniu przez męża skarżącej statusu osoby bezrobotnej z prawem do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 748,40 zł brutto; wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za listopad i grudzień 2012 r.; pismo zawiadamiające pracodawcę wnioskodawcy o prowadzeniu egzekucji z jej wynagrodzenia – egzekwowana należność zamyka się w kwocie 879.270,02 zł; wyciągi z rachunków bankowych prowadzonych w "A" dla B.K. i dla jej syna K.K. obrazujące operacje dokonywane na tych rachunkach w okresie od maja 2012 r. do sierpnia 2012 r. Do akt skarżąca nadesłała również kserokopie dwóch rachunków obrazujących zakupy dokonane w aptece, na kwoty 89,94 zł i 113,38 zł.. Skarżąca nadesłała również oświadczenie, z którego wynika, że uśrednione miesięczne opłaty związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego kształtują się następująco: woda – 180 zł; gaz (w tym ogrzewanie) – 400 zł; wywóz śmieci 30 zł; telefon – 120 zł; energia elektryczna – 300 zł; środki czystości – 60 zł; odzież – 250 zł; pożywienie – 1.200 zł; lekarstwa 100 zł; opłata za mieszkanie – 85 zł. Ponadto strona oświadczyła, że wydaje miesięcznie 200 zł na szkołę swoich dzieci (bilety miesięczne, zakup podręczników oraz przyborów szkolnych). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Należy zaznaczyć, że skarżąca postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r. została już częściowo zwolniona od kosztów sądowych w ten sposób, że zwolniono ją z obowiązku uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 50 zł we wszystkich jej sprawach, toczących się przed tutejszym Sądem (sygn. akt: III SA/Gl 1896 – 1906/11). Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku B.K. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób wystarczający. Z analizy przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki pozwalające uwzględnić częściowo jej wniosek – w zakresie ustanowienia dla niej profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem A. K.. Na ich wspólny dochód miesięczny składa się wynagrodzenie wnioskodawcy i zasiłek dla bezrobotnych, pobierany przez jej męża. Łączny dochód wspólnego gospodarstwa domowego zamyka się w kwocie około 1.980 zł. Natomiast miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu oraz rodziny wynoszą około 2.840 zł (wg oświadczenia wnioskodawcy). Są to wydatki, które zostały w dostatecznym stopniu udokumentowane przez stronę. Ponadto do wydatków tych należy dodać kwotę 370 zł płaconą miesięcznie tytułem spłaty rat kredytowych. Kwota ta widnieje na wyciągach z rachunku bankowego skarżącej. Nie należy tracić z pola widzenia również faktu, że na utrzymaniu skarżącej i jej męża jest dwoje dzieci, które nie uzyskują jeszcze żadnego dochodu. Rodzice muszą więc łożyć na ich utrzymanie. Niezależnie jednak od powyższej analizy, należy stwierdzić, że na rachunku bankowym skarżącej pozostaje stale dodatnie saldo końcowe (czyli saldo dostępne). Abstrahując od rachunkowego rozliczenia "ile gotówki pozostaje" na tym koncie z końcem miesiąca, należy zwrócić uwagę na regularne i stosunkowo częste wpłaty dokonywane na rachunek skarżącej przez L. W.. W. L. W. na rachunek bankowy wnioskodawcy kształtowały się następująco: w maju 2012 r. wpłaciła na konto wnioskodawcy kwotę 650 zł (trzy wpłaty: w dniach 19, 23 i 28 maja 2012 r.); w czerwcu 2012 r. wpłaciła kwotę 900 zł (cztery wpłaty: w dniach 11, 21, 25 i 27 czerwca 2012 r.); w lipcu 2012 r. wpłaciła kwotę 750 zł (cztery wpłaty: w dniach 5, 26, 18 i 23 lipca 2012 r.). Wynika z tego, że rachunek wnioskodawcy jest regularnie zasilany gotówką przez osobę nie pozostającą ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym stanie rzeczy, zdaniem rozpoznającego wniosek, B. K. nadal jest w stanie uiszczać opłaty sądowe w swoich sprawach sądowych w dotychczasowej proporcji, wynikającej z rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 3 lutego 2012 r., czyli w kwocie nie przekraczającej 50 zł w odniesieniu do każdej z opłat sądowych. Uiszczenie takiej kwoty, zdaniem rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, mieści się nadal w granicach możliwości finansowych i płatniczych skarżącej oraz wspólnego gospodarstwa domowego w którym pozostaje. Poniesienie takiej opłaty z pewnością nie pociągnie za sobą uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącej i jej rodziny. Faktem natomiast jest, że całokształt sytuacji finansowej strony nie pozwoli jej na korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru. W tym stanie rzeczy, należało więc uwzględnić wniosek skarżącej w zakresie żądania ustanowienia dla niej adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.