III SA/Gl 1901/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-03-11

Skład orzekający: Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wykazała znaczące pogorszenie swojej sytuacji majątkowej od czasu częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od dalszych kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wykazała, że jej sytuacja majątkowa uległa znacznemu pogorszeniu od czasu poprzedniego częściowego zwolnienia z kosztów sądowych. Dochody rodziny, ograniczone przez zajęcie komornicze i utratę zasiłku dla bezrobotnych przez męża, są niewystarczające do pokrycia bieżących wydatków i kosztów postępowania, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak jej skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku VAT została oddalona wyrokiem WSA. Wcześniej referendarz sądowy pozostawił jej wniosek bez rozpoznania z powodu nie złożenia urzędowego formularza PPF. Skarżąca złożyła sprzeciw, dołączając formularz i szczegółowo opisując pogorszenie swojej sytuacji finansowej, w tym zajęcie połowy wynagrodzenia i utratę zasiłku dla bezrobotnych przez męża, co skutkuje niedostatecznymi dochodami na pokrycie bieżących wydatków i kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 11 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącej. UZASADNINIE Wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. Sąd oddalił skargę B. K. na w/w decyzję. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. Zarządzeniem z 18 września 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek strony o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu nie złożenia urzędowego formularza PPF. Zarządzenie to zostało doręczone, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, stronie skarżącej [...] r. Od powyższego zarządzenia strona pismem z [...] r. wniosła sprzeciw (data złożenia a poczcie [...] r.). Do sprzeciwu załączyła urzędowy formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że z uwagi na bardzo wysokie koszty została zmuszona do zrezygnowania z usług swojego dotychczasowego pełnomocnika z wyboru. Aktualnie nie stać już skarżącej na ponoszenie tych kosztów, które są dla niej obecnie za wysokie. Wspólne dochody w gospodarstwie domowym strony są na tyle niskie, że wystarczają jedynie na zaspokajanie bieżących potrzeb. Stan zdrowia wnioskodawcy i jej małżonka nie pozwala im na osiąganie lepszego dochodu. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem A. oraz dwójką małoletnich, wspólnych dzieci: M. (17 lat) i K. (16 lat). Jedynie strona osiąga regularny, miesięczny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym. Jest to wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Mąż strony aktualnie nie pracuje, jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, który zamyka się w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Aktualnie, wynagrodzenie strony jest obciążone w połowie zajęciem komorniczym z tytułu decyzji będących przedmiotem skarg inicjujących postępowania sądowoadministracyjne. W efekcie, dochód netto skarżącej wynosi [...] zł, a zasiłek jej męża [...] zł. Skarżąca jest wspólnie z mężem współwłaścicielem 1/3 części nieruchomości zabudowanej domem, stanowiącym miejsce ich zamieszkania. Poza tym strona nie posiada żadnego majątku, żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro. W tym stanie rzeczy, Sąd pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z [...] r. (znajdującego w aktach o sygnaturze III SA/Gl 1896/11), strona podniosła, że od poprzednio składanych wniosków o przyznania prawa pomocy jej sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu. Strona wskazała, że jej wynagrodzenie za prace zostało zajęte z tytułu egzekucji decyzji zaskarżonych przez nią do tutejszego Sądu. Po potrąceniu z wynagrodzenia zostaje stronie [...] zł. Strona udokumentowała powyższe twierdzenie przedkładając, zaświadczenie pracy, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia oraz wyciągi z rachunku bankowego. Strona podniosła, że sytuacja finansowa pogorszyła się dodatkowo o zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany wcześniej przez jej męża. Do [...] r. mąż skarżącej otrzymywał [...] zł zasiłku, ale z powodu upływu maksymalnego okresu do jego pobierania, utracił prawo do zasiłku. W celu udokumentowania tego faktu strona przedłożyła decyzję Prezydenta Miasta S. o utracie prawa do zasiłku. Strona wyjaśniła, także skąd na rachunkach bankowych pojawiają się wpłaty gotówkowe, i że nie wpływają one na budżet rodziny ponieważ są to wpłaty na pokrycie przelewów bankowych realizowanych przez jej syna K. na rzecz jego dziadka. Wraz z pismem strona nadesłała: odpisy umowy o pracę i świadectwa pracy; zeznania podatkowe swoje i męża za 2011 r. (PIT-37); zaświadczenie o uzyskiwanych zarobkach skarżącej; zaświadczenie o posiadaniu przez męża skarżącej statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku; wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za listopad i grudzień 2012 r.; pismo zawiadamiające pracodawcę wnioskodawcy o prowadzeniu egzekucji z jej wynagrodzenia – egzekwowana należność zamyka się w kwocie [...] zł; wyciągi z rachunków bankowych prowadzonych w Banku "A" dla jej syna K. K. obrazujące operacje dokonywane na tych rachunkach w listopadzie i grudniu 2012 r. Do akt skarżąca nadesłała również faktury obrazujące zakupy dokonane w aptece, na kwoty [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł.. Skarżąca nadesłała również oświadczenie, z którego wynika, że uśrednione miesięczne opłaty związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego kształtują się następująco: woda – [...] zł; gaz (w tym ogrzewanie) – [...] zł; wywóz śmieci [...] zł; telefon – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; środki czystości – [...] zł; odzież – [...] zł; pożywienie – [...] zł; lekarstwa [...] zł; opłata za mieszkanie – [...] zł. Ponadto strona oświadczyła, że wydaje miesięcznie [...] zł na szkołę swoich dzieci (bilety miesięczne, zakup podręczników oraz przyborów szkolnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 15 lutego 2011 r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przesłanka zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia dla strony adwokata została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Skarżąca udokumentowała swoja sytuacje majątkową w sposób wystarczający. Z analizy przedłożonych przez stronę dokumentów, wynika że jej sytuacja majątkowa uległa znacznemu pogorszeniu, od czasu gdy postanowieniem referendarza sądowego z 3 lutego 2012 r. została częściowo zwolniona z kosztów sądowych. Porównując obecną sytuacje finansową strony z sytuacją gdy została częściowo zwolniona od kosztów sądowych można zauważyć, że znacznie zmniejszyły się dochody jej rodziny ( zajęcie połowy wynagrodzenia strony oraz utrata prawa do zasiłku przez jej męża). Natomiast odnośnie wydatków, strona wystarczająco uprawdopodobniła, że kształtują się one na nie zmienionym poziomie, od poprzednio toczącego się postępowania o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem A. K. oraz dwójką małoletnich, wspólnych dzieci: M. (17 lat) i K. (16 lat). Na ich wspólny dochód miesięczny składa się jedynie ograniczone przez zajęcie wynagrodzenie wnioskodawcy. Łączny dochód wspólnego gospodarstwa domowego zamyka się więc w kwocie około [...] zł. Natomiast miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu oraz rodziny wynoszą około [...] zł. Są to wydatki, które zostały w dostatecznym stopniu udokumentowane przez stronę. Z zestawienia dochodów oraz wydatków rodziny wynika, że obecne dochody nie są wystarczające na pokrycie bieżących potrzeb rodziny, a tym bardziej nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. W związku z powyższym i na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 260 P.p.s.a. – Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło